Si Nuntias Latinas de Radione Helsinkio, vel iudicia novissima de Vaticano de rebus informaticis, auscultare velis, forsitan hoc parvum lexicon tibi prosit. Sed circumspectus es! Etiam Julius Caesar ipse ordinatorem privatum non possedit; igitur nonulla inventio necessaria est ut linguam Latinam in aetatem informaticam quam celerrime iaculari possit. Exempli gratia, illud verbum "ordinator", de verbo Gallico "ordinateur" atque de verbo Hispanico "ordenador" in modo reverso effictum est. Preaterea, opera multa, quae in aetate Romana solum hominibus efficta erant, hodie cum artificiis et libellis peracta sunt - sic mutavit usus verborum qualium "imprimator" atque "monitor". Tamen, si has cautiones non obliviscaris, spero hunc parvum thesaurum tibi prodesse.
(Nota Bene: Haec pagina retis examinationibus NON requisita est!)
If you wish to listen to the News in Latin broadcast by Radio Helsinki, or if you wish to keep up to date with the latest pronouncements by the Vatican on computing matters, then this dictionary could be for you. A word of caution: since even Julius Caesar did not have a personal computer, a certain amount of creativity was necessary to catapult Latin into the information age. For example, the word for "computer" was reverse engineered from the French "ordinateur" and the Spanish "ordenador". In addition, many tasks which in the age of the Romans were almost exclusively perfomed by humans, have now been transferred to machines and computer programs - this has affected the use of words such as "printer" and "monitor". However, with these provisos, I hope you will derive some benefit from this modest dictionary!
(Please note: this web page is NOT examinable!)
add, to addo, addare, addedi, addatum [1] addition additamentum [2n] address bus viae locorum communes address locus assembly language lingua contrahens bit atomus [2f] board tabula [1f] bus viae communes button (actually clasp or buckle) fibula [1f] byte morsus [2m] calculate, to computo, computare, computave, computatum [1] calculation computatio -onis [3f] calculator abacus electronicus [2m] calculator calculator -oris [3m] central processing unit (CPU) artificium centrale computante (ACC) circuit circuitus electronicus [2m] clock horologium [2n] compact disk (CD) orbis spissus (OS) compiler compositor, oris, [3m] compute, to computo, computare, computavi, computatum [1] computer computator, -is [3m] computer ordinator, -is, [3m] (cf Fr ordinateur, Sp ordenador) data bus viae datorum communes data data [2n pl] debug, to errata sequi density densitas -atis, [3f] desk top computer ordinator scrinii digit digitus [2m] directory collectio (datorum electronicorum) [3f] directory collectio (epistulae electronicae) [3f] directory directorium [2n] disk drive lector orbis [3m] divide, to divido, dividere, divisi, divisum [3] division divisio, -nis [3f] driver agitator -oris, [3m] electric electricus, -a, -um electronic electronicus, -a, -um enter (into computer) ordinatori dare error erratum [2n] file data electronica [2n pl] file epistola electronica [1f] (literally: electronic letter) file epistula electronica [1f] (literally: electronic letter) file filum [2n] floating point punctum fluitante floppy disk orbis flexibilis [3m] hard disk orbis rigidus [3m] high level language (HLL) lingua altae planitiei (LAP) home computer ordinator domesticus informatics, pertaining to informaticus, -a, -um interface adaptor -oris, [3m] keyboard tabula tactilis [1f] language lingua [1f] lap top computer ordinator sini light pen stylus lucis [2m] list index, indicis [3m] machine code mandata machinae, mandata ordinatoris mainframe computer ordinator maximus memory location locus memoriae memory copia [1f] memory memoria [1f] microcomputer ordinator minimus monitor program monitor -oris [3m] mother board tabula materna [1f] mouse mus, muris, [3m] multiplication multiplicatio, -nis, [3f] multiply, to multiplico, multiplicare, multiplicavi, multiplicatum [1] number numerus [2m] operating system systema operans [1f] order code mandata machinae, mandata ordinatoris palm top computer ordinator palmae parallel interface adaptor parallelus password tessera [1f] personal computer (PC) ordinator privatus (OP) power (as in 2n) potestas, -atis, [3f] print, to imprimo, imprimere, impressi, impressum [3] printer imprimator, oris, [3m] printer machina imprimens [1f] program libellus [2m] random access memory (RAM) memoria volatilis, (MV), [1f] read only memory (ROM) memoria diuturna, (MD), [1f] register regestrum, registrum [2n] screen umbraculum [2n] serial interface adaptor serialis smart card charta acuta [1f] store copia [1f] subtract, to subtraho, subtrahere, subtraxi, subtractum [3] Trojan Horse Equus Ilius virus virus [2n] warning monitus, -us [4m] web (world wide) (WWW) rete orbis (rete, retis [3n]) (RO) web page pagina retis window fenestra [1f] word verbum [2m]
In praeparatione stat.