Universiteit Twente persberichten

16/12/99 99/113

16/12/99 99/113

Promovendus ontwikkelt 'subjectief' multimedia zoeksysteem

Hoe vind je een 'sombere vrouw'?

Stel, als journalist schrijf je een stuk over het toenemend aantal gevallen van depressiviteit in onze samenleving. Als illustratie wil je een foto van een treurig kijkende man of vrouw in een sombere omgeving. Nu beschikken we met Internet over een gigantische database van illustraties. Alleen, hoe pik je nu juist die ene foto eruit die je voor ogen hebt. Ir. Arjen P. de Vries ontwikkelde in het kader van zijn promotie-onderzoek aan de Universiteit Twente Mirror DBMS: een database management systeem dat het mogelijk maakt bestaande zoekmodellen eenvoudig te integreren èn rekening te houden met de subjectiviteit van de gebruiker. Met dit systeem kan zoeken in multimediabestanden veel betere resultaten opleveren.

Onder zoekmodellen, gebaseerd op zogenaamde 'feature-extractors', moeten worden begrepen manieren om bepaalde informatie, plaatjes, geluiden of filmpjes te vinden. In zijn systeem heeft De Vries zes van dergelijk modellen samengebracht. Twee daarvan gaan uit van kleuren en kleurverdeling. Vier modellen gaan uit van 'textures', de lijnpatronen die op een illustratie voorkomen. Zo heeft een foto van een bos een ander texture dan die van een stad. Een feature-extractor werkt als volgt: de illustratie wordt opgedeeld in 8 of 16 gelijke delen. Dit vergroot de kans dat een of meer van die delen een bepaald, overheersend patroon kent. En dit zorgt er weer voor dat de computer aan de hand van de patroon-onderwerp-combinaties in het geheugen het typische patroon van bijvoorbeeld een hangbrug herkent. Het feit dat een groot deel van de foto lucht en water - met geheel andere 'textures' - laat zien, werkt dan niet meer verstorend.

Het zoeken van een hangbrug is voor een zoeksysteem een betrekkelijk eenvoudige opdracht. Moeilijker wordt het als gezocht moet worden naar 'een sombere sfeer'. Heeft een hangbrug nog een bepaalde, objectieve en dus voor een computer te berekenen patroonkenmerken, somberheid is veel subjectiever en dus afhankelijker van de zoekende gebruiker. Diens perceptie bepaalt wat hij of zij 'somber' vindt.

Lerend systeem

De Vries heeft dan ook met zijn Mirror DBMS niet alleen ingezet op de integratie van meerdere zoekmodellen, hij heeft ook een brug willen slaan tussen deze technisch georiënteerde zoeksystemen en de uiteindelijke gebruiker. Zijn systeem houdt rekening met de ergonomische aspecten van het gebruik en de cognitieve, ofwel subjectieve wijze waarop mensen beelden (en geluiden) interpreteren. Mirror DBMS geeft de gebruiker meerdere kansen om de zoekopdracht de nuanceren. Het komt erop neer dat de computer een vraag stelt en antwoord krijgt van de gebruiker, zoekt en het resultaat - een aantal illustraties bijvoorbeeld - laat beoordelen en met dat oordeel weer verder zoekt, dit weer voorlegt, en zo verder. Zo leert het systeem van de gebruiker waar deze naar op zoek is.

'Personalized radio'

Mirror DBMS kan de aanzet geven tot bijvoorbeeld 'personalized radio', waarbij een computer, op basis van een aantal voorkeuren die de luisteraar opgeeft, kan bepalen welke songs nog meer in de smaak zullen vallen. Daarbij vinden de selectieberekeningen plaats op basis van veel voorkomende toonhoogtes, ritmes en dergelijke.

Ir. A.P. de Vries ( 27) heeft zijn promotie-onderzoek verricht binnen de afdeling Databases van de faculteit Informatica onder leiding van promotor prof.dr. P.M.G. Apers. Van het proefschrift 'Content and Multimedia Database Management Systems' is op aanvraag een recensie-exemplaar beschikbaar. De verdediging van de dissertatie vindt plaats op 17 december aanstaande om 15.00 uur in het gebouw voor Bestuur en Beheer op de UT-campus. Contactpersoon Voorlichting en Externe Betrekkingen: M.A.M. van Zaalen, tel. 053 489 2214, e-mail m.a.m.vanzaalen@veb.utwente.nl



© Universiteit Twente 1997-2000