Centrum Informatie en Documentatie Israel > CIDI in de media 2003 www.cidi.nl - Terug naar Home Page
 

CIDI in de media 2003

 
 

NRC Handelsblad 20 september 2003

Joodse Liga ook actief in Nederland

Door onze redacteuren Danielle Pinedo en Esther Rosenberg

DEN HAAG, 20 SEPT. De militante Joodse Defensie Liga (JDL) is vanaf morgen ook in Nederland actief. JDL-Holland demonstreert dan in Den Haag tegen de Amerikaanse routekaart, het vredesplan voor het Midden-Oosten. De Verenigde Staten beschouwen de internationaal opererende organisatie als terroristisch.

JDL-Holland wil joden fysiek beschermen tegen antisemitische uitingen. Volgens de joodse organisatie CIDI verdubbelde het aantal meldingen van antisemitisme - van bekladdingen en scheldpartijen tot bedreigende e-mails en fysiek geweld - ruimschoots in het afgelopen jaar. JDL-bestuurslid Noa Lev (40): ,,Niemand beschermt nu joden die op straat worden lastiggevallen. Joodse organisaties verwijzen naar de politie. De politie zegt niets te kunnen doen.''

JDL biedt hulp door synagoges te beveiligen, en joden te begeleiden naar de synagoge. ,,Als het erop aankomt schuwen wij geen geweld'', zegt oprichter Philip Awuy (54) uit Den Haag. Ook wil JDL joden weerbaarder maken door ze Israëlische zelfverdedigingslessen aan te bieden.

Awuy richtte de JDL onlangs op omdat hij zich zorgen maakt over het toegenomen antisemitisme, met name onder Marokkaanse jongeren. De organisatie bestaat uit vijftien kaderleden, onder wie vijf bestuurders. Alle vijftien hebben ze training gehad van het Israëlische leger. Naar eigen zeggen heeft de organisatie vijftig leden.

De JDL heeft vestigingen in vijftien landen waaronder de Verenigde Staten, Rusland, Frankrijk, Denemarken en Finland.

Ook in België en het Verenigd Koninkrijk werden onlangs afdelingen opgericht. De wereldwijde organisatie is omstreden wegens aanslagen op islamitische instellingen in de Verenigde Staten. JDL heeft zich tegen de oprichting van een Palestijnse staat uitgesproken. Die zou ,,terroristen belonen voor hun terreurdaden'', zo staat in een flyer.

Vanuit het hoofdkantoor in Los Angeles bevestigt voorzitter Bill Maniaci dat de Nederlandse afdeling onder de vlag van zijn organisatie opereert.


Wie bang is, wordt gebeten

Danielle Pinedo en Esther Rosenberg

Joodse Defensie Liga trekt in Nederland ten strijde tegen toenemend antisemitisme

Morgen protesteert de Joodse Defensie Liga in Den Haag tegen het Amerikaanse vredesplan voor het Midden-Oosten. Wie zijn de Nederlandse aanhangers van deze volgens de VS terroristische organisatie en welk wereldbeeld hebben ze? `Wat heeft het voor zin om joods te zijn als je Israël niet eert?'

Als bus 18 het appartement van Noa Lev (40) in Jeruzalem passeert, knallen de ramen uit elkaar. Lev staat in de keuken. Automatisch draait ze zich om. Door de zuigkracht van de explosie wordt ze over het aanrecht getrokken. Haar kaak is verbrijzeld.

Dat was in het voorjaar van 1996. Vier jaar later zit de beeldend kunstenares in haar tuin in Amsterdam-Oost, herstellend van haar zoveelste kaakoperatie. Ze keerde terug naar Nederland in de hoop op een veiliger, rustiger leven. Maar geborgenheid vond ze niet. Haar Marokkaanse bovenburen gooien vuilnis in de tuin. Ze schreeuwen `vuile jood' tegen haar zoontje van vijf. Ze wordt bedreigd. ,,Het is hetzelfde tuig'', zegt Lev, ,,met hetzelfde gedachtegoed dat me nu opnieuw het leven zuur maakt.''

Aanvankelijk probeert Lev met haar buren te praten, later besluit ze hen te negeren. Dat helpt niet. Met een taperecorder neemt ze hun bedreigingen op en gaat daarmee naar de politie. Maar de politie doet niets. Als je herrieschoppers wegstuurt, komen er altijd anderen voor in de plaats, zeggen ze op het bureau. Lev belt met joodse instanties, zoals het Centrum voor Informatie en Documentatie Israël (CIDI). Die kunnen haar niet helpen, zeggen ze, en sturen haar weer naar de politie.

Levs ouders hebben haar vaak gewaarschuwd voor het gevaar van antisemitisme: ,,Wees alert. Denk voor jezelf.'' Haar moeder overleefde het concentratiekamp Auschwitz. Het valt Lev op dat mensen met grovere antisemitische opmerkingen weg kunnen komen dan vóór 1989, toen ze emigreerde naar Israël. Het valt haar ook op dat Nederlandse joden zich minder dan voor haar vertrek verbonden voelen met Israël. Dat ze zich nauwelijks druk maken over jodenhaat. ,,De meeste joden wonen in Amsterdam-Buitenveldert of in Amstelveen. Daar heb je geen last van antisemitisme, nee.''

Lev, die binnenkort naar Amstelveen verhuist, vindt dat ze iets moet doen voor andere joden in dezelfde situatie. Ze neemt contact op met de Joodse Defensie Liga (JDL), een wereldwijde organisatie die sinds kort in Nederland actief is. Het is een omstreden organisatie, in de Verenigde Staten wordt de Jewish Defense League bijvoorbeeld verantwoordelijk gehouden voor een serie aanslagen op islamitische organisaties. Morgen treedt de Nederlandse afdeling naar buiten. Op het Haagse Malieveld houdt zij een stille tocht tegen de zogenoemde Amerikaanse `roadmap', het vredesplan voor het Midden-Oosten. In een flyer spreekt de JDL zich uit tegen de oprichting van een Palestijnse staat. Die zou ,,terroristen belonen voor hun terreurdaden''.

In Nederland bestaat het bestuur van de JDL uit vier mannen en een vrouw. Verder telt de organisatie naar eigen zeggen nog tien actieve kaderleden en een aanhang van vijftig, veelal hoger opgeleide, leden die hun kennis ter beschikking stellen als het bestuur daarom vraagt. Een aantal van hen, zegt het bestuur, zijn bekende Nederlanders ,,uit de kunst- en entertainmentwereld''. Ze willen niet in het openbaar geassocieerd worden met de JDL. De vijftien kaderleden hebben in het Nederlandse leger gediend, sommigen kregen training van het Israëlische leger.

Bekeren tot orthodoxie

De oprichter van de Nederlandse afdeling van de JDL is de 54-jarige grafisch ontwerper Philip Awuy uit Den Haag. Een kleine, getrainde man met een Indisch uiterlijk. Zijn vader is joods, zijn moeder niet, waardoor hij volgens de orthodox-joodse wetten en gebruiken niet-joods is. Het is een van de redenen waarom hij het voorzitterschap van de JDL onlangs heeft overgedragen aan een ander. ,,Ik wil mij eerst bekeren tot de orthodoxie'', legt hij uit. ,,Dan word ik serieuzer genomen door andere joden.'' Het merendeel van de JDL-leden is overigens wel joods. Maar er zitten ook een aantal niet-joden bij ,,die Israël een warm hart toedragen''. Zo iemand is zijn bodyguard en mede-bestuurder William van Wilde (50). Hij is vertegenwoordiger bij een uitgeverij en is al jaren bevriend met Awuy.

De JDL'ers zeggen dat ze de politie en de politiek niet voor de voeten willen lopen. Dat de joodse organisaties gewoon hun werk moeten blijven doen. Maar niemand kan de joden die op straat worden lastiggevallen bescherming en veiligheid bieden. En als niemand het doet, doen zij het wel.

Als joden verbaal en fysiek van zich laten horen, worden zij minder snel aangevallen, is de redenering van de JDL. Awuy: ,,Het is net als met honden: wie bang is, wordt gebeten.'' Joden die zich bedreigd voelen of op een andere manier slachtoffer zijn van antisemitische uitingen, kunnen een mail sturen via de website van JDL-Holland (www.jdlholland.tk).

Beveiliging moskee

Awuy noemt een voorbeeld van hulp die zijn organisatie aan bezorgde burgers kan bieden. Bij synagoges in Zwolle, Den Haag, Amsterdam en Bussum worden joden bedreigd door moslims en bekogeld met stenen. JDL-leden begeleiden en beveiligen nu die joden, zij het niet onder JDL-vlag. Awuy: ,,Als het erop aankomt, zullen wij geweld niet schuwen. Wanneer wij worden aangevallen, slaan we terug.''

Verder verwijdert de organisatie antisemitische teksten en tekens zoals hakenkruisen van synagoges en huizen. ,,Eerst maken we er foto's van, die we vervolgens aan de gemeente geven als bewijs'', zegt bestuurslid Frederik Kopuit. Ook wil de JDL regelmatig een stille tocht of demonstratie organiseren. En binnenkort gaan bestuurders naar Israël om met een open gaarkeuken de Israëlische armen te voeden.

Frederik Kopuit (34) werkt in de beveiligingsbranche. Alleen zijn familie en een paar van zijn beste joodse vrienden weten tot nu toe van zijn lidmaatschap af. Hij noemt zichzelf gelovig, maar hij gaat nauwelijks naar de synagoge. Vadim Otto is 35 jaar. Zijn vader zat ondergedoken in de oorlog, zijn moeder zat in het verzet, zijn opa in een concentratiekamp.

Drie van de vier bestuursleden stemden op de partij van Pim Fortuyn. Kopuit koos voor D66. Alle vier zagen ze hetzelfde gebeuren: dat joden steeds vaker op straat worden uitgescholden en zich daardoor onzichtbaar proberen te maken. Sommigen durven niet meer naar de synagoge, anderen verstoppen hun davidster onder hun kleding. De zoon van Lev draagt een petje over zijn keppeltje heen. ,,Laatst woonde ik een bijeenkomst voor ouderen bij van het Joods Maatschappelijk Werk'', zegt Kopuit. ,,Veel van de aanwezigen vinden dat het antisemitisme nu sterker is dan in de jaren '30.''

Tegelijkertijd zagen ze een andere bevolkingsgroep steeds zichtbaarder en invloedrijker worden: de moslims. Nederland telt bijna 900.000 moslims en enkele honderden moskeeën. Daar maken ze zich zorgen over. Awuy: ,,Als Marokkaanse jongens zich misdragen in een zwembad, worden zij niet verwijderd, maar gaat de directie tot sluiting over. Saoedi-Arabiërs kopen steeds meer vastgoed op en moskeeën wordt geen strobreed in de weg gelegd.'' Door de toenemende invloed van moslims is er steeds minder plaats voor joden in ons land, concluderen de JDL'ers.

De aanslagen van 11 september 2001 hebben de tegenstellingen vergroot. ,,Moslims leken achter de aanslagen te staan'', zegt Awuy. ,,Ze waren nauwelijks onder de indruk.'' En een jaar later liet de Arabisch-Europese Liga (AEL) in Nederland van zich horen. Hun voorzitter Dyab Abou Jahjah kon vrijuit spreken over de ontmanteling van de staat Israël. Marokkaanse jongeren scandeerden tijdens demonstraties leuzen als ,,joden, die moet je doden'' en ,,Hamas, Hamas, alle joden aan het gas''. Volgens het CIDI verdubbelde het aantal meldingen van antisemitisme - van bedreigende e-mails tot fysiek geweld - ruimschoots in het afgelopen jaar. De organisatie constateert dat het antisemitisme in Nederland toeneemt naarmate de politieke situatie in het Midden-Oosten verslechtert.

Bijna twee jaar geleden, vlak na 11 september, belde Awuy naar het hoofdkantoor van de Jewish Defense League in Los Angeles om te vragen wat hij moest doen om in Nederland een afdeling op te richten. De Jewish Defense League is de moederorganisatie van JDL-Holland. Zij werd in 1968 opgericht door de radicale rabbijn Meir Kahane. In eerste instantie was de Jewish Defense League vooral bedoeld om joden bescherming te bieden tegen het antisemitisme van zwarten in Brooklyn, New York. Maar in de jaren '70 en '80 ontwikkelde de JDL zich tot een militante organisatie. Joden moesten weerbaarder gemaakt worden. Daarom kregen leden lessen in zelfverdediging. Mensen die zich negatief over joden uitlieten werden bedreigd. In de loop der jaren werden meerdere Amerikaanse JDL-leden veroordeeld voor ordeverstoringen, vandalisme, dreigementen, illegale wapenhandel en bomaanslagen. Zo werd eind 2001 Irv Rubin, de internationale voorzitter van de JDL, gearresteerd, omdat hij een moskee in Los Angeles en het kantoor van een Arabisch lid van het Amerikaanse congres wilde opblazen. In zijn huis trof de politie onderdelen van bommen en wapens aan.

In 1994 werd de JDL in Israël verboden, evenals de politieke tak, de Kachpartij. Dat jaar had een joodse kolonist in Hebron met een automatisch geweer 29 Palestijnen tijdens het ochtendgebed doodgeschoten, en enkele tientallen mensen raakten gewond. De 42-jarige dader, Baruch Goldstein, bleek een aanhanger van de JDL. Ook in de Verenigde Staten wordt de organisatie, waarvan de voorman in 1990 werd vermoord door een extremistische moslim in New York, door veiligheidsdiensten beschouwd als een terroristische organisatie. Toch heeft de JDL afdelingen over de hele wereld, van Denemarken en Australië tot Zuid-Afrika en Ethiopië. De leden onderwerpen zich aan de vijf principes van hun vermoorde leider: liefde voor de joodse staat, trots, fysieke weerbaarheid, ijzeren zelfdiscipline om te doen wat nodig is voor de joodse staat, en vertrouwen in de onverwoestbaarheid van het joodse volk.

Vanaf het moment dat Awuy twee jaar geleden contact opnam met het Amerikaanse JDL-hoofdkantoor, zocht hij vooral naar medestanders en financiële ondersteuning. Hij legde ook dossiers aan van mogelijke vijanden, zoals neonazi's, moslims en antiglobalisten. Antiglobalisten? Kopuit: ,,Links gaat zich steeds meer identificeren met Palestijnse terreurorganisaties. Wij vormen een bedreiging, omdat we aan hun vriendjes komen.'' Drie maanden geleden kreeg Awuy van de Amerikaanse JDL-voorzitter Maniaci groen licht om public te gaan. Hij stuurde een persbericht rond en opende een eigen website.

De afgelopen maanden maakten ook nieuwe afdelingen in het Verenigd Koninkrijk en in België zich bekend, ook in opdracht van Maniaci, zegt Awuy. Vanuit Los Angeles laat voorzitter Maniaci desgevraagd weten dat alle leden zich wereldwijd onderwerpen aan de vijf eerdergenoemde JDL-principes, maar verder heeft iedere afdeling de vrijheid om eigen activiteiten te ontwikkelen die in dat land nodig zijn. Maniaci: ,,JDL-Holland moet nog aan enkele praktische voorwaarden voldoen voordat de vestiging door ons officieel wordt erkend.'' Registratie bij de Kamer van Koophandel bijvoorbeeld en een eigen website. Maniaci bevestigt dat Awuy hun woordvoerder is.

Net als de JDL'ers in de Verenigde Staten zien Awuy, Kopuit en Lev zelfverdediging als een plicht. Maar Nederland is geen Amerika, onderstrepen zij. ,,Wij mogen geen wapens dragen en grootscheepse demonstraties passen hier niet.'' De bestuursleden bezweren dat de Nederlandse afdeling niet tot geweld zal oproepen. Awuy: ,,Potentiële leden worden altijd grondig uitgehoord over hun motieven om zich bij de organisatie aan te sluiten en waar nodig `gescreend' door een JDL-lid dat bij justitie werkt - dit alles om dubieuze eenmansacties te voorkomen.''

Nieuw Rechts is bondgenoot

Het is niet voor het eerst dat joden in Nederland hun krachten bundelen als reactie op antisemitische incidenten. Begin jaren '70 richtte Hans Knoop, ex-hoofdredacteur van het Nieuw Israelietisch Weekblad, met enkele tientallen geloofsgenoten een organisatie op die weliswaar niet gelieerd was aan de Joodse Defensie Liga maar die wel dezelfde naam droeg. Het was in een tijd dat Europa en de Verenigde Staten werden opgeschrikt door een reeks aanslagen, onder meer op joodse bejaardentehuizen. De journalist won advies in bij de Jewish Defense League, maar naarmate de organisatie in de Verenigde Staten en Israël radicaliseerde, ebde zijn enthousiasme weg. Het leidde uiteindelijk tot opheffing van de liga.

Knoop vindt het ,,een slechte zaak'' dat de organisatie nu heropgericht is. Niet alleen vanwege het imago en de geschiedenis van de Jewish Defense League in de Verenigde Staten, maar ook omdat joden in Nederland - in tegenstelling tot dertig jaar geleden - al een joodse beveiligingsorganisatie hebben. Deze organisatie, de stichting `Bij leven en welzijn', die naar eigen zeggen ,,adviseert over de veiligheid van joods Nederland'', wil geen commentaar geven op de oprichting van JDL-Holland.

Maar de JDL krijgt ook steun van joodse organisaties. De zionistische beweging Saroef zegt weinig moeite te hebben met de JDL ,,als zij zich onthoudt van provocatie en geweld''. Ook Ton Struick van Bemmelen, voorzitter van Likud Nederland, zegt niet op voorhand tegen de organisatie te zijn: ,,De JDL doet goed werk in landen waar de veiligheid van joodse burgers in het geding is.''

De Jewish Defense League krijgt ook steun vanuit niet-joodse hoek. Zo vertelt Michiel Smit, voormalig raadslid van Leefbaar Rotterdam en tegenwoordig lijsttrekker van de fractie Nieuw Rechts in Rotterdam, dat hij de JDL als ,,een bondgenoot'' beschouwt. ,,Net als wij maakt de JDL zich zorgen over de opkomst van de AEL. Over de ruimte die een stichting als El Aqsa in Nederland krijgt. En net als wij is de JDL een tikkeltje radicaal. Dat mag ik wel. We hebben soms een wat andere insteek, maar komen op hetzelfde punt uit.''

Volgens de JDL'ers zouden joden in Nederland eerst moeten kiezen voor hun joods-zijn, en dan pas voor hun nationaliteit. ,,Wat heeft het voor zin om joods te zijn als je Israël niet eert? Joden moeten trots zijn op hun afkomst. Israël heeft onze hulp hard nodig.''

Joodse Nederlanders over JDL - Holland

Leon de Winter, schrijver: ,,Ik hoor steeds vaker dat mensen die zich publiekelijk als jood uiten daar moeilijkheden van ondervinden. Daar zal de samenleving op moeten reageren. Als dat niet gebeurt, is het logisch dat er clubjes opstaan die zeggen: `Dan doen wij dat wel'. Dat was een kwestie van tijd. ,,Naarmate de kritiek op Israël toeneemt, polariseert de joodse gemeenschap. Aan de ene kant heb je een club als Een Ander Joods Geluid, die zich distantieert van de Israëlische politiek, aan de andere kant krijg je tamelijk radicale clubs als de JDL. Die radicalisering heeft te maken met angst. Ik begrijp die angst. Of het terecht is, dat doet er niet eens zoveel toe.''

Ronny Naftaniel, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI): ,,De opvattingen van de JDL deugen niet. Neem het Palestijns-Israëlische vraagstuk. Dat is een buitengewoon complex vraagstuk, waarbij veel tact en invoelingsvermogen is vereist van beide partijen. En wat zegt de JDL? `Wij zijn tegen een Palestijnse staat. Onderhandelingen zijn uitgesloten.' Het CIDI vindt zo'n opstelling onverstandig; wij vinden dat je nooit moet uitgaan van je eigen gelijk.''

Raph Evers, rabbijn: ,,Wij zijn geen volk van het zwaard, maar een volk van het boek. En dat wil ik graag zo houden.''

Ton Struick van Bemmelen, voorzitter Likud Nederland: ,,De JDL doet goed werk in landen waar de veiligheid van joodse burgers in het geding is. Mochten politiek en politie in de toekomst ook in Nederland falen, dan zal een organisatie als de Jewish Defense League hard nodig zijn.''

Elise Friedmann, hoofdredacteur van het Nieuw Israelietisch Weekblad: ,,Ik vind de JDL een doodenge club, die nogal veel gelijkenis vertoont met de AEL. De JDL heeft een knokploegachtig imago, waar wij ons als joden verre van moeten houden. Ik ben er niet op tegen dat joden zich verdedigen, maar doe het dan op een nette manier, via een competente beveiligingsorganisatie.''

Frits Barend, tv-presentator: ,,Het is een dramatisch gegeven dat Nederlandse joden zich niet veilig voelen. Alleen zal de maatschappij daar een antwoord op moeten vinden. Militante organisaties gooien olie op het vuur.''