old_logo
gau

Trên đỉnh cồn [Đài Liên Lạc VTĐ thoại quốc tế, số 5 Phan Đình Phùng]. Thời gian quen Bông Hồng Đen, viết Những Ngày Ở Sài Gòn [1965]


Nguyễn Quốc Trụ
Sinh 16 tháng Tám, 1937
tại Kinh Môn, Hải Dương.
Quê Sơn Tây (Bắc Việt).
Vào Nam 1954.
Học Nguyễn Trãi (Hà-nội),
Chu Văn An, Văn Khoa
(Sài-gòn).
Trước 1975 công chức
Bưu Điện (Sài-gòn).
Tái định cư năm 1994 tại Canada.

Tác phẩm đã xuất bản:
Những ngày ở Sài-gòn
Tập Truyện
[1970, Đêm Trắng,
 Huỳnh Phan Anh chủ trương]
Lần cuối, Sài-gòn
Thơ, Truyện, Tạp luận
[Văn Mới, Cali. 1998]
Nơi Người Chết Mỉm Cười
Tạp Ghi
[Văn Mới, 1999]

Sẽ xuất bản:
Nơi Dòng Sông
Chảy Về Phía Nam
Truyện&Ký
Thảo Trần&Nguyễn Quốc Trụ
Tạp Ghi Văn Học
NQT
Vô Kỵ Giữa Chúng Ta
NQT
giới thiệu
Đỗ Long Vân
Nhà xuất bản Sài Gòn Nhỏ

Thường xuyên cộng tác với e_VHNT.
Ngoại trừ trang Giới Thiệu, những bài viết trên Tin Văn
hầu hết xuất hiện trên
e_VHNT [Sao Mai]
Bản quyền thuộc
VHNT và tác giả.
Trích đăng, vô vụ lợi,
chỉ cần liên lạc chủ biên VHNT.
Cần ghi rõ xuất xứ khi sử dụng.
E_mail:
tanvien_sontay@yahoo.com


locot

Lô cốt trên đê làng
Thanh Trì, Sơn Tây

SAO MAI
QUÁN GIÓ
VIỆT BÁO
TALAWAS
VN_EXPRESS
E_VAN







NHÀ THƠ NGUYỄN ĐỨC SƠN LÂM TRỌNG BỆNH  

Posted by: web on Wednesday, June 09, 2004 - 05:24 AM
Tin từ Bảo Lộc do con trai của Nguyễn Đức Sơn cho biết nhà thơ này đang lâm trọng bệnh.
Buổi chiều thứ Năm 3.6.2004 khi đang dẫy cỏ trên đồi như thường lệ, những cơn mưa đầu mùa đã làm cỏ Phương Bối mọc cao, lan nhanh chóng đến tận thềm nhà. 

Nguyễn Đức Sơn, thường được gọi thân mật Sơn núi, bỗng kêu mệt vì trúng gió. Ông bỏ rơi chiếc cuốc, vào nhà nằm nghỉ và bắt đầu thổ huyết không ngưng. Cứ thế đến ba giờ sáng thứ Sáu thì phải chở vào bệnh viện Bảo Lộc cấp cứu.
Các bác sĩ chẩn bệnh cao huyết áp và xuất huyết bao tử. Giọng củûa ông yếu từ từ và sang đến thứ bảy tuy còn nhận biết chung quanh nhưng không nói được nữa. Hiện nay ông vẫn đang được tiếp nước biển.
Trước năm 1975, Nhà thơ Nguyễn Đức Sơn chủ trương tạp chí Mặt Đất, có lần đi tù do trốn quân dịch. Đã xuất bản các tập thơ: Bọt Nước, Hoa Cô Độc, Lời Ru. Các truyện ngắn Cái Chuồng Khỉ, Xóm Chuồng Ngựa... với bút hiệu Sao Trên Rừng, Mây Đầu Non. Sau 75 ông mang gia đình lên sinh sống trên đồi Phương Bối, thuộc xã Lộc Châu, thị trấn Bảo Lộc.
Lộc Châu trước kia hoang vắng với rừng rậm vây quanh, nay các nương trà mọc lên khắp nơi. Dù vậy, Phương Bối vẫn là ngọn đồi đầy cỏ dại và thông non với chỉ một vạt trà nhỏ là nguồn sinh sống cho cả gia đình. E rằng vạt trà đó khó có thể giúp được Nguyễn Đức Sơn vượt qua cơn hoạn nạn này.
[Trích Việt Luận online]


Tôi biết Chùa Đàn ở giữa... rừng Tây Ninh
Vậy, Mê Thảo nghĩa là gì?
Theo tôi, Nguyễn Tuân phải là người đã từng đọc Marx, qua nhân vật Lịnh cho thấy ("Lịnh đang nghiền ngẫm bộ Kinh Dịch và đang xoay nó vào Biện Chứng Pháp Duy Vật". Chùa Đàn), như vậy, ông phải biết đến câu nói nổi danh của Marx: tôn giáo là thuốc phiện của quần chúng. Thuốc phiện còn có tên là Mê Thảo, Mê Dược. Liệu đây là "message" của phim: Cách mạng là thuốc phiện của.... Lịnh, và những người như ông (những công dân, những "sĩ phu", của một miền đất đã một thời vang bóng)?


great poetry 'hurt' her into prose :
[Thơ ca lớn 'kích thương' bà vào thơ xuôi]
[
"Bà [Nadezhda]lên cả thế hệ chúng ta". ["She shat on our entire generation"].

Brodsky nói về mấy ông văn thi sĩ tự nén mình trước quyền uy:
Có một điều gì trong ý thức của văn giới, nó không thể chịu nổi quan niệm về quyền uy tinh thần của một kẻ nào đó. Họ tự nén mình trước sự hiện hữu của một Đệ Nhất Bí Thư Đảng, hoặc một Lãnh Tụ, như trước một cái ác cần thiết, nhưng họ hăng say chất vấn một nhà tiên tri. Điều này như thế, chắc hẳn là vì, bị gọi là một kẻ nô lệ, là một thông tin ít làm ngã lòng hơn, so với bị gọi là một con số không, về mặt tinh thần. Nói cho cùng một con chó bị suy sụp thì cũng chẳng nên đá nó làm gì. Tuy nhiên, nhà tiên tri đá con chó suy sụp không phải để kết liễu nó, mà để cho nó đứng thẳng chân trở lại. Sự đề kháng trước những cú đá đó, sự chất vấn về những tuyên xưng và cáo buộc của nhà văn, không tới từ ước muốn tìm sự thực, mà tới từ sự đắc chí về mặt khôn lanh, láu cá của kiếp nô lệ. Vậy thì, càng tệ lậu hơn, đối với giới văn học, khi quyền uy không chỉ riêng về tinh thần, mà còn về văn hóa - như là trong trường hợp của Nadezhda Mandelstam.
[There is something in the consciousness of literati that cannot stand the notion of someone's moral authority. They resign themselves to the existence of a First Party Secretary, or of a Fuhrer, as to a necessary evil, but they would eagerly question a prophet. This is so, presumably, because being told that you are a slave is less disheartening news than being told that morally you are a zero. After all, a fallen dog shouldn't kicked. However, a prophet kicks the falllen dog not to finish it off but to get it back on its feets. The resistance to those kicks, the questioning of a writer's assertions and charges, come not from the desire for truth but from the intellectual smugness of slavery. All the worse, then, for the literati when the authority is not only moral but also cultural - as it was in Nadezhda Mandelstam's case.]

[Tôi sợ rằng, trường hợp tự vấn của một số nhà văn trong nước, như Nguyên Ngọc đã từng nói, chính là cái sự tra hỏi một nhà tiên tri, về những tuyên xưng "viết là phải dưới ánh sáng của Đảng, phải có Đảng tính, lập trường giai cấp... ", thí dụ vậy, và về những cáo buộc những đồng nghiệp cứng đầu, như nhóm Nhân Văn Giai Phẩm, và sau này, những nhà văn không chấp nhận vinh quang thắng trận, như DTH hoặc NHT].

"Sau rốt bà trở thành như bà ngày nay, không phải bởi vì những gì đã xẩy ra ở Nga, trong thế kỷ này, mà đúng thực là, bất chấp những chuyện đó. Ngón tay trỏ của một tên ngụy biện chắc hẳn sẽ vạch ra rằng, theo quan điểm của thuyết tất định lịch sử, thì "bất chấp" đồng nghĩa với "bởi vì". Rút cục thì thuyết tất định lịch sử cũng chỉ có thế mà thôi, nhưng ví bằng nó quan tâm tới một tí, cái gọi là con người, ở trong ngữ nghĩa của từ 'bất chấp' đó.... "

Những hồi ức của bà là một cái gì còn hơn cả một chứng tích, a testimony, về thời của bà, chúng là một cái nhìn lịch sử dưới ánh sáng của lương tâm và văn hoá...."

Trong bài Ai Điếu Nadezhda, nhà thơ Joseph Brodsky kể lại, lần đầu gặp bà, vào mùa đông 1962, tại thành phố Pskov, cùng với mấy người bạn, trong chuyến tham quan những ngôi nhà thờ ở vùng này, ("những giáo đường đẹp nhất của cả đế quốc, theo tôi"), Nghe nói vậy, Anna Akhmatova bèn gợi ý, nếu đến đó, thì nên viếng thăm Nadezhda Mandelstam, hiện đang dậy tiếng Anh tại trường sư phạm địa phương, và tiện thể, bà giúi vào tay tôi vài cuốn sách của Nadya [tên thân mật của Nadezhda]. Đó là lần đầu tiên tôi nghe đến tên bà. Tôi còn chẳng hề biết, có một bà như thế hiện hữu ở trên cõi đời này.

Cũng đã lâu, tôi đọc trên tờ Điểm Sách Nữu Ước một bài về Dương Thu Hương. Tác giả bài viết kể lại, trong một lần hỏi cung, một anh công an đã thật tình ngạc nhiên, khi hỏi bà, đại khái như sau: Bà làm như vậy, ích chi đâu. Có ai thèm biết đến bà. Ngay cả bây giờ. Trong một tháng, trong một năm, sau khi bà chết, cho là "tử đạo" đi, có ai thèm nhớ tới bà? Tôi nhớ là, DTH trả lời, đây đâu phải là vấn đề nổi tiếng. Chẳng liên quan gì đến chuyện nổi tiếng, cái chuyện tôi đã từng say đắm chủ nghĩa cộng sản, hy sinh tất cả cho nó, và bây giờ, khi biết mình sai lầm, tôi cũng chiến đấu chống lại nó, với tất cả ngọn lửa đam mê, còn sót lại, ở trong tôi.

Đọc những bài viết sau này, và mới đây, của DTH, tôi có cảm tưởng bà đang ở trong quãng thời gian mà Brodsky gọi là "giải lao", như Nadezhda, khi, ông bước vào căn phòng nhỏ cỡ cầu tiêu [nhà tắm, bathrom] ở Mẽo.... có một cái bàn nhỏ dùng vào đủ thứ chuyện.. trên bàn, bên cạnh mớ chén dĩa bữa ăn chiều chưa kịp dọn, là một cuốn sách bìa mỏng, mầu đỏ, đang được mở ra, cuốn The Hedgedog and the Fox, Con Nhím và Con Chồn, của Isaiah Berlin: Sự kiện cuốn sách nằm chình ình ra đó không giấu giếm dưới gối, hay xó xỉnh nào, cho dù một tiếng gõ cửa bất thình lình, cho thấy, đích thị đây là thời kỳ bắt đầu của giai đoạn giải lao, the beginning of respite.

Cuốn sách, hóa ra là của Anna Akhmatova gửi cho. Trong gần nửa thế kỷ, nhà thơ là bạn thân nhất của, trước là cả hai vợ chồng, sau chỉ còn bà vợ goá. Bản thân nhà thơ cũng hai lần góa bụa. Người chồng đầu, thi sĩ Nikolai Gumilyov, bị đám Cheka - tên đầu tiên,  "tên khi còn là con gái, the maiden name", của KGB - xử bắn, vào năm 1921; người chồng thứ nhì, sử gia về nghệ thuật, Nikolai Punin, chết trong trại tập trung. Akhmatova đã giúp bạn mình bằng mọi cách mà bà có thể... Mặc dù có hai người chồng đều bị chế độ sát hại, một người con trai ngắc ngoải trong trại tù dòng dã 18 năm trời, nhưng một cách nào đó, bà lại dễ thở hơn là Nadezhda, có lẽ vì một chút danh tiếng của bà. Chúng ta cứ thử tưởng tượng thế giới bên ngoài không hề biết đến DTH, cái chế độ khốn kiếp đó còn đối xử dã man đến cỡ nào, đối với bà? Như Akhmatova thường nói, "Nadya là một góa phụ may mắn nhất"; khi nói như vậy, là bà muốn nhắc tới sự công nhận rộng rãi, the universal recognition, đối với nhà thơ Osip Mandelstam. Một nhận xét như vậy, là từ phía bên ngoài, như Brodsky chỉ ra, bởi vì nó không hề bao gồm đất nước rộng lớn 1/6 trên toàn thế giới, tức Nga xô, chính nó. Vào lúc đó, Nadezhda đã ở vào tuổi sáu mươi, sức khỏe thật là mỏng manh, phía sau bà, là hai thập niên góa bụa, đói khát, thiếu thốn đủ thứ, Cuộc Chiến Lớn, và nỗi sợ triền miên, có thể bị Mật Vụ tóm bắt bất cứ lúc nào, vì là vợ một kẻ thù của nhân dân.
Chết là cùng chứ gì! Thành thử tất cả những gì tiếp theo sau đó, có thể gọi là, "Giải Lao".

Cuốn sách quí nhất của tôi, là tờ thông hành.
Nếu đi hết biển
Kẻ nào đi, là có chuyện để kể... Nhưng người ta chỉ khoái nghe kẻ ở nhà, ăn miếng ăn lương thiện, và thật rành rẽ về vùng của mình.
"When someone goes on a trip, he has something to tell about", goes the German saying.... But they [people] enjoy no less listening to the man who has stayed at home, making an honest living, and who knows the locale tales and traditions. W. Benjamin: Người kể chuyện.