Kunst in de buurt 3-4-2002

Al geruime tijd leefde bij een aantal buurtbewoners het idee om onze buurt uit de grauwheid te verheffen door het plaatsen van kunstwerken. Vanuit buurtbeheer zijn inmiddels kunstenaars benadert om dit initiatief gestalte te geven.

Loes Diephuis was bijvoorbeeld bereid gevonden om in het Julianapark een project op te starten. Het ging om tijdelijke kunst, in de vorm van groepen houten paarden, die de zomer van vorig jaar de omgeving van de vijver sierden.  Er was gekozen voor paarden als verwijzing naar het weiland, dat hier vroeger lag. Ook dit jaar zal weer een dergelijk project worden opgestart.

Loes Diephuis is officieel "beeldcoördinator tijdelijk elan in de buurt" in stadsdeel Oost/Watergraafsmeer. Zij knapt dode en verwaarloosde hoekjes in ons stadsdeel op door daar tijdelijke kunst te plaatsen. Door het tijdelijke karakter kunnen de kosten laag gehouden worden en hoeft er geen moeizaam vergunningentraject doorlopen te worden.
Enkele voorbeelden van projecten van Loes Diephuis: beschilderde lamellen in de etalages van HES op de hoek eerste Oosterparkstraat-Wibautstraat, gekleurde verlichting in het trappenhuis van het Europacollege, ondergrondse tuin in het wachthuisje  van perron Wibautstraat, de grote houten tulpen o.a. voor de Openhof en de beschildering van het energie-schakelstation  van NUON in de Eerste Boerhaavestraat.

Verder is kunstenares Karina Meister, van die leuke poort met spiegeltjes in de Kralingenstraat in Oost, benadert. Aangezien zij gespecialiseerd is in letterontwerp en vlakbewerking ontstond het idee om de grote blinde muren te voorzien van een kunstwerk. In deze kunstwerken wordt een tekst verweven, die betrekking heeft op de personen naar wie de diverse straten vernoemd zijn. Dit zijn:
· Clara Wichmann (1885-1922); juriste, voorvechtster van vrouwenemancipatie, vredesactiviste en antimilitaristisch. In 1921 getrouwd  met dienstweigeraar Jo Meijer.  Op 36-jarige leeftijd overleden, enkele uren na de geboorte van haar dochtertje. Benadrukte dat een maatschappelijke omwenteling moet samenvallen met een geestelijke resolutie, maar "het doel mag nooit de middelen heiligen". Haar overtuiging was dat het grootste deel van het leven wordt beheerst door het vanzelfsprekende. Het gevaar is dat mensen hierin blijven steken en niet de geestelijke moed hebben om te kiezen voor het zelfdoorleefde en integriteit boven het door-anderen-voorgekauwde. "Er bestaat een in geen enkel wetboek opgenomen misdrijf: dat van de gedachteloosheid."
De Liga voor de rechten van de mens reikt jaarlijks de Clara Meijer-Wichmann prijs uit.
· Bart de Ligt (1883-1938); predikant te Nuenen van 1910-1915, schrijver, antimilitarist, vredesactivist en cultuurhistoricus. Correspondeerde met Gandhi. Sluit zich in 1919 samen met Clara Wichmann aan bij de Bond van revolutionair Socialistische  Intellectuelen, een groep linkse academici en intellectuelen die o.a. de revolutie in Rusland steunen. Schreef o.m. het lijvige boekwerk: "Vrede als daad", uitgegeven bij Lochem Slaterus Arnhem, waarin hij stukken geschiedenis herschrijft en er een oosterse wereldbeschouwing  bij haalt. Zijn doel was om door "revisie van de burgerlijke geschiedenisopvatting en van de revolutionaire tactiek, alle modern denkenden tot dieper verantwoordelijkheidsbesef ten opzichte van heden en toekomst, en tot krachtige directe actie, niet slechts tegen oorlog, maar ook vóór vrede en vrijheid te wekken."
· Anton Constandse (1899-1985);  anarchist, publicist, schrijver, vrijdenker, hispanoloog en humanist. Meegetrokken in de maalstroom van de roaring twenties  werd Constandse opgenomen in de radicaalste geledingen van het anarchisme. Als flamboyant spreker en fulltime activist vnl. in Drenthe werd hij door de autoriteiten nauwlettend in de gaten gehouden. Toen hij in 1920 voor een half jaar in de modelgevangenis in Veenhuizen werd opgesloten wegens heling, deed hij via Clara Wichmann zijn beklag over de middeleeuwse lijfstraffen die daar werden gehanteerd. Door zijn veroordeling kwam hij als onderwijzer niet meer aan de slag en probeerde hij met privé lessen Frans het hoofd boven water te houden. In 1938, na de Spaanse burgeroorlog van dichtbij meegemaakt te hebben, zegt hij het anarchisme vaarwel. Na zijn Duitse gevangenschap tijdens de tweede wereldoorlog begint hij eerst als redacteur bij Het Handelsblad, later bij diverse andere bladen, schrijft het ene boek na het ander en wordt allengs bitterder. " De wereld wordt geregeerd door dwazen en de dwazen worden geregeerd door angst." Zij laatste boek verscheen in 1985: Een ongenode gast, en is gericht tegen het bezoek van de Paus aan Nederland.
· Kees Boeke (1884-1966); pedagoog. Hij stichtte in 1926, samen met zijn vrouw Betty, De Werkplaats, een school gebaseerd op hun eigen idealen: een vreedzame, veilige samenleving, waar mensen, ongeacht afkomst, ras of levensovertuiging vreedzaam en op basis van gelijkwaardigheid samenwerken. Zij noemden het de werkplaats, omdat er gewerkt moet worden met hoofd, hart en handen. "Het doel der opvoeding is: elk kind te helpen worden wat het is."
· Benno Stokvis (1901-1977); advocaat en politicus en strijder voor homo-emancipatie. Schreef een toentertijd geruchtmakend boek met 35 portretten van homoseksuelen.  Antifascist en na de oorlog fel criticus van het stalinisme.
· Betrand Russell (1872-1970); Brits filosoof, maakte naam op het gebied van filosofie van de wiskunde. Werd een van de grondleggers van de analytische filosofie. Introduceerde in 1903 zijn ideeën in Priciples of Mathematics en schreef later met Whitehead de Principia Mathematica. Zijn belangstelling richtte zich tijdens de eerste wereldoorlog op politiek en sociale filosofe, wat in de daaropvolgende periode resulteerde in een groot aantal publicaties op het gebied van politiek, opvoeding en moraal. In 1950 kreeg hij de Nobelprijs voor de literatuur. Zijn leven werd beheerst door drie passies: verlangen naar liefde (de dames volgden elkaar in hoog tempo op), honger naar kennis en een ondraaglijk medelijden met "de rampen en ellende die de mensheid overkomt en over zich afroept". Uit deze hartstochten ontstond zijn filosofische denken. Helaas schonk  zijn visie op de liefde  hem slecht gebroken illusies. De wiskunde, waarin hij zekerheid had gezocht, leek hem uiteindelijk slechts een manier om hetzelfde steeds met andere woorden te zeggen. Zijn opvoedkundige ideeën paste hij  op zijn eigen kinderen toe,  maar deze even antiautoritaire als harteloze opvoeding bracht hen tot psychoses en vervreemding en afkeer van hun vader.  "De moeilijkheid met de wereld is dat de dommen zelfverzekerd zijn en de verstandigen van twijfel vervuld."

Omdat voor dit project toestemming en subsidie nodig is van de verschillende instanties, is het nog onzeker  wanneer hiermee begonnen wordt.


 


K.C. Meijer
vorig bericht reageer disclaimer vorig berichtAmsterdams Steunpunt Wonen volgend bericht