Komentari
Ekonomska politika
Debate
Prikazi
Hronika
Polemike
Prenosimo
 
 
Impresum
Pretplata
Kontakt
Marketing
Novi broj
Prošli brojevi
Posebna izdanja
NSPM Analize
Pisma uredništvu
Linkovi
 

Debate:
Kosovo i Metohija
Srbija i Crna Gora
Srbija i NATO
Srbija među ustavima
Crkva i politika
Kuda ide Srbija?
Svet nakon 11. septembra
Istina i pomirenje na ex-YU prostoru

Komentari:
Politički život
Kolumne Đ. Vukadinovića i S. Antonića
Kulturna politika
Ekonomska politika
Polemike
BiH - deset godina posle Dejtona
Savremeni svet

Pregledi:
Prenosimo
Prikazi
Hronika
Ankete


Prijavite se na nasu mailing listu - posaljite prazan mail na lista@nspm.org.yu


Poslednja
posebna izdanja i brojevi NSPM sa sadržajima

Izbori
Sadržaj
Contents
Rezimei
Abstracts

Multikulturalizam

Globalizacija

Svet posle 11. septembra

Etnički stereotipi
Sadržaj
Contents

Polni stereotipi
Sadržaj
Contents

Antisemitizam
Sadržaj
Contents
LINKOVI
 

samo po nspm.org.yu
po celom SCG web-u
  _____________


_____________


-
 

Sudbina dejtonske BiH i Republika Srpska

 
  Podsećamo Vas da rado očekujemo vaše komentare!  
     
  Vasilije Sekulić: Od Dejtona do rezolucije 1244  
  Srpska je danas ogroman potencijal za Srbiju, koja je za poslednje dve godine doživela dva veoma bolna i traumatična udarca. Prvo, amputaciju „Srpske Sparte“, Crne Gore, od strane režima Mila Đukanovića, uz svesrdnu poršku muslimanskog i šiptarskog stanovništva zemlje. Potom sledi još bolniji udarac – pokušaj dela međunarodne zajednice (na sreću manjeg) da priznavanjem nezavisnosti Kosova i Metohije ozvaniči otimanje ove pokrajine od Srbije kroz najbrutalnije silovanje međunarodnog prava. >>ceo tekst  
     
  Milorad Dodik: Unitarizmom do raspada (Nezavisne novine)  
 

Nije tajna da Srbi i Hrvati najviše osjećaju zadatost BiH kao jedinog multietničkog društva u Evropi nakon raspada višenacionalnih država poput Jugoslavije, SSSR, Čehoslovačke. Ako su raspad Jugoslavije obilježili tragični građanski ratovi i time pokazali da u odsustvu kohezivne jednopartijske ideologije nije moguće očuvati mir, raspad Čehoslovačke je pokazao svu slojevitost podjela u višenacionalnoj državi, koja takođe dovodi do (mirnog) raspada, ali i dobrosusjedskih odnosa, bolji no ikad prije. Stalno je bošnjačko svojatanje BiH, pa ko ne želi "njihovu BiH" može da ide kud hoće, drugim riječima marš napolje. >>ceo tekst

 
     
  Slavko Jovičić Slavuj: Prošao je dan D. Šta dalje?  
  Dolaze dani, mjeseci, godine... Skoro četiri godine smo se vrtjeli u začaranom krugu, u lavirintu izvjesnosti i neizvjesnosti, u imaginarnim uslovima i uslovljavanjima, tragajući za eventualno mogućim rješenjima vezanim za reformu policijskih struktura u BiH od Pedi Ešdauna, bivšeg visokog predstavnika u BiH, pa do Martensa, svakodnevno je sluđivana cjelokupna javnost u BiH. Stvarana je takva politička i društvena klima, kao da će nastupiti, ne dao bog, smak svijeta ako se ne usvoje prijedlozi ove dvojice avanturista, koji su bili usmjereni na ukidanje MUP-a i policije Republike Srpske! >>ceo tekst  
     
  Slobodan Durmanović: BiH između puzajuće centralizacije i tihe «kosovizacije»  
  Ovo su samo neki u nizu postdejtonskih primera koji ukazuju zašto bošnjačka «multietnička» politika, generalno, budi uslovni refleks u Republici Srpskoj za samoodržanjem i održava težnju Srba ka mogućem samoopredeljenju. Tačnije, bošnjačka politika samo još snažnije doprinosi da Srbi još slobodnije razmišljaju o izdvajanju RS iz BiH, a da tu državu doživljavaju kao svoju tek koliko, u datim okolnostima, može da im posluži za ostvarenje sopstvenih političkih, socijalnih, ekonomskih i svih ostalih interesa od vitalnog nacionalnog značaja. U tom smislu onda ne bi trebalo da čudi što je srpska politička elita postavila «evropske integracije» kao svoje strateško opredeljenje, ali ne i kao cilj do koga se stiže samoukidanjem ili, pak, pristankom na nestanak sopstvene političke i teritorijalne autonomije. >>ceo tekst  
     
  Saša Bižić: Bura u čaši vode  
  Prije dvije godine, predstavnici zapadnih centara moći u Bosni i Hercegovini zasipali su političare i stanovnike Republike Srpske i Federacije konstantnim medijskim porukama da je neophodno usvajanje takozvanog aprilskog paketa ustavnih promjena. Taj poduhvat doživio je neslavan kraj. Sada su stranci navodno prepustili posao sporazumijevanja domaćim stranačkim liderima, pa će naredni mjesec opet proteći u znaku zaglušujuće tutnjave o novom «reformskom paketu». Već su se profilisala dva ugla posmatranja, pa se može čuti, zavisno od percepcije, da bez posljednjeg kontroverznog «paketa» nema prosperiteta ili da je osmišljen u krugu samih jahača apokalipse. >>ceo tekst  
     
  Slavko Jovičić Slavuj: Tapkanje u mjestu, u zoni sumraka  
  U žižu javnosti se vraćaju ustavne promjene u BiH, koje se pokušavaju proturiti kroz mala vrata i to u vrijeme, u vrijeme kad to nije nikako dobro raditi!  Razgovori beha političara sa  međunarodnim predstavnicima vode se daleko od očiju i ušiju javnosti. Narod je, opet, po ko zna koji put, ostao uskraćen za prave informacije... Eto, baš ovih dana  pojavljuju se neke nove-stare ideje, koje stižu iz bloka stranaka sa hrvatskim predznakom. Te aktivnosti  još više drmaju ionaku turbolentnu i prenapregnutu političku atmosferu u BiH. >>ceo tekst  
     
  Petar Kunić: Pravo na samoopredeljenje  
  Ustav Bosne i Hercegovine nigdje expressis verbis ne spominje pravo na samoopredjeljenje. Međutim, Ustav se u preambuli poziva na ciljeve i načela Ujedinjenih nacija, u kojima je sadržano to pravo (čl. 1. st. 2), kao i na međunarodne paktove u kojima je ono razrađeno i precizirano, što znači da Ustav Bosne i Hercegovine polazi od prava na samoopredjeljenje naroda kao univerzalnog principa i proklamuje ga u skladu sa međunarodno relevantnim dokumentima. Ovdje, svakako, ne treba ispustiti iz vida činjenicu da je Ustavni sud Bosne i Hercegovine svojom odlukom o konstitutivnosti naroda prihvatio preambulu kao obavezujući (normativni) dio Ustava. >>ceo tekst  
     
  Ognjen Tadić: Život poslije Badintera  
  Posljednjih dvadeset godina tjera nas da naučimo da je za bilo koji narod, u cjelini ili samo jedan njegov odvojeni dio, koji želi da opstane na ovim prostorima od najvećeg značaja da posjeduje što veću ekonomsku moć, što izrasliju političku klasu, što sposobniji javni servis uključujući bezbjednosne službe, što uticajnije medije i što moćnije saveznike među ozbiljnim svjetskim silama. Još kada bi sve to niklo, raslo i stasalo u demokratskim uslovima, a izgleda da nije nužno, postojalo bi savršenstvo. >>ceo tekst  
     
  Dušan Babić: Sluganstvo  
 

Fenomen sluganstva i(li) podaničkog mentaliteta opterećuje me već decenijama. Kako nisam sklon generalizacijama bilo koje vrste, to ne tvrdim kako je sluganstvo isključivo osobina ljudi i naroda sa ovih prostora. Nužno je najprije načiniti distinkciju između odrednica sluganstvo i podanički mentalitet. Da li je riječ o sinonimima ? Ipak, ne. Prvo podrazumijeva drugo. Drugo može voditi prvom, ali nije obavezno. Ili, drugo predstavlja predvorje prvom. Ili, blažu formu prvog. Jezički egzibicionizam ili ne, ali ovaj fenomen zaslužuje temeljitiju obradu. >>ceo tekst

 
     
  Slavko Jovičić Slavuj: Svi oblici diskriminacije Srba u Federaciji BiH  
  Srbe u Bosni i Hercegovini stalno upozoravaju da se ne vraćaju u prošlost, već da se okrenu ka budućnosti. Bilo bi to donekle i razumljivo, samo da nam ti isti nisu "zacementirali" sadašnjost, u kojoj trpimo svakojake uvrede i neosnovane optužbe za sve nedaće u bivšoj i sadašnjoj Bosni i Hercegovini. Tako, danas, u svakodnevnoj komunikaciji, i na svakom mjestu, Bošnjaci (svejedno da li su u pitanju političari ili "obični građani") za srpski narod vežu termine: "agresori", "genocidni", "fašisoidni"... Republika Srpska (opet se misli na srpski narod) je "genocidna tvorevina" itd. >>ceo tekst  
     
  Dušan Babić: Quo Vadis Bosna?  
  Na tri se množi i uvođenje vjeronauke u dječije vrtiće. Navodno je sada na redu Sarajevski kanton, jer su ostali kantoni, te Republika Srpska, to već ranije uveli. O agresivnom političkom klerikalizmu opširno sam pisao i izlagao, ali očito uzalud. Takođe sam tvrdio kako je status Sarajeva pitanje svih pitanja post-Dejtonske BiH, odnosno lakmus test opstanka Bosne. Indikativno je što protagonisti aktuelne političke scene iz reda sva tri naroda, tek stidljivo spominju status Sarajeva, a međunarodni predstavnici čak ni to, vjerovatno iz nekih svojih sitno-kalkulantskih razloga. >>ceo tekst  
     
  Slobodan Durmanović: Nezavisno Kosovo - novi izvor nestabilnosti BiH  
  Srbima preostaje da predstojeće godine političke borbe - a možda i decenije - posvete očuvanju stepena samostalnosti koji su dobili Dejtonskim sporazumom. S tim da se, pored očuvanja osnovnih elemenata nacionalne samostalnosti, u tom periodu podjednako posvete razvoju demokratskih institucija i, posebno, redistribuciji socijalne pravde. Elem, armiji socijalno nezadovoljnih iliti tranzicionih gubitnika među Srbima u RS neće biti moguće još dugo objašnjavati da, zarad opstanka RS, njihov socijalni status još neko vreme treba da bude za stepenik niže na listi nacionalnih prioriteta. >>ceo tekst  
     
  Slavko Jovičić Slavuj: Sličnosti i razlike: RS i BiH od prije deset godina  
  Uskoro će dvanaest godina od potpisivanja Dejtonskog sporazuma. Stanje u pogledu državno-pravnog statusa Bosne i Hercegovine se, rekao bih, drastično promijenilo u odnosu na izvorne principe tog sporazuma, koji je ujedno postao i Ustav Bosne Hercegovine. Međutim, Bosna i Hercegovina je i dalje pravni i politički provizorijum, koji sa aspekta svog unutrašnjeg društveno-političkog uređenja ne može zadovoljiti niti jedan od kriterija koji se od svih suverenih međunarodno priznatih država traži. Kada je to poznato, onda se postavlja logično pitanje: može li ovako uspostavljena ‘'država'', uopšte, dalje funkcionisati? >>ceo tekst  
     
  Jovo Vukelić: Deset pitanja za Miroslava Lajčaka  
 

Odmah treba istaći da ceo svet zna ono što znamo i mi: da su svi članovi porodice Radovana Karadžića već godinama pod danonoćnim nadzorom i pratnjom vrhunskih stranih špijuna i domaćih (BiH) agenata, kako bukvalnim fizičkim praćenjem, tako i pod kontrolom najmodernijih elektronskih uređaja za prisluškivanje i snimanje svih vrsta razgovara. Ako predpostavimo da najbliži članovi porodice strasno žele i da svom snagom i energijom hoće da pomažu skrivanje svog supruga, oca i zeta Radovana Karadžića (što bi bilo i ljudski i razumljivo) - oni to ne mogu, ni na koji način, jer bi to istog trena bilo primećeno, a onda i zaustavljeno. >>ceo tekst 

 
     
  Slobodan Durmanović: Ustavne promene u BiH u novoj godini – (ne)moguća misija  
  Krajem 2007. godine međunarodni staratelji u BiH i nacionalne političke elite Srba, Bošnjaka i Hrvata postavili su cilj da u novoj 2008. godini dođu do dogovora o promenama «dejtonskog» Ustava BiH, iako niko među njima ne veruje da bi tokom ove godine mogli da se dogovore o temeljnom ustavnom preuređenju BiH. Ima više razloga za tu vrstu neverice, a neki od njih mogli bi biti ključni za (ne)uspeh političkih pregovora. Ti razlozi nisu samo unutrašnji, nego se, dakako, tiču i rešavanja «kosovskog pitanja». >>ceo tekst   
     
  Slobodan Durmanović: BiH između briselskog intervencionizma i unutrašnjeg kompromisa  
  U ovom drugom slučaju BiH ima neke šanse da opstane kao država. U slučaju da se ta zemlja počne izgrađivati igonorisanjem zahteva za stabilnom zaštitom kolektivnih prava Srba i Hrvata i, uopšte, ignorisanjem njihove političke autonomije - Bosnom i Hercegovinom će se polako širiti virus “kosovizacije”. Bolje rečeno, ukoliko u Briselu i Vašingtonu nameravaju da nastave sa drastičnim sužavanjem autonomije RS a Hrvatima ne dopuste teritorijalno zaokruženje u federalnu jednicu u kojoj će oni činiti većinu - Srbi i Hrvati će takvu evroatlantsku politiku shvatiti kao težnju da budu uslišeni zahtevi političkih Bošnjaka u pravcu svođenju mehanizama političkog odlučivanja u BiH na princip “jedan čovek – jedan glas”. >>ceo tekst    
     
  Petar Kunić: One koji kleče ne vole ni oni pred kojima kleče  
  Proizvodnja napetosti i konfrontacije stvara političke podjele, a ne povoljan politički ambijent koji podstiče na aktivnost. Stalno insistiranje na centralizaciji države koja ima federalno uređenje ne mora značiti i jačanje njene funkcionalnosti. Upravo obratno, više nam se čini da je to obmanjujuća teza s političkim ciljevima, nego što je realna činjenica, jer je upravo decentralizacija političke vlasti važan trend u svijetu, pošto se pokazalo da je efikasniji i fleksibilniji, više okrenut građanima i njihovim potrebama.   >>ceo tekst       
     
  Dragan Đukanović: Hrvatsko pitanje u (post)dejtonskoj Bosni i Hercegovini  
  Uporedo sa procesom osamostaljivanja Bosne i Hercegovine tekao je i pokušaj stvaranja teritorijalnih autonomija Srba i Hrvata na teritoriji ove države. Bosanskohercegovački Srbi su formiranjem Republike Srpske (1992) i priznanjem statusa entiteta u složenoj Bosni i Hercegovini (u skladu sa Dejtonskim sporazumom 1995. godine), uspeli da osiguraju vlastitu teritoritorijalnu autonomiju. Sa druge strane, marta 1994. godine formirana Federacija Bosne i Hercegovine (na teritorijama pod kontrolom probošnjačke Armije BiH i Hrvatskog vijeća obrane) nije zadovoljila interese tamošnjih Hrvata. >>ceo tekst  
     
  Slobodan Durmanović: Rasplet krize - početak ustavnih promena u BiH  
  To nam, istovremeno, govori da su u Briselu, za sada, odustali od pritisaka ka ubrzanoj centralizaciji BiH, zamenjujući ih pritiscima u pravcu puzajuće centralizacije institucija u Sarajevu što se, najčešće, objašnjava potrebom stvaranja «jedne adrese» sa kojom Brisel komunicira u odnosu sa drugim zemljama. Tome je, verovatno, doprinelo neočekivano snažno protivljenje Srba Lajčakovim merama i, s druge strane, bojazan da brza centralizacija u BiH, u paru sa po Srbe nepovoljnim rešenjem za budući status Kosmeta, ne izazove političku krizu u BiH koja bi mogla da se otme svakoj kontroli. >>ceo tekst  
     
  Đuro Kovačević: Republika Srpska - nova i trajna regionalna činjenica  
  Dejtonski sporazum nije bio samo akt uspostavljanja mira, koji je potrošen zaustavljanjem rata u Bosni i Hercegovini, kako poneki misle i priželjkuju. To je akt čija trajnost proističe iz nepotrošivosti principa od kojih polazi i koje definiše. A sporazum je utvrdio da su ravnopravnost u interesima i jednakost u konstitutivnom i državotvornom statusu tri naroda brana i starim i novim obmanama i prevarama a ne osnova za njih. U tom smislu, može se reći da je sporazum u Dejtonu, utvrđujući neporecivost državotvornog kapaciteta sva tri naroda, utvrdio i uslove održivosti Bosne i Hercegovine kao države. >>ceo tekst  
     
  Dejvid Čendler: Visoki predstavnik upravlja Bosnom poput feudalca (Guardian)  
 

Ustavnu krizu podstakao je Lajčakov pokušaj da nametne velike promene bosanskim državnim institucijama, radikalno menjajući okvir Dejtonskog mirovnog sporazuma bez konsultovanja bilo političara bilo javnosti. Te nove mere značile bi da odlukama koje donose vladajuće institucije više nije potrebna podrška sve tri podeljene etničke zajednice u Bosni (bosankih Muslimana, Hrvata i Srba). Državne institucije zapravo više ne bi morale uzimati u obzir mišljenja srpskih predstavnika iz Republike Srpske. Te kontroverzne promene Visoki predstavnik prezentovao je kao puku birokratsku formalnost, administrativnu meru kreiranu da pruži podršku „odgovornom vođenju vlasti“ u majušnoj državi, osuđujući zabrinutost bosanskih Srba kao „preemotivnu, neodgovornu i nedovoljno racionalnu“. >>ceo tekst

 
     
  Milorad Dodik: Krizu proizveo OHR (Nezavisne novine)  
  Iako je dobro konstatovao stanje, svojim mjerama visoki predstavnik je izazvao krizu koja je produbila podjele i uvela strah u BiH. Nedavno je sadašnji, već šesti visoki predstavnik međunarodne zajednice u BiH gospodin Miroslav Lajčak pred Vijećem OEBS-a u Beču svjedočio da postoje velike razlike u shvatanjima tri bosanskohercegovačka naroda. Ta različitost je u odnosu na zajedničku državu, na osjećaj ravnopravnosti, odnosno ugroženosti. Lajčak kaže: "Bošnjaci Republiku Srpsku smatraju nelegitimnom. Srbi i Hrvati se boje dominacije Bošnjaka u bilo kakvoj unitarnoj državi. Svi žele imati svoju vlastitu državu. Sistem vlasti u BiH nikada neće prestati da bude komplikovan, jer to nije moguće u višenacionalnoj državi kakva je BiH." >>ceo tekst  
     
  Slobodan Durmanović: Učvršćivanje kolonijalnog poretka u BiH  
  I sada, kao i tada, odjednom se počelo govoriti - kako u Sarajevu tako i u svetskim medijima - da Srbi u RS nameravaju da iskoriste «kosovsku nezavisnost» za korake ka svom osamostaljenju ili, pak, za učvršćivanje položaja RS u BiH. Išlo se čak dotle da se i bezočno lagalo u nemačkom «Veltu» o tome kako se, po poruždbini Dodikove vlade, već štampaju listići za referendum, a istom laži kao gotovom istinom - i to nakon Dodikovog demantija - poslužio se i Lajčakov zamenik Rafi Gregorijan tokom svog lobiranja u SAD za oštre mere protiv RS i što bržu centralizaciju BiH. Činjenice u RS stoje sasvim drugačije. Milorad Dodik je u više navrata saopštio da će njegova vlada «sprečiti svaku destabilizaciju i ugrožavanje političke i bezbednosne situacije u slučaju da Kosovo jednostrano proglasi nezavisnost». >>ceo tekst  
     
  Teofil Pančić: Belzebubova zemlja (Peščanik)  
  Ideja o ustanovljavanju Takvog Nečega kvintesencija je naročito uvrnutog i sadističkog zla, dok »terenska realizacija« toga spada među sramnije stvari koje su ljudi ikada učinili otkad se Istorija zapisuje u knjige i hronike; a oni ljudi koji se zovu Srbi zasigurno nikada ni pre ni docnije nisu počinili, niti će ikada počiniti, nešto tako užasno, tako nepopravljivo, odvratno, a ponad svega nepotrebno i bezvezno kao što je krvavi, ubilački, pljačkaški i proterivački nastanak Onoga što su prozvali Republika Srpska, a čemu pravo ime može prosiktati samo Belzebub, makar kroz usta Opsednutog. >>ceo tekst  
     
  Aleksandar Vranješ: Belzebub u Srbiji  
     
  Đorđe Latinović: Peglanje Bosne (Fokus, Banjaluka)  
 

U ovom trenutku treba prestati sa zastrašivanjem naroda u RS i podizanjem histerije, jer to nikada nije donijelo ništa dobro. Uveličavanje problema s ciljem homogenizacije naroda štetno je za opšte prilike u zemlji. RS je potpuno nepotreban bilo kakav ishitreni politički avanturizam. Napuštanje vlasti samo bi ohrabrilo OHR i inaugurisalo potpunu vladavinu OHR i opravdalo njegovo postojanje s bonskim ovlašćenjima. Haotična situacija bezvlašća i političkog interegnuma u situaciji kada RS nema predsjednika, mogla bi biti iskorišćena od međunarodnih predstavnika nesklonih RS za njeno dalje urušavanje i konačno ukidanje. >>ceo tekst

 
     
   
  Svi tekstovi u rubrici BiH - Deset godina posle Dejtona
   
 
Povezane rubrike
  Istina i pomirenje na ex-Yu prostorima
  Kosovo i Metohija
  Opstanak zajednice SCG
  Savremeni svet
   
   
 

Klub prijatelja Nove srpske političke misli   

NSPM Analize



Brojevi se mogu nabaviti u knjižarama Medija Centar i Plato. Cena pojedinačnog primerka NSPM Analiza je 250 din, a godišnja pretplata na je 1200 din.

Edicija "Politički život"

Slobodan Antonić Gutanje žaba

Mario Brudar: Nada, obmana, slom na engleskom jeziku: Mario Brudar: Hope, delusion, collapse - The Political Life of Serbs in Kosovo i Metohija (1987-1999).

Knjige možete kupiti u prostorijama NSPM u Dečanskoj 8 (tel: 3231 206, sredom od 12 do 16 h i petkom od 14 do 17 h) i u knjižarama Plato i Krug komerc.

Posebna izdanja


Vojvođansko pitanje

  Naručite!

Cena jedne sveske:
450 din
. + troškovi slanja pouzećem

(posebna izdanja možete naručiti i na način opisan u pretplati)

Žiro - račun NSPM
205-38371-17


Adresa NSPM:
 IIC NSPM
Terazije 38/II, Beograd