POWRÓT

T-62

 

 

 

 

T -62 to nie tylko pierwszy radziecki, ale pierwszy w świecie czołg drugiej generacji. Powstał on nie tyle jako rozwinięcie T-55, lecz jako konstrukcja alternatywna oba projektowano prawie równocześnie, w drugiej połowie lat pięćdziesiątych. Choć kadłuby obu wozów różnią się tylko nieznacznie, to T-62 otrzymał nową wieżę z armatą 115 mm. Spowodowało to tak gwałtowny wzrost siły ognia, że z tego powodu czołg ten przez kilka lat uważany był za najlepszy na świecie, choć posiadał dość istotną wadę - zbyt słaby silnik. Został wprowadzony do produkcji w ZSRR już w 1961

 

Czołg T-62

roku. Sprzedano także licencje do Czechosłowacji i Korei Północnej. Kadłub T-62 jest bardzo podobny jak T-55, lecz jest kilkanaście centymetrów dłuższy i o kilka centymetrów szerszy , inny jest również układ kół jezdnych, wyraźnie większe są odstępy pomiędzy trzecią, czwartą i piątą parą kół. Układ budowy kadłuba jest konwencjonalny. W porównaniu z T-55 odporność opancerzenia czołowego kadłuba zwiększono o ok. 5%, a wieży o ok. 15%. Grubość płyty czołowej kadłuba wynosi 102 mm i jest ona nachylona pod kątem 54-60° (grubość sprowadzona 174-204 mm). Grubość burt wynosi 15 mm w ich dolnej części i 79 mm w górnej, stropu 31 mm, a dna 20 mm. Od tyłu przedział napędowy chroniony jest ustawioną pionowo płytą o grubości 46 mm. Wieża ma bardzo opływowy, kopulasty kształt, w rzucie na płaszczyznę poziomą jest prawie idealnie okrągła. Jej korpus jest odlewany w całości. Jej pancerz czołowy jest wyjątkowo gruby (do 242 mm), po bokach osiąga 153 mm, z tyłu 97 mm, a w części górnej 40 mm. W wieży zainstalowano gładkolufową armatę typu U-5TS (2A20) kalibru 115 mm. Lufa posiada przedmuchiwacz, lecz nie ma izolacji termicznej. Armata przystosowa­na jest do naboi scalonych, ładowanych ręcznie, do ładowania ustawiana jest w położeniu + 3,5°. Po strzale zamek jest automatycznie otwierany, a łuska jest usuwana z komory nabojowej a następnie na zewnątrz czołgu przez niewielki, przeznaczony do tego właz w tylnej części wieży. Podobny układ zastosowano później w T-72, w którym jednak łuski są częściowo spalające - usuwane są tylko ich metalowe dna. Szybkostrzelność praktyczna T-62 wynosi ok. 4 strzałów na minutę na postoju i nieco mniej w czasie jazdy. Jest to mniej niż w zachodnich czołgach z armatami 105 mm. Przebijalność pocisków przeciwpancernych jest natomiast średnio o 10-20% większa. Prawdopodobieństwa trafień z armaty U-5TS w warunkach stacjonarnych (gdy czołg strzelający i cel są nieruchome) są podobne, jak np. w M-60 i w Leopardzie-1 , lecz ze względu na niedoskonałości systemu stabilizacji i brak systemu kierowania ogniem ogólna skuteczność armaty znacznie spada, gdy czołg strzelający lub cel znajdują się w ruchu. Nawet przy stosowaniu pocisków rdzeniowych - podkalibrowych stabilizowanych brzechwowo o najbardziej "płaskim" torze lotu już na odległości rzędu 700 metrów prawdopodobieństwo trafienia spada dwukrotnie, gdy cel porusza się (ze stałą prędkością). Wyposażanie T-62 w systemy kierowania ogniem rozpoczęto dopiero w latach siedemdziesiątych, zmieniając oznaczenie na T-62M. W czołgu przewożonych jest 40 nabojów, z czego tylko 4 w wieży. Pozostała ilość znajduje się w tylnej części przedziału bojowego i z przodu kadłuba, na prawo od kierowcy. Stosowane są trzy podstawowe ich typy: odłamkowo-burzące OF-18, kumulacyjne stabilizowne brzechwowo BK-4 i BK4M oraz podkalibrowe BM-6. W prawej części wieży znajduje się sprzężony z armatą karabin maszynowy 7,62 mm PKT z zapasem 250 nabojów. Jego szybkostrzelność praktyczna wynosi 200-250 strz/min. T-62 mają ponadto montowane na wieżach kaemy przeciwlotnicze DSZKM kalibru 12,7 mm - może być obsługiwany przez dowódcę z otwartego włazu. Karabin i właz zamontowane są na wieży obrotowo, nie jest to jednak wieżyczka taka, jak w amerykańskich M-60. Czołg nie posiada wyrzutni granatów dymnych, do tego samego celu służy termiczny agregat dymotwórczy, wytwarzający gęsty biały dym przez wtrysk oleju napędowego do układu wydechowego silnika. Nie umożliwia on jednak szybkiego postawienia zasłony dymnej przed czołgiem w sytuacji zagrożenia. T-62 posiada klasyczne wyposażenie celownicze, podobne jak w T-55. Takie same są przyrządy obserwacyjne kierowcy, celowniczy dysponuje ulepszoną wersją tego samego celownika (TSz2B-41U) o powiększeniach 3.5x lub 7x, sprzężonego z dalmierzem optycznym. Maksymalna odległość celowania przy strzelaniu na wprost wynosi ok. 4000 m. Podobne jest wyposażenie noktowizyjne. Umożliwia ono prowadzenie ognia w nocy na odległościach do około 800 metrów. Nowsza wersja T-62M posiada celowniki celowniczego i dowódcy oparte o wzmacniacze światła szczątkowego, dalmierz laserowy podobny do instalowanego w późniejszym okresie na T-55 i elektroniczny przelicznik balistyczny. Napęd czołgu stanowi dwunastocylindrowy chłodzony wodą silnik wysokoprężny umieszczony w tylnej części kadłuba. Posiada on pneumatyczny rozrusznik (elektryczny traktowany jest jako awaryjny). Przy 2000 obrotach na minutę rozwija moc maksymalną 580 KM. Moc przekazywana jest na koła napędowe przez sześciobiegową skrzynię biegów (pięć biegów do przodu) i dwie dwubiegowe przekładnie boczne. Mała moc jednostkowa sprawia, że czołg rozwija na szosie prędkość maksymalną tylko 50 km/h, a w terenie poniżej 40 km/h. Podobnie jak w T -55 nie ma rolek biegu powrotnego - górne części gąsienic opierają się na kołach jezdnych. W układzie zawieszenia wykorzystano wałki skrętne (przy wszystkich kołach jezdnych) i cztery amortyzatory teleskopowe przy pierwszej i ostatniej parze kół. Obecnie czołgi T-62 znajdują się na uzbrojeniu armii

 

Czołg T-62

następujących krajów (ilości przybliżone): Afganistanu (170), Algierii (300), Angoli (ponad 100), Kuby (300), Egiptu (600 z nowymi lufami firmy Royal Ordnance), Etiopii (100), RFN (ponad 100 byłej Narodowej Armii Ludowej NRD, w najbliższym czasie mają zostać złomowane), Iranu (ponad 150 produkcji północnokoreańskiej), Iraku (ponad 1000 do chwili wybuchu wojny z siłami ONZ), Izraela (120 zdobycznych), Korei Północnej (1200 wyprodukowanych na licencji), Libii (900), Mongolii (?), Syrii (1000), Rosji (ok. 10000), Wietnamu (200) i Jemenu (30). Produkcję T-62 zakończono w Związku Radzieckim w 1975 roku, w Czechosłowacji w 1978, a w Korei Północnej prawdopodobnie dopiero w latach osiemdziesiątych.

 

Zmodernizowany czołg T-62MW

 

Dane taktyczno-techniczne:

 

liczba osób załogi - 4

masa własna (t) - 38

 masa bojowa (t) - 40

współczynnik moc/masa (KM/t) – 14,5

długość z armatą do przodu (m) – 9,34   

długość kadłuba (m) – 6,63

 szerokość kadłuba (m) – 3,3

wysokość kadłuba (m) – 2,4

prześwit (m) – 0,43

maks. prędkość jazdy (km/h) - 50

pojemność zb. paliwa (l)

- wewnętrznych - 675

- całkowita - 1360

moc maksymalna silnika (KM) 580

 

Bibliografia :

Igor Witkowaki - Czołgi Świata - W-wa