Ido - Novial (1930) Comparative Texts

On this page I am compiling some comparative texts in Ido (present official version) and Novial (as in the 1930 Novial Lexike).
[Note on the Novial Lexike: The Novial Lexike gives alternative forms for a few words, eg. envia/invidia = envy; the most important example is sal/ve for the future particle (Eng. will, shall). I have used these evenly in the texts. Furthermore, in the article Plubonisat Novial (Novialiste, 1934) Jespersen gave a number of corrections and preferable forms. As it is not possible to tell definitely in some cases whether the change represents a correction or a change of mind, I have had to use some discretion. The reader is referred to the article just mentioned for further information.]

IdoNovial
Multi, Lorenzo, havis ed ankore havas ica opiniono: ke nula du kozi havas min multo komuna o diferas plu multe de una altra kam vivo civila e militala. Do, on ofte observas ke se persono projetas ecelar en vivo militala, lu ne nur quik chanjas lua maniero di vestizar su ma anke lua kustumi e lua voco, tale pozanta su aparta de omna kustumo civila. Nam lu ne povas kredar ke ta qua esforcas esar pronta por ula sorto di violento povas portar vesti civila; nek povas civila kustumi e praktiki praktikesar da unu qua judikas ta praktiki kom feminatra e ta kustumi kom ne-utila por lua profesiono; nek semblas apta retenar normala kondukto e parolo kande lu volas terorizar altra homi per lua barbo e lua blasfemi. Multes, Lorenzo, ha have e ankore have dis opinione: ke nuli du koses have min multum komuni o difera plu multim fro mutu kam vivo sivili e milital. Dunke, on ofte observa ke si un persone projeta tu exela in vivo milital, le non nur instantim chanja len manere de vesta se ma anke len kustomes e len voise, talim posient se self aparti fro omni kustome sivil. Den le non pove kreda ke te kel eforta tu es pronti por ul sorte de violentia pove porta vestes sivil; ni pove sivil kustomes e praktisos bli praktisa da une kel judika ti praktisos tu es fematri e ti kustomes tu es non-utili por len profesione; ni sembla apti tu retena normal kondukto e parlo kand le voli terorisa altri homes per len barbe e len blasfemos.
Ma se anciena institucuri es konsiderata, on trovos nula du kozi qui esas plu unionita, plu simila, e pro neceseso, plu interrelatat kam ta du; nam omna l'arti qui esabas institucita en civila socio por la komuna profito di la homaro ed omna l'institucuri establisita por igar homi vivar timante la legi e Deo esas vana se oli ne esus provizita per defensaji; tala defensaji, se li es bone organizita, prezervos ta institucuri mem se li ne es bone organizita. E do, kontree, bona institucuri sen militala suporto subisas la sama sorto di desordino kam la chambri di palaco splendida e rejala qui, ornita per gemi ed oro ma mankanta tekto, havas nulo por protektar li kontre pluvo. E se en ula altra institucuro di urbstati e rejii on uzas omna sorgo por konservar la homi fidoza, pacigita, e plena ye la timo di la Sinioro, en l'armeo ta sorgo devas reale esar duopligat. Nam en qua homo povas lando serchar plu granda fidozeso kam en ta qua promisis mortor por ol? En qua devas esar plu multa amo por paco kam en ta qua povas nocesar da nur milito? En qua homo devas esar plu multa amo a Deo kam en ta qua, submisante su omnadie a nekontebla danjeri, plu multe bezonas Lua helpo? Kande ica neceseso bone konsideresis da ti qui guvernis imperii e direktis armei, ol igis milital vivo laudesar da altra homi ed esar praktikat ed imitata kun granda diligenteso. Ma si ansien institutiones bli konsidera, on sal trova nuli du koses kel es plu unisat, plu simili, e, pro nesesaritate, plu interrelatet kam ti du; den omni li artes kel ha bli institu in sivil sosie por li komuni profite de la homaro e omni li institutiones establit por fika homes viva timantim li leges e Dee vud es vani si lus non vud es proviset per defensus; tal defensus, si lus es bonim organisat, sal preserva ti institutiones even si lus non es bonim organisat. E dunke, kontru, bon institutiones sin milital suporto subisa li sami sorte de desordine kam li chambres de un palase splendid e regal kel, ornat per lapides e ore ma mankant tekte, have nulu por protekte lus konter pluve. E si in ul altri institutione de urbstates e regias on usa omni sorgo por konserva li homes fidosi, pasifikat, e pleni ye li timo de li Siniore, in li armee ti sorgo deve realim bli duoplisat. Den in qui home pove un lande sercha plu grandi fidoseso kam in te kel ha promise tu mori por lu? In que deve es plu multi amo por pase kam in te kel pove bli nosa da nur milite? In qui home deve es plu multi amo a Dee kam in te kel, submisent se self omnidi a nonkontabli danjeres, plu multim besona Len helpo? Kand dis nesesaritate blid bonim konsidera da tes kel guvernad empererias e dirigad armees, lum fikad milital vivo tu bli lauda da altri homes e tu bli praktisa e imita kun grandi diligentia.
Del prefaco a "La Libro dil Arto di la Milito" da Niccolò Machiavelli.Fro li prefase a "Li Libre del Arte de li Milite" da Niccolò Machiavelli.

To the second comparative text
Back to International Auxiliary Languages


Page hosted by Yellow Internet.
James Chandler 1997. 1