Nagkakaisang Kaharian

Mula sa Tagalog na Wikipedia, ang malayang ensiklopedya

Tumalon sa: nabigasyon, hanapin
Pinag-isang Kaharian ng Gran Britanya at Hilagang Irlanda
United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland
BansagDieu et mon droit (Maharlikang motto)
(Pranses para sa "Ang Diyos at ang aking Karapatan")[3]
Pambansang awitGod Save the Queen[4] ("Diyos Iligtas Mo ang Reyna")
Kabisera
[[Tala ng mga lungsod sa {{{common_name}}}|(at Pinakamalaking lungsod)]]
London
51°30′N 0°7′W / 51.5, -0.117
Opisyal na wika Ingles de facto [5]
Pamahalaan Parliamentary democracy at en:Constitutional monarchy
 -  Monarch Queen Elizabeth II
 -  Prime Minister David Cameron
Pagkabuo
 -  Acts of Union Mayo 1, 1707 
 -  Act of Union Enero 1, 1801 
 -  Anglo-Irish Treaty Abril 12, 1922 
UE accession Enero 1, 1973
Lawak
 -  Kabuuan 244,820 km2 (ika-79)
94,526 sq mi 
 -  Tubig (%) 1.34%
Populasyon
 -  taya sa Hulyo 2004 59,834,300 [7] (21st)
 -  2001 census 58,789,194 
 -  Densidad 246.5/km2 (33rd)
638.4/sq mi
GDP (PPP) taya sa 2005
 -  Kabuuan $1.867 trilyon (6th GDP_PPP_per_capita = $30,900)
HDI (2003) 0.939 (mataas) (15th)
Pananalapi Pound sterling (£) (GBP)
Sona ng oras GMT (UTC+0)
 -  Summer (DST) BST (UTC+1)
Internet TLD .uk[8]
Kodigong pantawag 44
[1]Sa UK, karamihan sa ibang mga wika ay opisyal nang kinilala bilang mga lehitimong autochthonous atpanrehiyong wika sa ilalim ng European Charter for Regional or Minority Languages. Sa bawat wika nito, ay opisyal na pangalan ng UK ay ang mga sumusunod:
  • Welsh: Teyrnas Unedig Prydain Fawr a Gogledd Iwerddon
  • Scottish Gaelic: An Rìoghachd Aonaichte na Breatainn Mhòr agus Eirinn a Tuath
  • Irish: Ríocht Aontaithe na Breataine Móire agus Tuaisceart na hÉireann
  • Scots: Unitit Kinrick o Great Breetain an Northren Ireland
  • Cornish: An Rywvaneth Unys a Vreten Veur hag Iwerdhon Glédh

[2]Mayroon ding pagkakaiba ng pagkakagamit nito sa Scotland, Tignan ang Royal Coat of Arms of the United Kingdom para sa mga detalye.
[3] Ang Maharlikang motto na ginagamit sa Scotland ay Nemo Me Impune Lacessit (Salitang Latin para sa "No-one provokes me with impunity").
[4] Hindi opisyal.
[5]Mga wikang opiusyal nang kinilala: sa Wales, Welsh; at sa Scotland, Scottish Gaelic mula pa noong 2005. Ang aktwal na Norman French ay ginagamit rin sa mga bagay na pang-okasyon ng mga opisyal na kalakaran.
[6] Binuo bilang Kahariang Nagkakaisa ng Dakilang Britanya at Irlandya. Ang pangalan ay pinalitan ng Kahariang Nagkakaisa ng Dakilang Britanya at Hilagang Irlandya noong 1927.
[7] Opisyal na pagtataya na ibinahagi ng UK Office for National Statistics [1].

[8] Ang ISO 3166-1 ay para sa Dakilang Britanya, ngunit ang .gb ay hindi na ginagamit.

Ang Pinag-isang Kaharian ng Gran Britanya at ng Hilagang Irlanda o ang Pinag-isang Kaharian ay isang bansa sa kanlurang Europa, at miyembrong-estado ng Unyong Europeo (EU).

Nakasentro sa pulo ng Gran Britanya at sa teritoryo ng Hilagang Irlanda sa pulo ng Irlanda ang papolasyon at teritoryo nito, ngnuit mayroon ring naninirahan sa mga paligid na kapuluan. Napapaligiran ang bansa ng Karagatang Atlantiko at ng mga dagat na Dagat Hilaga, Tsanel na Ingles, Dagat Celtic, at Dagat Irish. Nakadugtong sa Pransya ang Britanya sa pamamagitan ng Channel Tunnel habang katabi naman ng Hilagang Irlanda ang Republika ng Irlanda.

Isang unyong politikal ng Inglatera, Scotland, Wales, at ng mga bayan ng Ulster Hilagang Irlanda ang United Kingdom. Kinabibilangan rin ito ng mga teritoryo tulad ng Bermuda, Gibraltar, Montserrat, at Santa Elena. The dependencies of the Isle of Man and the Channel Islands, Bagamat sakop ng Korona at bahagi ng Kapuluang Briton, hindi kabilang ang Pulo ng Man at ang Kapuluang Channel sa Kahariang Nagkakaisa.

Kabilang sa Commonwealth Realm ang United Kingdom kung saan pinaghahatian nito kasama ng labinlima pang mga bansa ang monarkiyang si Reyna Elizabeth II, na nagsisilbing reyna at pinuno ng estado. Kabilang din ito sa G8 dahil ito ang panlimang pinakamaunlad na bansa sa buong mundo. Ang iba pa mga grupong kinabibilangan ng Nagakakaisang Kaharian ay ang Unyong Europeo, Nato at ang Kaisahan ng mga Bansa.

Bagamat nagwakas na ang Imperyo ng Britanya, nananatiling maimpluwensya ito sa boung mundo lalo na't malawak ang Commonwealth of Nations at laganap ang paggamit sa Wikang Ingles.

[baguhin] Mga sanggunian

[baguhin] Kawing panlabas


Usbong Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.

Mga pansariling kagamitan
Sa ibang wika