Supegromada w Centaurze

Supegromada w Centaurze jest najbliższą dużą supergromadą. Poniższa mapa zawiera najjaśniejsze galaktyki (z Katalogu Głównych Galaktyk - Principal Galaxies Catalogue) w tym obszarze nieba. Supergromada jest całkiem dobrze wyróżniającą się strukturą w środku mapy. Zauważ, że płaszczyzna Drogi Mlecznej Milky Way przecina ten region nieba i z tego powodu wszelkie fotografie galaktyk w obszarze supergromady w Centaurze są zazwyczaj silnie "zanieczyszczona" dużą liczba gwiazd pierwszego planu.

Supegromada w Centaurze

Poniżej znajduje się lista większych gromad galaktyk w pobliżu supergromady w Centaurze. Dominującą gromadą w supergromadzie jest A3526 - znana także jako gromada w Centaurze. Co dziwne, otrzymała ona klasę "obfitości" 0 w katalogu Abell, jednakże jest to prawdopodobnie gromada klasy 1. Z drugiej strony, A3565 jest o wiele uboższą gromadą i prawdopodobnie powinna otrzymać klasę 0. W pobliżu supegromady w Centaurze znajduje się także gromada w Hydrze (Hydra)(A1060) oraz silnie przesłonięta gromada w Węgielnicy (Norma)(A3627), kótra może być jedną z najważniejszych gromad w pobliskiej części Wszechświata.

   1              2       3        4         5       6      7              
 Abell          Współrzędne    Przes. ku  Odległość Obf.  Uwagi
 Numer          Równikowe      czerwieni            
                                   z       M l.ś.                            
                 RA       Dec                                              
 A1060         10 36.9  -27 32   .0114      160      1    Hydra gromada    
 A3526         12 48.9  -41 18   .0102      140      0    gromada Centaurus
 A3565         13 36.7  -33 58   .0111      155      1                     
 A3574         13 49.2  -30 18   .0148      205      0                     
 A3581         14 07.5  -27 01   .0218      300      0                     
 A3627         16 15.5  -60 54   .0145      200      1    gromada Norma    

Poniżej znajduje się lista niektórych znaczniejszych grup gaklaktyk w supegromadzie w Centaurze. Grupy te zawierają typowo od 10 do 20 znaczniejszych galaktyk każda. Szczególnym zainteresowaniem cieszy się grupa NGC4709 będąca dużym ugrupowaniem galaktyk bezposrednio za gromadą w Centaurze.

   1              2       3        4         5       6      7              
Nazwa            Współrzędne   Przes. ku  Odległość Obf.  Uwagi            
Grupy             Równikowe    czerwieni   M l.ś.
                                  z                                            
                 RA       Dec                                              
ESO320-26      11 51.1  -38 27   .0090      125                            
NGC4304/IC3253 12 21.0  -35 10   .0083      115                            
NGC4373/IC3370 12 27.2  -39 20   .0095      130                            
NGC4709        12 49.0  -41 00   .0144      200                            
ESO507-25      12 51.0  -26 30   .0101      140                            
ESO443-24      13 01.8  -32 12   .0161      225                            
NGC4936        13 04.2  -30 20   .0100      140                            
ESO508-19      13 08.1  -23 44   .0091      125                            
NGC5011/5090   13 15.0  -43 30   .0106      145                            
NGC5044        13 15.1  -16 28   .0084      115                            
NGC5156/5064   13 17.9  -47 15   .0093      130                            
NGC5152        13 27.0  -29 42   .0135      185                            
NGC5419/5488   14 06.0  -33 42   .0134      185                            
Kolumna 1: Nazwa/numer gromady lub grupy.
Kolumna 2: Rektascencja dla epoki 2000.
Kolumna 3: Deklinacja dla epoki 2000.
Kolumna 4: Przesunięcie ku czerwieni gromady.
Kolumna 5: Odległość w milionach lat świetlnych, przyjmując stałą Hubble'a H=70km/s/Mpc.
Kolumna 6: Klasa "obfitości" gromady (tylko dla gromad Abell).
Kolumna 7: Dodatkowe nazwy i uwagi.

Odnośniki:
Abell G, Corwin H, Olowin R, (1989), A catalogue of Rich Clusters of Galaxies, 
          Astrophys J Supp, 70, 1.
Struble M, Rood H, (1999), A compilation of redshifts and velocity dispersions for 
          ACO clusters, Astrophys J, 125, 35.
Fouqué P, Gourgoulhon E, Chamaraux P, Paturel G, (1992), Groups of Galaxies within 
          80 Mpc, Astron Astrophys Supp, 93, 211.
Garcia A, (1993), General study of group membership. II. Determination of nearby groups.
          Astron Astrophys Supp, 100, 47.
Giuricin G, Marinoni C, Ceriani L, Pisani A, (2000), Nearby optical galaxies: selection
          of the sample and identification of groups. Astrophys J, 543, 178.

Obok znajduje się druga mapa supegromady w Centaurze. Jest to zbliżenie na supergromadę pokazujące wszystkie ważniejsze grupy zamieszczone na liście powyżej. Supegromada w Centaurze jest długa i rozciąga się w kierunku od nas. A3581 jest najodleglejszą gromadą- znajduje się 300 milionów lat świetlnych stąd, jednakże przy takiej odległości trudno jest określić czy jest to część supergromady. The Supegromada w Centaurze

A3526 gromada w Centaurze (Centaurus)

Gromada w Centaurze - A3526 jest najbliższą gromadą galaktyk umieszczoną na liscie katalogu Abell (który nie uwzględnia gromady w Pannie). Gromada ta zawiera podobną liczbe galaktyk, co gromada w Pannie i Hydrze. Ta fotografia ukazuje dwu-stopniowy wycinek nieba wyśrodkowany na gromadzie. Najjaśnieszą galaktyką jest NGC 4696 - masywna galaktyka eliptyczna.

A3526 - z Cyfrowego Przeglądu Nieba (Digitized Sky Survey)

Poniżej znajduje się mapa gromady w Centaurze. Ukazuje ona pozycje 118 najjasniejszych galaktyk w gromadzie. Niektóre z galaktyk są w rzeczywistości galaktykami tła, która tworzą część odrębnej gromady, która leży 60 milionów lat świetlnych za gromadą w Centaurze. Przykładem jest NGC 4709 która jest drugą najjaśniejszą galaktyką w tym regionie. Najprawdopodobniej powinno się odnosić do gromady w Centaurze jako do dwóch oddzielnych gromad nakładających sie na siebie.

Mapa gromady w Centaurze

Badania naukowe nad supegromadą w Centaurze

Systematyczne badania nad supegromadą w Centaurze rozpoczęły się w latach osiemdziesiątych XX wieku. da Costa, Numes, Pellegrini, Willmer, Chincarini and Cowan dokonali jednych z pierwszych ważniejszych badań nad gromadami w regionie Centaura (oraz Hydry), które opublikwali w 1986 roku w tym artykule oraz drugim z 1987 roku.

Niedługo potem ludzie zaczęli dostrzegać obecność znacznie większej supergromady 500 milonów lat świetlnych za supegromadą w Centaurze. (Na przykład Melnick i Moles w tym artykule opublikowanym w 1987 roku). Jest to Supergromada Shapley. Większość pracy naukowej nad regionem Centaura skoncentrowała się w ciągu ostatnich lat nad supergromadą Shapley, ponieważ jest to jedna z największych i najbardziej gęstych supergromad w odległości miliarda lat świetlnych.

Gromada w Centaurze (A3526) jest najbliższą bogatą gromadą galaktyk poza gromadą w Pannie i prowadzono nad nią badania naukowe przez kilka dekad (dobrym, wczesym przykładem jest ten artykuł autorstwa J. Dawe'a, R. Dickensa i B. Petersona). Prawdopodobnie najlepsze studia nad gromadą w Centaurze przeprowadzili: J. Lucey, M. Currie oraz R. Dickens, którzy opublikowali je w serii 3 artykułów ( 1, 2, 3 ) z 1986 roku. Ich drugi artykul ukazal, że gromada w Centaurze sklada się z dwóch oddzielnych, nakladających się na siebie gromad.

Groamada w Centaurze jest także silnym źródłem promieniowania X, co odnotowali dla przykładu S.Allen i A. Fabian w tej publikacji z 1994 roku, w której przedstawili oni mapę dla promieniowania X gromady.

Stale prowadzi się wiele badań naukowych nad gromadą w Centaurze. H. Jerjen i A. Dressler stworzyli w 1997 roku ten katalog galaktyk należących do gromady w Centaurze.


A3627 i polowanie na Wielkiego Atraktora

W 1987 roku D Burstein, R Davies, A Dressler, S Faber, D. Lynden-Bell, R. Terlevich i G. Wegner podczas studiowania prędkości galaktyk w pobliskiej części Wszechświata opublikowali w serii artykułów dowód ( 1, 2) wskazujący na to, że ruch galaktyk w kierunku rejonu Centaura występuje na wielką skalę. Niestety, dokładne polożenie obiektu przyciągającego galaktyki jest bardzo bliskie płaszczyzny Galaktyki i przez to ukryte przez gaz, pył i gwiazdy.

Na prawo jest ukazana typowa mapa prędkości pobliskiego Wszechświata (z Dynamik Kosmicznych Przepływów A. Dekel'a). Mapa przedstawia prędkości galaktyk blisko płaszczyzny supergalaktycznej. Po lewej stronie mapy znajduje się spora koncentracja materii, która wydaje się przyciagać galaktyki do siebie.

Mapa prędkości przedstawiająca Wielkiego Atraktora

Kraan-Korteweg, Woudt, Cayatte, Fairall, Balkowski i Henning donieśli w tym artykule w 1996 roku, że istnieje duża gromada galaktyk w tym regionie, która została wcześniej zignorowana. Jest to gromada A3627 (lub gromada Węgielnica- Norma). Dokładne badania tej gromady ukazały, że jest to masywna gromada zawierająca galaktyki podobnych rozmiarów do tych które znajdują się w gromadach w Warkoczu lub Perseuszu. Z tego powodu jest to najbliższa bardzo bogata gromada, która zawiera tysiące galaktyk. Nie jest łatwo ją dostrzec, a szerokokątne fotografie tego obszaru zazwyczaj pokazują ogromną liczbę gwiazd przedniego planu i niewiele poza tym.

Mapa A3627 w promieniowaniu X Po lewej: fotografia 2 stopni obszaru nieba wycentrowanego na gromadę galaktyk A3627 ujawnia niewiele ponad gwiazdy Drogi Mlecznej. Lecz jeśli przeniesiemy na obraz położenia silnych źródeł promieniowania X (na zielono) z Przegądu Całego Nieba ROSAT, ujawnia się nam większa struktura. Jest nią gromada A3627.

Nie jest to koniec historii Wielkiego Atraktora. Chociaż gromada A3627 posiada dużą masę, to może się ona okazać niewystarczająco masywna, aby sprawić ruch tak wielu galaktyk w jej kierunku. Jest możliwość, że istnieje druga bogata gromada, położona jeszcze bliżej płaszczyzny Galaktyki i przez to jeszcze trudniejsza do dostrzeżenia. R. Kraan-Korteweg i P. Woudt podają, że jest silne radioźródło (zwane PKS1343-601) za Drogą Mleczną, które może być kolejną bogatą gromadą galaktyk.

Powrót do strony Sąsiednie Supergromady