onet.pl  Tygodnik Powszechny  Kraj i swiat  Sen o Zagładzie
  
Szukaj: 
Strona główna
  Wiara    Kraj i świat    Kultura    Felietony    Tematy miesiąca  

Nr 7, 17 lutego


Kraj i świat
Wiara
Kultura
Historia
Cywilizacja
Telewizja
Zmysły
Felietony
Komentarze
Forum

Archiwum od 2008 r.
Archiwum
Archiwum 2000-03

 English

Obraz tygodnia
Kronika religijna
Kultura na skróty

POLECAMY

Wśród książek
Z płyty na płytę
Migawka

NAD BIBLIĄ

Medytacja biblijna
Czytania liturgiczne
Okruchy Słowa
Kobiety w Biblii
Wiara dla dorosłych


DODATKI "TP"

Książki w Tygodniku
Ucho Igielne
Rzecz Obywatelska
Historia w Tygodniku
Europa Środka
Nowa
Europa Wschodnia

Cybertygodnik
Dodatki specjalne
Unia dla Ciebie
Apokryf
Kontrapunkt
Parafia


Kraj i świat
Sen o Zagładzie
... ciąg dalszy
- I tak chyba łatwiej przyjmujemy publikacje na podobne tematy. Przyzwyczailiśmy się po debacie wokół Jedwabnego.

- W tej debacie zarysowały się dwie postawy. Jedna broniła tzw. dobrego imienia Polski, moim zdaniem całkowicie fałszywie pojętego, bo dobre imię wymaga też przyznania się do winy tam, gdzie się nagrzeszyło. Trzeba spojrzeć zbrodni w twarz. W przypadku Jedwabnego zarówno prezes IPN, jak prezydent RP dali doskonały przykład godziwego używania swojego urzędu. Takiego, kiedy władza nie ulega marności, a przeciwnie - zawyża standardy zachowań, nawet jeśli się to nie podoba dużej części społeczeństwa.

Natomiast czy rzeczywiście przyswoiliśmy wiedzę o tych zbrodniach? Czy przyznaliśmy się do winy? A jeżeli się przyznaliśmy, to czy bezinteresownie, czy może pod presją oczekiwań zewnętrznych? Czy to był jedynie gest polityczny, “bo tak wypadało”, czy nasza skrucha była naprawdę głęboka?

- Jak Pani uważa?

- Nie wiem. Mam nadzieję, że to była naprawdę głęboka skrucha, bo tylko taka prowadzi do zmian na lepsze.

- Kwestie związane ze skruchą to przede wszystkim domena działalności Kościoła. Czy on też ma coś do odrobienia w sprawie Holokaustu?

- Gdybyż chociaż zechciał otworzyć swoje archiwa dla badaczy... Oczywiście Kościół nie mógł zapobiec Zagładzie Żydów. Nikt nie mógł. Ale pozostaje kwestia reakcji na Zagładę. Bardzo wiele osób uciekało z gett czy z transportów do obozów, próbowało się gdzieś ukryć... Gdyby Żydzi mogli mieć świadomość, że jeśli tylko uda się im uciec, otworzą się przed nimi każde drzwi, do których zapukają - sytuacja byłaby zupełnie inna. Ale dla Żydów, którzy próbowali się ratować, zagrożeniem byli w pierwszym rzędzie Polacy-katolicy, nie Niemcy. To nie Niemcy biegali po wsiach i wyciągali Żydów z kryjówek w lasach. Niemcy, oczywiście, zabijali, ale ktoś im Żydów wskazywał albo przyprowadzał.

- Za ukrywanie Żydów groziła kara śmierci.

- Kara śmierci groziła za mnóstwo rzeczy. Dlaczego ludzie chodzili na tajne komplety, wydawali i czytali gazetki podziemne, słuchali radia, a przede wszystkim - konspirowali? Przecież za to też można było zginąć. Można było zginąć i za nic - w łapance czy publicznej egzekucji. Jak do tej pory udokumentowano śmierć ok. 800 Polaków za pomaganie Żydom. Szacuje się, że pomagało ok. 300 tysięcy. Może więc zagrożenie karą śmierci nie było tak nieuchronne, jak się powszechnie sądzi. Myślę, że inne rodzaje działalności konspiracyjnej były o wiele bardziej niebezpieczne. Tyle że jedne stanowiły akt patriotyzmu, a drugie nie. Ratowanie Żydów po prostu nie należało do repertuaru walki z okupantem.

Oczywiście: ludzie się bali. Trudno oczekiwać, by wszyscy mieli pomagać. Ale żeby chociaż nie przeszkadzali. Wielu Żydów ratowało się samodzielnie: byli zaradni, odważni, radzili sobie nawet bez pieniędzy. Ludzie w kryjówkach sklejali papierosy, piekli ciastka, robili zabawki choinkowe. Gdyby ich nie szantażowano, nie denuncjowano i nie pozbawiano materialnej bazy do przetrwania, mogłyby przeżyć dziesiątki tysięcy.

  • Miłość w czasach Zagłady

- W deklaracji programowej Centrum Badań nad Zagładą Żydów czytam m.in., że "nie sposób badaczowi uwolnić się od siebie", albo że "w ostatecznym rozrachunku chodzi o nas samych"...

- Jesteśmy żywymi ludźmi, nie maszynami. Jako zespół zajmujący się badaniem Holokaustu nie możemy się uwolnić choćby od tego, że jesteśmy Polakami. W związku z tym sprawa polskich postaw wobec Zagłady jest dla nas szczególnie istotna. W ogóle: powiedzieć, że jestem Polakiem, to znaczy otworzyć się na dziedzictwo przeszłości.

W naszym Centrum dosyć inspirujące jest to, że stanowimy zespół interdyscyplinarny. Każdego z nas inaczej przygotowano do analizowania świata: historyka, socjologa, psychologa, antropologa kultury, historyka literatury... Przy dobrej współpracy może z tego wyniknąć coś interesującego; nie tylko daty i fakty, ale żywy obraz przeszłości, relacji polsko-żydowskich.


Strona do druku Wyślij link 



Dodaj swój komentarz » 
196 komentarzy
Dlaczego nie lubicie Zydow?  [7] 23.11.2008 04:21
Ja chcialbym sie dowiedziec wlasciwie dlaczego Wy nie ... ~Pytajnik
to byli Polacy wyznania mojżeszowego...  [9] 30.12.2007 09:35
w Polsce byli Polacy wyznania mojżeszowego! to ich - ... ~dziadek jasia
ZWRACAJĄC UWAGĘ NA OMAWIANY TEMAT , TO CZY MOGE SIE WYPOWIEDZIEC  ŻE NIE LUBIE  [10] 04.09.2005 15:18
ŻYDÓW ? BO TAK NORMALNIE  TO NIE MOGĘ BO ONET NIE ... sandruska_14@op.pl
Podniesmy glowy  [36] 03.09.2005 11:53
Dosc Tego!!!!!  Ile razy mam to czytac? Dlaczego ja mam ... ~radiculus
czyżby? 02.09.2005 09:40
Czytamy: "- Kara śmierci groziła za mnóstwo rzeczy. ... ~ed
Żydzi to 10% ofiar II wojny  [11] 01.09.2005 16:43
a światowe media poświęcają im 90% uwagi. Gdyby ... ~Mercator
Jakimi jesteśmy?  [1] 01.09.2005 08:44
Każdy naród ma na swoim sumieniu potworne czyny względem ... ~ALTERNAT.
Polacy antysemitami?  [2] 01.09.2005 00:59
Wprost odwrotnie. W jakim innym kraju żąd jest niemal w ... wit3k@buziaczek.pl
ale zagłada żydów NIE JEST częścią historii Polski.  [6] 31.08.2005 19:37
Nic na to nie poradzę, żydzi do nas przyjechali, dostali ... ~polak
niedługo okaże się że nawet polskie niemowlaki były winne zagładzie  [11] 31.08.2005 19:02
Żydów bo nic nie zrobiły jak Niemcy ich mordowali i ja ... ~Tak uważam
Tu chodzi o PIENIADZE  [6] 31.08.2005 18:24
Jest to wielokrotnie powielany schemat aby wmowic wine i ... ~Bez podpisu
Jak mogę odczuwać skruchę za wydarzenia, które miały miejsce 40 lat przed moim u  [1] 31.08.2005 18:12
Jak mogę odczuwać skruchę za wydarzenia, które miały ... ~Tofik
ILU Z WAS POLSKICH KATOLIKOW NIE LUBIACYCH ZYDOW WIE COS NA ICH TEMAT?  [2] 31.08.2005 18:09
...na temat ich historii? wierzen? tradycji? Naprawde ... ~zenada
Dlaczego my? 31.08.2005 17:56
Dlaczego to głównie od nas polaków wymaga się ciągłej ... ~draco
mieszkam w prowincjonalnym miasteczku z którego 15000 Żydów wywieziono do  [11] 31.08.2005 17:56
obozów.Miasteczko było w czasie okupacji otwartym gettem,a ... ~szkicownik
PRAGNĘ ZAUWAŻYĆ ŻE ODDZIAŁY SS (KTÓRE DE FACTO BYŁY JEDYNYMI ODDZIAŁAMI  [5] 31.08.2005 17:35
ODPOWIEDZIALNYMI ZA ZAGŁADĘ ZYDÓW; WEHRMACHT BYŁ TYPOWYM ... ~MILF
Abram Pokrocki 31.08.2005 17:24
Jakiś czas temu przeglądalem sobie listę  zołnierzy ... ~zx44
zagłada 31.08.2005 16:47
za moment będziemy placili rachunki niemców za POLSKIE ... ~bob
Dla większości Polaków przedwojenni Żydzi to tylko w jednym wypadku...  [2] 31.08.2005 16:11
Polacy - gdy trzeba dowalić Niemcom - i podać liczbę ofiar ... ~Set
Przeprosić Niemców! 31.08.2005 15:55
Dlaczego Zydzi nie przeproszą Niemców za zbrodnie jakich ... ~Podatnik
zobacz wszystkie wypowiedzi »

Copyright 1996 - 2013 Grupa Onet.pl SA - Wszystkie serwisy »  Polityka prywatności »  
 Copyright tekst i zdjęcia Tygodnik Powszechny