Kościół Św. Marcina

Podstawowe dane:

Rok zbudowania: 1400 (około)
Rok odbudowy: 1959
Projektanci: ???
Lokalizacja: ul. Piwna 9/11

Znajdujący się przy ulicy Piwnej kościół Św. Marcina (dawny Augustianów) to jedna z trzech staromiejskich świątyń, chyba najmniej spośród nich znana. Początki tego kościoła sięgają wielu wieków wstecz. Pierwszą budowlą sakralną wybudowaną w tym miejscu były drewniane zabudowania klasztorne, ufundowane dla zakonu Augustianów przez księcia mazowieckiego Siemowita III i jego żonę Eufemię. Powstały one przypuszczalnie około 1353 roku.

Sam kościół, murowaną, gotycką budowlę wzniesiono natomiast na przełomie XIV i XV wieku. Miał on wejście od strony murów obronnych, nie tak jak dziś od ulicy Piwnej. W świątyni znajdowały się trzy ołtarze: główny Św. Marcina i boczne Ducha Świętego i Św. Doroty.

W XVII wieku na dziedzińcu klasztoru Augustianów odbywały się sejmiki szlachty mazowieckiej. Po pożarach, które niszczyły świątynię w XV i XVII wieku, została przebudowana w latach 1631-36 w stylu barokowym przez Jana Spinoli z Włoch. Wtedy też kościół został przeorientowany, tzn. wejście ulokowano od ulicy Piwnej, a ołtarz przeniesiono na stronę południowo-zachodnią, czyli od strony murów obronnych. W 1650 roku w podziemiach kościoła został pochowany Adam Jarzębski - autor pierwszego przewodnika po Warszawie i nadworny budowniczy i muzyk króla Władysława IV. W 1744 roku świątynia uzyskała okazałą, późnobarokową fasadę od strony ulicy Piwnej, według projektu Karola Baya.

Po Powstaniu Styczniowym Augustianie zostali wysiedleni z klasztoru przez Rosjan. Natomiast w czasie wojny świątynia i klasztor zostały prawie doszczętnie zniszczone.

W latach 50-tych XX wieku przystąpiono do odbudowy kościoła i klasztoru. Od 1956 roku są one w posiadaniu sióstr Franciszkanek. Obecne wyposażenie wnętrza kościoła, według projektu siostry Almy Skrzydlewskiej stanowi połączenie nowoczesnego wystroju z zachowanymi dawnymi, zabytkowymi elementami.

Kościół jest trójnawową bazyliką. Od strony ulicy Piwnej znajduje się dzwonnica, w której dolnych partiach znajdują się zachowane elementy gotyckie. We wnętrzu, na końcu prawej nawy znajduje się kaplica Matki Boskiej Pocieszenia z kopią XV-wiecznego obrazu, a na końcu lewej kaplica Pana Jezusa. Przy prezbiterium mieści się kaplica Św. Franciszka z najcenniejszym elementem wyposażenia świątyni - XV-wieczną polichromowaną figurką Madonny z Dzieciątkiem.

Informacje praktyczne:

Msze Św. w kościele Św. Marcina odbywają się w dni powszednie o godz. 6.30, 8.00 i 17.30 (w lipcu i sierpniu tylko o 6.30 i 17.30) a w niedziele i święta o 8.00, 9.30, 11.00 i 17.30. Świątynia jest otwarta do zwiedzania przed godz. 12.15 i po 15.00.

Zdjęcia kościoła z zewnątrz:

Wnętrze świątyni:

(C) 2001-2013 Maciej Błażejewski