شباهنگ -ادبی، ترجمه نظم و نثر-ایج فارس

شباهنگ -ادبی، ترجمه نظم و نثر-ایج فارس
ادبی ،تاریخی ،ترجمه وتحلیل نظم و نثر  
قالب وبلاگ

این قصیده بر وزن مفاعیلن مفاعیلن فعولن می باشد

فلک کژرو ترست از خط ترسا        مرا دارد مسلسل راهب آسا

این روزگار چون خط یونانی که بسیار کچ و پیچیده نوشته می شود کچ رفتار است و مرا مانند یک عابد و پارسائی  نصرانی به زنجیر بدبختی و فلاکت گرفتار کرده است

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نه روح الله برین  دیر است چون شد     چنین دجال فعل ، این دیر مینا

این بیت اشاره به اعتقاد قدما مبنی بر اینکه حضرت عیسی در آسمان چهارم اقامت دارد می باشد

دیر کنایه از آسمان چهارم و دیر مینا نیز کنایه از آسمان است و این بیت دارای استفهام انکاری است زیرا شاعر یک جمله خبری منفی را به صورت پرسش و سوال می آورد و غرض او تکذیب و انکار است

مگر این نیست که حضرت عیسی (ع) در آسمان چهارم اقامت گزیده است پس به شرف حضور و همنشینی با این پیغمبر آسمانی می بایست روزگار و آسمان اصلاح گردد آما نمی دانم چرا این روز گار اینقدر بدکاره و بد فعل است

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

تنم چون رشته مریم دو تا است       دلم چون سوزن عیسی است یکتا

 این دو مصراع دارای دو تشبیه مفرد است

 تن (مشبه ) چون (ادات تشبیه ) رشته مریم (مشبه به )دوتا (وجه شبه )

دل (مشبه ) چون (ادات تشبیه ) سوزن عیسی (مشبه به ) یکتا (وجه شبه )

چون حضرت مریم در عقیده مسیحیت به دوزندگی مشغول بود و وقتی نخ از ته سوزن عبور کند دوتائی می شود

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

من اینجا پای بست رشته مانده     چو عیسی پای بست سوز ن آنجا

طبق عقیده قدما حضرت عیسی (ع) در آسمان چهارم به خاطر همراداشتن یک سوزن گرفتار شده است و تاروز قیامت حق تقرب به درگاه الهی را ندارد

همانطور که حضرت عیسی (ع) در آسمان چهارم به خاطر همراء داشتن سوزن گرفتار شده است من نیز در زندان گرفتار زنجیر شده ام و پاهایم به زنجیر بسته شده است  

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

لباس راهبان پوشیده روزم      چون راهب زان بر آرم هر شب آوا

مصراع اول کنایه از بدبختی است

من بدبخت هستم و روز من لباس سیاه رنگ به تن کرده است و به خاطر این بدبختی هر شب مانند راهبان ناله و افغان سر میدهم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

به من تا مشفق اند آبای علوی      چو عیسی زان ابا کردم ز آبا

این بیت دارای حسن تعلیل است زیرا شاعر دلیل بدبختی خود را پدران آسمانی میداند

(وقتی شاعر و نویسنده برای موضوعی ، دلیلی غیر واقعی و تخیلی ارائه دهد دارای حسن تعلیل است)

آبای علوی : کنایه از هفت اختر .خاقانی به روی گردانی پدرش اشاره می کرد که تحت تعلیم عمویش قراردادشت

چون پدران اسمانی نسبت به من نا مهربان هستند من نیز مانند حضرت عیسی (ع ) از داشتن پدر سر  باز زدم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مرا از اختر دانش چه حاصل            که من تاریکم او رخشنده اجزا 

اختر دانش اضافه تشبیهی و تشبیه صریح است که علم و دانش خود را به یک ستاره تشبیه میکند 

تاریکم کنایه از بدبخت بودن و گرفتار تاریکی زندان بودن است 

من از علم و دانش خود که ماننده ستاره ای درخشان است هیچ سود و حاصلی نبرده ام زیرا من در بدبختی و تاریکی زندان گرفتار هستم و اجزاء دانش من درخشان است ولی نمی تواند بدبختی مرا درمان کند 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چه راحت مرغ عیسی را زعیسی     که همسایه است با خورشید عذرا

مرغ عیسی همان مرغی است که حضرت عیسی با گل درست کرد و با اشاره ای آن مرغ پرواز نمود و میگویند خفاش بوده است و کنایه از خود شاعر است و عیسی کنایه از دانش شاعر است

خورشید عذرا به معنی خورشید آشکار است و یا شاید اشاره به حضرت مریم و معنی دیگر عذرا به معنی دوشیزه دارد

همانطور که قرار گرفتن  حضرت عیسی در آسمان  چهارم ودر کنار خورشید  برای خفاشی که او به اذن خداوند خلق نمود هیچ آرامش و آسایش حاصل نمود  این علم و دانش نیز برای من هیچ آسایش و راحتی ندارد .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گرآن کیخسرو ایران و تور است    چرا بیژن شد این در چاه یلدا

کیخسرو ایران و تور کنایه از ستاره دانش خود است و بیژن کنایه از خود شاعر و چاه یلدا اضافه تشبیهی و تشبیه صریح است که شب یلدا را به چاهی عمیق و طولانی تشبیه کرده است  و همچنین کنایه از زندانی است که خاقانی در آن گرفتار بوده است

اگر علم و دانش من مانند کیخسرو در همه جای دنیا فرمانروائی می کند پس چرا این علم و دانش نمی تواند من خاقانی را از گرفتاری زندان نجات دهد  همانطوری که کی خسرو نتوانست بیژن را از زندان چاه نجات دهد

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سخن بر طبع بکر من گواه است     چو بر اعجاز مریم نخل خرما

مصراع دوم تلمیح به داستان حضرت مریم و تولد حضرت عیسی در زیر درخت نخل است

سخنان و اشعار من بر دست نخوردگی سرشت و طبع من گواهی میدهند همانگونه درخت نخل خرما به معجزه حضرت  مریم و تولد حضرت عیسی (ع) گواهی داد

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چو من ناورد پانصد سال هجرت      دروغی نیست ها برهان من ها

پانصد سال هجرت اشاره به زمان تولد خاقانی است که تولد او در سال ۵۲۰هجری بوده و در این بیت عقد کامل در نظر گرفته است

پانصد سالگی هجرت هنوز شاعری مانند من را به دنیا نیاورده است و این یک ادعای دروغ و بی اساس نیست زیرا اشعار و سخنان من دلیل این ادعای من است

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چو مریم سر فکنده زیرم از طعن    سرشکی چون دم عیسی مصفی 

من مانند حضرت مریم از طعن و کنایه دیگران سرم پایین است و اشکهائی که چون دم حضرت عیسی پاک است می ریزم 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چنان ایستاده ام پیش و پس طعن    که استاده است الفهای اطعنا 

این بیت دارای صنعت استخدام است

صنعت استخدام یکی از صنایع ادبی است و آن این است که لفظی دارای دو معنی باشد و طوری آن لفظ در نثر و شعر آورده باشند که با یک جمله یک معنی و با جمله دیگر معنی دیگری بدهد

در این بیت لفظ ایستادن در مصراع اول نسبت به طعن معنی مقاومت میدهد و در مصراع دوم نسبت به اطعنا معنی خاص ایستادن میدهد

همانطور که در دو طرف کلمه اطعنا دو الف قرار گرفته است من نیز در پیش و پس طعنه و کنایه دیگران همچنان استوار ایستاده ام و مقاومت میکنم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چو یوسف نیست کز قحطم رهاند     مرا چه این یامین چه یهودا

این بت تلمیح به داستان حضرت یوسف در زمانی که عزیز مصر شد میباشد

کلمه قحطم اشاره به گرفتاری و زندانی شدن خاقانی است

وقتی کسی مانند یوسف نیست که مرا از زندان و گرفتاری نجات دهد برای من فرقی نمیکند که به طرف بنیامین برویم یا به طرف یهودا و در واقع میگوید دوست و دشمن برای من فرقی نمی کند 

 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مرا اسلامیان چون داد ندهند     شوم بر گردم از اسلام حاشا

وقتی مسلمانان حق و حقوق مرا نمی دهند و برای رهائی من نزد پادشاه دادخواهی نمی کنند آیا من باید مرتد شوم و به اسلام پشت کنم و گناه مسلمانان را به پای اسلام بنویسم نه هرگز من چنین کاری نمی کنم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پس از تحصیل دین از هفت مردان    پس از تاویل وحی از هفت قرا

هفت مردان اشاره به مردان خدا است که که هفت دسته اند : اقطاب ، ابدال ، اخیار ، اوتاد ، غوث ، نقباء، نجباءو همچنی شاید اشاره به اصحاب کهف باشد که هفت نفر هستند

هفت قراء اشاره به هفت قاریان قران است که هر کدام دارای دو راوی داشتند که جمعا چهارده روایت می شود

آیا درست باشد که بعد از اینکه توسط مردان خدا آموزش دیده ام و در دین به کمال رسیده ام و بعد از اینکه تفسیر قرآن را از هفت قاریان قرآن آموخته ام

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پس از الحمد و الرحمن و الکهف      پس از یاسین و طاسین ، میم و طاها

این بیت دارای صنعت ادبی مجاز جزء به کل می باشد که سوره های قرآن آورده و کل قرآن ملاک است

منظور پس از خوانده و عمل کردن به قرآن

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پس از چندین چله در عهد سی سال     شوم پنجاه گیرم آشکارا

عید پنجاهه یا عید گلریزان به معنی پنجاهمین روز ، یکی از عیدهای اصلی در میان مسیحیان است که طی آن انچه نزول روح القدس بر حواریون نامیده می شود جشن گرفته می شود

آیا شایسته است بعد از چندین چله نشینی و ریاضت های سخت در سی سال عمرم بروم مسیحی شوم  و مانند مسیحیان عید گلریزان بگیرم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بگردانم زه بیت الله قبله           به بیت المقدس و محراب اقصا

آیا شایسته است که من مسلمانی خود را ترک  کرده و قبله خود را از کعبه تغییر دهم و به سوی بیت المقدس و مسجدالاقصا رو نمایم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مرا بعد از پنجه ساله اسلام       نزیبد چون صلیبی بند بر پا

همانطور که ما مسلمانان انگشتری در انگشت و الله به گردن می اندازیم مسیحیان نیز برای نشان مسیحیت خود صلیب به گردن و زنجیر در پا می بندند

صلیبی : صفت نسبی ومجازبه معنی مسیحیت

آیا شایسته است بعد از پنجاه سال مسلمان بودن و در دین اسلام به کمال رسیدن انکنون بروم و مانند مسیحیان زنجیر در پا ببندم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مرا بینند در سوراخ غاری         شده مولو زن و پوشیده چوخا

مولو : نایی از شاخ که مسیحیان می نواختند (دکتر سید ضیاالدین سجادی )

چوخا : جامه پشمین خشن که راهبان مسیحی می پوشیدند (دکتر .همان )

غار : استعاره مصرحه از زندان

زندان (مشبه )، غار (مشبه به ) ، از لحاظ تاریکی و تنگ بودن و نمناک بودن (وجه شبه )

مسلمانان مرا در زندانی تاریک و نمناک می بینند که ساز مولو می نوازم و لباس خشن پوشیده ام و برایم هیچ کاری نمی کنند

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چوآن عودالصلیب اندر بر طفل      صلیب آوازم اندر خلق عمدا

این بیت و بیت های قبل کنایه از مسیحی شدن است

عودالصلیب : گیاهی است که بر روی آن خطوطی است که بر یکدیگر تقاطع کرده اند مانند صلیب (دکتر .همان )در قدیم وقتی کودکی مریض می شده آن را بر گردن می آویختند

آیا شایسته است که من نیزعمدا" مانند کودکان مسیحی چوب درختی که به شکل صلیب است به گردن بیاویزم

و بروم  مسیحی شوم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مرا اسقف مححقق تر شناسد       زه یعقوب  زنسطور و ز ملکا

نسطور : شاخه ای از مسیحیت که مبانی آن را نسختین بار نسطور یوس ، اسقف قسطنطنیه مطرح نمودو از زمان پیروز یکم ،پادشاه ساسانی این مذهب در ایران پذیرفته شد و کلیسای نسطوریان در ایران دایر گردید

یعقوب : پیامبر یهودیان و و رئیس فرقه یعقوبیه و معتقد به طبیعت واحده لاغیر ،در حضرت مسیح (دکتر .همان )

ملکا :  رئیس فرقه ملکائیه که عقدیه دارند مسیح جوهری است پاک و در گوش مریم شد و از پهلوی او بیرون آمد (دکتر .همان )

اسقف مسیحیان مرا از یعقوب و نسطور و ملکا که روسای فرقه های مذهبی مسیحیان هستند بهتر می شناسند

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

کشیشان را کشش بینی و کوشش          به تعلیم چو من قسیس دانا

بین کشیشان ، کشش ، کوشش جناس زاید است

قسیس دانا : تعلیم دهنده مسیحی (دکتر .همان )

 کشیشان مسیحی تمام تلاش خود را به کار می بنددند که مرا جذب کنند و برای تعلیم و آموزش به نزد من که تعلیم دهنده و کشیش دانائی هستم بیایند 

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وگر قیصر سگالد راز زردشت      کنم زنده رسوم زند و اوستا

اوستا : کتاب زردشت

زند : تفسیر اوستا

اگر قیصر روم اندیشه کند و تصمیم بگیرد که راز دین زردشت را بداند من می توانم تمام آداب و روسوم اوستا و زردشتیان را آشکار میکنم

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 بگویم کان چه زند است و چه آتش         کزرو پازند و زند آمد مسما

زند : تفسیر اوستا

پازند : تفسیر زند

زند و پازند نام دو سنگ آتش زنه نیز هست و این بیت دارای صنعت ایهام میباشد

من برای همه آشکار می کنم که تفسیر اوستا جگونه تفسیری است و آتش زرتشت چگونه آتشی است چرا تفسیر اوستا به این نام خوانده شده است چون زند و پازند نام دو سنگ آتش زنه است و زرتشیان آتش را مقدس می دانند به همین خاطر نام تفسیر اوستا را زند و نام تفسیر زند را پازند نام نهادند

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چه اخگر ماند از آن آتش که وقتی           خلیل الله دراو  اوفتاد دروا

این بیت دارای اسفهام انکاری است

چه آتشی باقی می ماند از شعله های آتش زمانی که دوست خداوند حضرت ابراهیم در آن معلق می ماند مسلما که هیچ آتشی باقی نمی ماند و آتش تبدیل به گلستان می شود

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بس ای خاقانی از سودای فاسد       که شیطان میکند تلقین سودا

این بیت دارای صنعت تجرید  یا خطاب النفس  می باشد که شاعر خود را خطاب می کند

ای خاقانی این فکر و خیالات تباهی و فاسد را رها کن زیرا شیطان این خیالات باطل را به تو یاد آوری می کند

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

مگو این کفر و ایمان تازه گردان       بگو استغفرالله زین تمنا

این کفر گوئی را رها کن و دوباره ایمانت را تازه گردان از این آرزو ها و خیالات باطل از خداوند طلب آمرزش کن

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

فقل و اشهد بان الله واحد      تعالی عن مقولاتی تعالی

بگو و شهادت بده به یگانگی خداوند و همچنین بگو که خداوند از گفته های من بالاتر است

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چه باید رفت تا روم از سر ذل       عظیم الروم عزالدوله اینجا

چرا باید از سر خواری باید به سرزمین روم بروم در حالی که قیصر و شاهزاده روم در همین جاست

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

به روح القدس و نفخ روح و مریم        به انجیل و حواری و مسیحا

شاعر از این بیت به بعد قیصر روم را قسم میدهد که در نزد پادشاه از او رخصت طلبد

این بیت تلمیح به داستان حضرت مریم (ع) و دمیدن حضرت جبرئیل (ع) در آستین او میباشد

روح القدس : حضرت جبرئیل (ع)

تو را به جبرئیل و آن دمی که بر آستین حضرت مریم دمید قسم میدهم و تورا به به انجیل کتاب مقدس مسیحیان و حواریون و حضرت مسیح (ع)قسم میدهم

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 به مهد راستین و حامل بکر     به دست و آستین باد مجرا

مهد راستین : کنایه از گهواره حضرت مسیح (ع)

حامل بکر: کنایه از حضرت مریم (ع)

تورا قسم میدهم به گهواره حضرت مسیح (ع)و حضرت مریم (ع)،آن دوشیزه باردار و تو را قسم می دهم  به دست و آستین حضرت مریم که نفس حضرت جبرئیل در آن دمیده شد

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

به خمسین و بدنح و لیله الفطر     به عید هیکل و صوم العذارا

خمسین : عید پنجاهه یا عید گلریزان

دنح : روز ششم ماه کانون الا´خر روزة عید دنح مسیحیان است . گویند که یحیی بن زکریا، در این روز مسیح را در آب معمودیه به نهر اردن غسل تعمید داد.(فرهنگ معین )

دنح : به لغت سریانی به معنی طلوع است و مراد طلوع عیسی (ع ) است از نهر اردن ،رود معروف نزدیک دمشق(لغت نامه دهخدا )

دنح : عید التجلی (دکتر .همان )

لیله الفطر :  شب عید روزه گشادن . شب عید فطر (لغت نامه دهخدا )

بیرونی می گوید که روزه بزرگ مسیحیان 48روز طول می کشد آغاز آن روز یکشنبه و پایان آن ( فطرش ) روز دوشنبه است (دکتر .همان )

عید هیکل : این عید به عید انوار معروف است و 8 روز به طول می انجامد . بیرونی نوشته عید هیکل روز یکشنبه است که در دنبال میلاد واقع است

هیکل : هیأت . صورت و تنه ٔ مردم مقصود از هیکل در بیشتر مواضع کتاب مقدس هیکل اورشلیم است که در کوه سوریا بنا شده بود (لغت نامه دهخدا )

 صوم العذارا : روزه دوشیزگان . شروع آن بعد از عبدالتجلی است و سه روز طول میکشد

روزه ٔ حضرت مریم . (آنندراج ) (غیاث اللغات ). روزه ٔ سکوت که مریم گرفت آنگاه که عیسی متولد شد و چون بنی اسرائیل وی را از چگونگی ولادت طفل پرسیدند، اشارت به کودک کرد که از او پرسید! و عیسی بسخن آمد و بدانها پاسخ داد.(لغت نامه دهخدا )

تو را قسم میدهم به عید گلریزان و عیدالتجلی و شب عید فطر  مسیحیان و تو را قسم می دهم به عیدهیکل و روزه دوشیزگان که به یاد روزه سکوت حضرت مریم می گیرند .  

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

به بیخ و شاخ و برگ آن درختی      که آمد میوه اش از روح معلا

این بیت نیز تلمیح به داستان حضرت مریم (ع ) و تغزیه از درخت خرمای خشکیده که به اذن خداوند بارور شد

روح معلا : کنایه از حضرت جبرئیل است  

تو را قسم میدهم به ریشه و شاخ و برگ آن درخت خرما که حضرت جبرئیل (ع ) به اذن خداوند آن درخت را بارور و پر ثمر نمود

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 به ماه تیر کانگه بود نیسان      به نخل پیر کانجا گشت برنا

نیسان :  ماه هفتم از ماه های سریانی برابر با اردیبهشت  (فرهنگ معین )

بیت دوم همچنین تلمیح است به داستان حضرت مریم (ع) و نخل خرما

نیسان : ۲۵مارس ،روز بشارت سالی است که که در آن عیسی متولد شد مربوط به اول نیسان یهودیان و مطابق با ۳۰تیر ماه فارسیان می باشد (دکتر . همان )

تور ا قسم میدهم به ماه تیر که زمان تولد حضرت مسیح (ع) است و تو را قسم میدهم به به آن نخل خشکیده که به حضرت جبرئیل به اذن خداوند آن را بارور و پر ثمر نمود .

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

به تثلیث بروج و ماه و انجم    به تربیع و به تسدیس ثلاثا

تثلیث : سعد خجسته سیارات در فلک

بروج : برجهای دوازده گانه خورشید

تربیع : نحس شوم در فلک

تسدیس : حالتی بین دو سیاره یا دو برج فاصله  باشد

ثلاثا : مقصود کواکب سه گانه

تو را قسم میدهم به سیارات سعد آسمان و برجهای دوازده گانه خورشید و ماه و ستارگان وتو را قسم می دهم به ستارگان نحس و شوم آسمان و فاصله ای که بین سیارات وجود دارد

 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

که بهر دیدن بیت المقدس               مرا فرمان بخواه از شاه دنیا    

شاه دنیا : کنایه از پادشاه شروان

برای دیدن و زیارت بیت المقدس اجازه مرا از پادشاه شروان بخواه

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ز خط استوا و خط محور      فلک را تا صلیب آید هویدا

چون دو خط استوا و محور بر هم عمودند از تقاطع آن ها شکل صلیب پدید می اید و خود شکل تربیع است

از زمانی که از تقاطع خط اوستا و خط محور برای آسمان صلیب آشکار می کنند (از ازل تا ابد)

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

زتثلیثی کجا سعد فلک راست      به تربیع صلیب باد پروا

من امید وارم تا زمانی که از تقاطع خط استوا و محور شکل صلیب وجود دارد (تا ابد )تثلیث فلک که سعد است از تربیع و نحسی صلیب تو بترسد یعنی صلیب تو با اینکه شکل تربیع دارد و نحس است از این نحسی در امان باشد و حالت تثلیلث و سعدی بپذیرد

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

سزد گر راهب اندر دیر هرقل     کند تسبیح از این ابیات غرا

دیر هرقل : دیری است ساخته شده توسط هرقل(هراکلیوس ) پادشاه روم معروف به دیر حزقیل یا حرقیل مابین بصره و عسکر مکرم (یاداشت های قزوینی .جلد ۱۰ص ۱۷۸)

سزاوار است اگر راهب کلیسا و معبد هرقل، تسبیحی از ابیات شعر من بسازد و با دانه‌های این تسبیح دعا بخواند و ذکر گوید (شعر من پاک و مطهر است که با ابیاتش روحانی مسیحی می‌توان ذکر گوید و شکر به جا آورد)

 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

   

 

 

   

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

[ چهارشنبه شانزدهم آذر ۱۳۹۰ ] [ 23:25 ] [ علیرضا ]
.: Weblog Themes By SibTheme :.

درباره وبلاگ

درآن نوبت که بندد دست نیلوفر
به پای سرو کوهی دام
من از یادت نمیکاهم
ترا من چشم در راهم شباهنگام
امکانات وب