Kiribati

De Wikipedio
Irez ad: pilotado, serchez
Kiribati
Republic of Kiribati
Kiribati
Flag of Kiribati.svg Coat of arms of Kiribati.svg
Flago di Kiribati Blazono di Kiribati
Nacionala devizo:
{{{Devizo}}}
Nacionala himno:
Teirake Kaini Kiribati
[[File:{{{Audio_ligilo}}}]]
LocationKiribati.png
{{{Imajo_informo}}}
Urbi:
Chefurbo: Tarawa
· Habitanti: 36,717 (2001)
· Dato: {{{Dato_chefurbo}}}
· {{{TituloChefurbo2}}}: {{{Chefurbo2}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo2}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo2}}}
· {{{TituloChefurbo3}}}: {{{Chefurbo3}}}
· Habitanti: {{{Lojanti_chefurbo3}}}
· Dato: {{{Dato_chefurbo3}}}
Precipua urbo: Tarawa
· Habitanti: {{{Lojanti_precipua}}}
Linguo:
Oficala linguo: {{{Oficala_linguo}}}
Lingui:
Oficala lingui: Angliana, kiribatana
Nacionala linguo: {{{Nacionala_linguo}}}
Nacionala lingui: {{{Nacionala_lingui}}}
Regionala linguo: {{{Regionala_linguo}}}
Regionala lingui: {{{Regionala_lingui}}}
Etnii:
· {{{Etnii_procenti}}} {{{Etnii}}}
· {{{Etnii2_procenti}}} {{{Etnii2}}}
· {{{Etnii3_procenti}}} {{{Etnii3}}}
· {{{Etnii4_procenti}}} {{{Etnii4}}}
· {{{Etnii5_procenti}}} {{{Etnii5}}}
· {{{Etnii6_procenti}}} {{{Etnii6}}}
· {{{Etnii7_procenti}}} {{{Etnii7}}}
· {{{Etnii8_procenti}}} {{{Etnii8}}}
· {{{Etnii9_procenti}}} {{{Etnii9}}}
· {{{Etnii10_procenti}}} {{{Etnii10}}}
Demonimo: {{{Demonimo}}}
Guvernerio:
Tipi: Republiko
· Prezidanto: Anote Tong
· Prezidisto (serbo): {{{Serbiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (kroato): {{{Kroatiana_prezidisto}}}
· Prezidisto (Bosno): {{{Bosniana_prezidisto}}}
· Ko-princi: {{{Ko-princi}}}
· Ko-princi: {{{Chefi_di_la_Kongreso_dil_Populo}}}
· General-guverniestro: {{{Generala_guverniestro}}}
· [[{{{Nomo_listo_chefo_guverno}}}|{{{Titulo_chefo_guverno}}}]]: {{{chefo_guverno}}}
Legifantaro: [[{{{Legifantaro}}}]]
Historio:
· {{{Historio}}}: {{{Historio_dato}}}
· {{{Historio2}}}: {{{Historio2_dato}}}
· {{{Historio3}}}: {{{Historio3_dato}}}
· {{{Historio4}}}: {{{Historio4_dato}}}
· {{{Historio5}}}: {{{Historio5_dato}}}
Surfaco: (186ma granda)
· Totala: 726 km²
· Aquo: neglijebla%
Habitanti: (197ma granda)
· Totala: 98,000 (2009)
· Denseso di habitantaro: 135 hab./km²
KLP (KPP):
· Totala: {{{KLP_KPP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_KPP_segun_persiono}}}
KLP:
· Totala: {{{KLP_totala}}}
· Segun persiono: {{{KLP_segun_persiono}}}
Gini: ([[{{{Gini_yaro}}}]])
{{{Gini_chanjo}}} {{{Gini}}}
{{{Gini_valoro}}} · {{{Gini_rango}}}
IHD: ([[{{{IHD_yaro}}}]])
{{{IHD_chanjo}}} {{{IHD}}}
{{{IHD_valoro}}} · {{{IHD_rango}}}
Pluse informi:
Valuto: Dolaro di Kiribati
Australiana dolaro
· Abreviuro: {{{Abreviuro}}}
· Simbolo: {{{Simbolo}}}
Tempo-zono: {{{Tempo_zono}}}
· Somero tempo: {{{Somero_tempo}}}
Dato-formato: {{{Dato_formato}}}
Veho-latero: {{{Veho_latero}}}
Telefono-kodexo: {{{Telefono_kodexo}}}
ISO: {{{ISO}}}
{{{ISO2}}}
{{{ISO3}}}
Reto-domeno: .ki
Reto-domeni: {{{Reto_kodi}}}
{{{Reto_kodo2}}}
{{{Reto_kodo3}}}
{{{Reto_kodo4}}}
{{{Reto_kodo5}}}
Precipua religio: kristanismo (94,4%)
Oficala retosituo: {{{Oficalaretosituo}}}

Kiribati (Kiribatane: Kiribati, prononcita [ˈkiɾibas]) esas mikra lando en Oceania formita da 32 atoli di koralo.

Bazala fakti pri Kiribati.

Historio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Historio di Kiribati.

Kiribati, kun lua anciena nomo Gilbert insuli, plu la vicina Ellice Insuli (nune Tuvalu) divenis Britaniana protektorato en 1892. L'insuli recevis la nomo en honoro di Britaniana kapitano Thomas Gilbert.

Japoniani kaptis l'insuli dum Duesma mondomilito, ma cedis ol ye 1943.

Kiribati recevis propra guvernerio en 1971, e divenis nedependanta de Unionita Rejio ye 12 di julio 1979.

Politiko[redaktar | edit source]

Kiribati esas republiko. La prezidanto esas la chefo di stato e chefo di guvernerio di lando ed elektesas da la parlamento por 4-yara periodo.

La parlamento havas unika chambro kun 46 membri, di qui 44 elektesas dal populo por 4 yara periodo, 1 elektesas da Banaba populo qua vivas en Fidji, e l'altra esas la supera statala advokato, qua exercas la funcioni di parlamentano.

Geografio[redaktar | edit source]

Kiribati konsistas ek 32 atoli ed 1 insulo, Banaba, izolata inter Nauru e Gilbert-Insuli. Kelka insuli esis formata da korali. Lua klimato esas tropikala.

Ekonomio[redaktar | edit source]

Exquisite-kfind.png Videz anke: Ekonomio di Kiribati.

Kiribati esas un di maxim povra landi di la mondo. Ol havas poka naturala rekursi. Komercal erci di fosfato en Banaba esis debiligita kande lando recevis nedependeso. Lua ekonomio dependas de extera rekursi, e la precipua donacanti en 2010 e 2011 esis Australia, Taiwan, Nova Zelando e Mondala Banko.

Demografio[redaktar | edit source]

Indijena populi di Kiribati nomesas I-Kiribati. La parolo Kirbiati esas lokala espelado dil parolo Gilbert e l'originala nomo di ta Britaniana kolonio esis (Angliane) Gilbert Islands. L'indijena nomo adoptesis pos nedependeso en 1979.

Etnikale, I-Kiribati esis Mikronesiana. Recent arkeologiala evidenco indikas ke Austroneziani originale kolonigis l'insuli mila yari ante. Cirkum 14ma yarcento, Fidjiani, Samoani e Tongani invadis l'insuli, tale diversifianta l'etnala kompozado dil populaciono ed introdukanta Polinezia linguistikala traiti. Intermariajo inter omna ancestra grupi, tamen, donacis homogenea populaciono en tradicioni.

La Kiribatani parolas Oceaniana linguo nomizata "Kiribatana". Anke l'Angliana esas oficiala linguo, ne uzesas exter la chef-urbo. Kustume, l'Angliana mixesas kun Kiribatana. Anciena generacioni uzas plu komplexa versioni dil linguo.

Kristanismo esas la maxim granda religio, introdukita da misiisti dum 19ma yarcento. La populaciono esas precipua katolika, quankam ol existas granda grupo di kongregacionala Protestanti. Ol existas anke altra Protestanta eklezii ed anke Mormoni e Testanti di Jehovah.

Kulturo[redaktar | edit source]

Kansoni (te anene) e super omno dansi (te mwaie) tre grava konsideresas.

Muziko[redaktar | edit source]

Populara muziko di Kiribati generale bazas en kanti od altra formi di vokala muziko, akompanita per body percussion. Publika spektakli en moderna Kiribati generale exekutesas da sidata korokanto, akompanita da gitaro. unakam, dum formala exekutadi di raputada danso (Te Kaimatoa) o di hancha danso (Te Buki) uzesas ligna buxo kam perkut-instrumento.

Danso[redaktar | edit source]

L'unueso di Kiribati kande komparata kun altra formi di danso di Pacifico-insuli esas lua emfazo en la extensita brakii dil dancisto ed la subita birdo-movado dil kapo. Ridetanta dum dansado konsideresas vulgara en la kontexto di Kiribatana dansado. To esas nam en lua origino ol esas ne nun formo di amuzo ma formo di storytelling d expozado dil habileso, beleso e persistemeso dil dansisto.

Literaturo[redaktar | edit source]

Existas poka Kiribatana skribisti. Teresia Teaiwa esas la maxim notora.

Extera ligili[redaktar | edit source]


Landi e teritorii en Oceania
Usana Samoa | Australia | Baker-insulo | Cook-Insuli | Fidji | Franca Polinezia | Guam | Havayi | Howland Insulo | Jarvis-insulo | Johnston-atolo | Kingman Rifo | Kiribati | Marshall Insuli | Federati Stati di Mikronezia | Midway-atolo | Nauru | Nova Kaledonia | Nova-Zelando | Niue | Norfolk Insulo | Norda Mariani | Palau | Palmyra Atolo | Papua-Nova-Guinea | Pitkern | Samoa | Samoa Usana | Salomon Insuli | Timor Leste| Tokelau | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wake Insulo | Wallis e Futuna