Collectiegeschiedenis
De kaartcollectie -en speciaal de atlassen- van de KB zijn tot nu toe waarschijnlijk enigszins ondergewaardeerd in hun omvang en verscheidenheid. Deze misvatting kan gemakkelijk verklaard worden. In 1808 kwam de KB in het bezit van het grootste gedeelte van de collectie van Mr. Joost Romswinckel, bestaande uit ca. 22-24.000 boeken en ca. 9-10.000 kaarten, plattegronden, etc. Van de laatste bestaat een manuscript catalogus (ms. 72 D 17) met beschrijving van ca. 5.000 titels van voornamelijk 17e en 18e eeuwse kaarten, etc. Hoewel de meeste beschrijvingen niet nauwkeurig genoeg zijn om de kaarten te identificeren bevatten zij tot onze verbazing voor een groot gedeelte wel schaalaanduidingen. In 1857 heeft de toenmalige bibliothecaris Holtrop op verzoek van de Minister van Binnenlandse Zaken helaas de bijna volldedige collectie afgestaan aan het toenmalige Ministerie van Oorlog en het Corps der Genie. Wat achter bleef waren enige waardevolle stukken (o.a. portoloanen op perkament) en alle atlassen. Gelukkig zijn de meeste afgestoten stukken in 1923 terechtgekomen in de collectie van het Algemeen Rijksarchief, maar deze zijn niet te traceren naar de Romswickel-collectie vanwege het ontbreken van eigendomskenmerken.
Tot 1975 heeft de KB voornamelijk door schenkingen een kleine collectie van oude kaarten opgebouwd, welke zich bevindt in de afdeling Bijzondere Collecties.
In 1887 werden aan de KB-collecties ongeveer 3.500 stukken toegevoegd uit de nalatenschap van Mr. P.J.B.C. Robidé van der Aa. Hieronder bevonden zich enige honderden reisverhalen met kaarten, atlassen en enige kaarten en plattegronden. Voor zover het de niet-fysische geografie betreft zijn er sindsdien enige honderden atlassen aangeschaft op het gebied van de sociale geografie, geschiedenis en taalkunde.
Van de atlassen en kaarten is geen aparte catalogus aanwezig, noch zijn zij met uitzondering van de losse kaarten apart opgeslagen. De beschrijvingen van deze materialen zijn verspreid over de KB-catalogus boeken en tijdschriften opgenomen. Momenteel worden de KB-collecties geïnventariseerd op het bezit van atlassen, kaartboeken en kaarten en hopelijk kan men over enige jaren over deze inventaris beschikken. Onderzoek tot nu toe heeft aangetoond dat de KB beschikt over een rijke verzameling kaarten. De meeste zijn echter niet direct traceerbaar omdat zij onderdeel zijn van monografische en periodieke publicaties.
Pas sinds 1974 beschikt Nederland over een 'vrijwillig' Depot van Nederlandse Publicaties bij de KB en sinds 1975 worden binnen dit raamwerk tevens geografische kaarten verzameld. Ieder jaar worden ca. 800-1.000 losse kaarten en atlassen opgenomen.
De beschrijving van de materialen gebeurde tot 2000 in de CCK. Tot die tijd werden er ook kaarten in boeken en tijdschriften beschreven, zodat de deze database ca. 65.000 beschrijvingen bevat. De opbouw van de aldus gevormde beschrijvingen van de collectie is geanalyseerd en gevisualiseerd in het Collectieprofiel 1995 Kaartenverzameling Depot van Nederlandse Publicaties. De KB heeft in 1999 besloten deze beschrijvingen tussen 2000-2002 te converteren naar de GGC en in het kader van de Nederlandse Bibliografie vanaf 2000 alleen nog maar losse kaarten en atlassen te beschrijven.

Inhoud
Tot 1880:
ca. 2,500 kaarten, voornamelijk eenbladskaarten van diverse origine
3 portolanen op perkament.

ca. 350 atlassen, waaronder ca. 100 buitenlandse atlassen
4 manuscript portolaan atlassen [zie einde van deze file]

Enige honderden reisverhalen uit de nalatenschap van mr. P.J.B.C. Robidé van der Aa (....-1887).

1880-1945:
ca. 1.000 kaarten, voornamelijk eenbladskaarten van diverse origine

Enige honderden atlassen; algemene, regionale en nationale en op de gebieden geschiedenis en taalkunde.

1945-heden:
Enige honderden atlassen, waaronder ca. 100 facsimiles van oude Nederlandse en buitenlandse atlassen

Ca. 20,000 kaarten, plattegronden, stokkaarten, globes, etc. en ca. 700 atlassen in het kader van het Depot van Nederlandse Publicaties.

Ontsluiting
Sinds de start van het 'vrijwillig' Depot zijn de kartografische materialen beschreven volgens de Beschrijvingsregels voor kartografische documenten (deel 8 'Regels voor de titelbeschrijving') en toegevoegd aan de CCK-database. Zo zijn er vanaf 1975 ca. 65.000 beschrijvingen gemaakt van zowel losse kaarten als kaarten toegevoegd aan boeken en tijdschriften. Ongeveer 4.000 beschrijvingen betreft facsimiles.
De beschrijvingen worden gepubliceerd in de jaarlijkse Bibliografie van in Nederland verschenen kartografische materialen. Tot en met de bibliografie voor 1999 zijn de beschrijvingen geordend op uitgever met indexen op regio-thema, thema-regio en titels en verwijzingslijsten op regio en thema. Na 2000 zal de vorm van de bibliografie aangepast worden en zullen de beschrijvingen ter beschikking komen in de GGC/NCC.

Reproducties
Er kunnen mono/polychrome xeroxkopiën, mono/polychrome foto's, dia's of microfilms geleverd worden van zowel losse kaarten als atlasbladen. Voor kosten zie de pagina KB-tarieven. Bestellingen per telefoon worden niet geaccepteerd.

Literatuur
1. Bibliografie van in Nederland verschenen kaarten. Annual 1975-1982, Den Haag : Koninklijke Bibliotheek, 1977-1984.

2. Bibliografie van in Nederland verschenen kartografische materialen. Overlappende driejaarlijkse uitgaven . - 1991-1993, ..., Houten : Bohn Stafleu Van Loghum, 1995-...

3. Frontiers of access to cartographic materials within a repository library / Jan Smits. In: LIBER Bulletin 28, pp. 34-39. Heidelberg : LIBER. 1986.

4. CCK. Den Haag : Koninklijke Bibliotheek, 1990. 17 p. Nederlandse en Engelse informatie.

5. Collectieprofiel 1995 Kaartenverzameling Depot van Nederlandse Publicaties

6. Collection profile 1995 Depository Map Collection

7. Ontsluiting op een ander niveau: kaartcollectieprofielen / S. Meijer & J. Smits. In: Kartografisch tijdschrift, XXIII, 1997, 3, pp. 15-20.

8. A third-level access approach: map collection profiles / Jan Smits. In: Liber quarterly: the journal of European research libraries, vol. 8 (1998), no. 2, pp. 178-193.