HomeCollectiesExpertiseOrganisatieEnglish
| portal
Willem Duys (1928 - heden)

presentator

Duys is geliefd bij het overgrote deel van kijkend en luisterend Nederland. Hij staat bekend vanwege de uitloop van zijn programma’s. Een enkele maal moet het “Journaal” zelfs voor hem wijken. Voorts om zijn feilloze geheugen (data, namen, telefoonnummers). Hij bereidt zich nauwelijks voor op zijn programma’s en de gebruikelijke draaiboeken bestaan bij hem slechts uit een aantal aantekeningen. In de beginperiode van zijn radio- en televisiecarrière noemt hij zichzelf Willem ‘O’ Duys. Dit tussenvoegsel slaat op Odysseus, de zwervende held uit de Griekse mythologie. Vaak wordt Duys verguisd door de linkse pers. De Telegraafredactie draagt hem wel een warm hart toe.

Duys wordt niet alleen gezien als een vakman, hij is ook aimabel en onbevangen. Bovendien heeft hij een neus voor muzikaal talent, zoals in het geval van Adamo, Martine Bijl, Christina Deutekom en Lee Towers.

Biografie
Willem Duys wordt op 17 augustus 1928 in Bussum geboren. Hij is de jongste van de zes zoons. Middelbare school: Christelijk Lyceum Willem de Zwijger in Bussum (gezakt in 1947 voor zijn eindexamen). Vertrekt in 1947 naar Frankrijk en werkt onder andere als etiket-afwerker bij de Franse Spoorwegen te Cannes-La Bocca. Vervolgens vindt hij bij Ilford Films een baan als kantoorklerk in Londen (1948). Na terugkeer in Nederland wordt Duys in oktober 1949 aangenomen als redacteur bij Het Vrije Volk. Vanaf 1954 werkt hij als copywriter op het reclamebureau Lintas-Unilever. In 1957 stapt Duys over naar Philips Phonografische Industrie als pr-medewerker in Baarn. Tevens een half jaar freelancer tv-recensent bij NRC (‘59/’59). Van 1961 - 1964 is hij directeur van de Collectieve Grammofoonplaten Campagne (C.C.G.C.). Vervolgens vanaf 1965 directeur van zijn eigen platenmaatschappij Iramac in Bussum. Van 1969 – 1978 is Duys directeur bij platenmaatschappij Blue Mouse. Vervolgens pr-manager Fapro GmbH te Luzern.

Duys treedt twee maal in het huwelijk. Uit zijn eerste verbintenis (1951) met Elizabeth Pauline Keylock heeft hij twee kinderen, zoon Malcolm (1955) en dochter Saskia (1957). Uit het tweede huwelijk (1967) met Maria Caecilia Weiss een dochter Dunja (1969), momenteel regie-assistente bij RTL-4. Schrijft columns in onder andere Story en Elsevier’s Magazine. In 1977 besluit Duys zijn landhuis in Blaricum te verruilen voor een huis in Zuid-Frankrijk (Saint Paul-de Vence). Duys had overigens al een flat in het Zwitserse Ascona.
In de laatste jaren van zijn actieve loopbaan komt hij een keer in de veertien dagen naar Nederland voor de productie en presentatie van “Muziek Mozaïek”. Eén uitzending gaat live de lucht in, de andere wordt op band opgenomen. In 1988 – ter gelegenheid van zijn zestigste verjaardag – wordt op initiatief van mr Pieter van Vollenhoven Willem Duys gehuldigd. Bij deze gelegenheid spreekt voormalig minister-president Dries van Agt de bloemrijke woorden:

“Allure is uw werk. Uw stijl heet grandeur. Vakmanschap draagt Uw werk. Amateur de la Musique, Zanger van het Hooglied van de Sport, enfant chéri van een groot publiek. Grote vis in kleine kom”.

Sinds 1 juli 2004 woont Duys weer in Nederland.

Omroeploopbaan
1959 – 1965
In 1959 maakt Duys zijn debuut bij de televisie. In juli verzoekt men hem om tijdens een rechtstreekse uitzending het inleidend commentaar te verzorgen bij een filmpje over de zanger Johnny Ray. Tot ieders verbazing in de studio weet Duys in “Zet ‘m op” ruim 10 minuten vol te babbelen. Ger Lugtenburg (AVRO) is enthousiast: “Een nieuwe ster is geboren!”.
Voor de actualiteitenrubriek “Flits” verzorgt Duys acht uitzendingen in 1960. Zelf ziet Duys dit als een voorloper van “Voor de Vuist Weg”. In datzelfde jaar komt een programma, dat Duys en Netty Rosenfeld zouden presenteren, in het nieuws. Bij de voorbereidingen van het Nationaal programma voor 5 mei keurt de programmacommissie een aantal liedjes, onder andere ‘Milord’ gezongen door Corry Brokken af. Op 24 augustus 1960 presenteert Ageeth Scherphuis “Muzikanten van nabij” (AVRO), een programma naar aanleiding van het door Duys geschreven gelijknamige boek.

Duys verzorgt 23 jaar het commentaar bij Melkhuisje-toernooi, dat door de AVRO gesponsord wordt. De tenniswereld is Duys niet geheel vreemd. Hij behaalt in 1946 namelijk de halve finale van het NK tennissen voor de leeftijdscategorie van 18-jarigen. Later zou Duys ook voor de NOS commentaar leveren vanaf de banen van onder andere Wimbledon, Roland Garros en de US Open.
In april 1961 is Duys een van de verslaggevers van de stadstoer van koningin Juliana en prins Bernhard ter gelegenheid van het zilveren huwelijksfeest. Hij bemant de ‘post’ bij de RAI in de hoofdstad.

Vanaf 1962 presenteert hij met veel succes 37 jaar lang het radioprogramma “Muziek Mozaïek”. In de zomer van 1963 ziet Ger Lugtenburg in Laren Willem Duys voor een zaal met kermisgangers een presentatie verzorgen. Willem had tevoren gezegd dat hij wel wilde presenteren, echter zonder publiek. Door dit optreden is het tegendeel bewezen. Lugtenburg stelt Duys voor om een maandelijkse talkshow op de televisie te brengen. Het grote voorbeeld zijn de Amerikaanse en Britse programma’s van Johnny Carson, Steve Allen en Eamonn Andrews. Duys stemt toe.
In 1963 valt Duys op de radio te beluisteren in het VARA-programma “Kiosk” en start hij zijn immens populaire “Voor de vuist weg”. Een niet vervulde hartenwens was het niet doorgaan van zijn Engelse ‘Vuist’, die hij voor de BBC zou gaan presenteren. Regisseur Bob Rooyens effent voor Duys het pad; Dennis Wilson (hoofd comedy van de BBC) heeft belangstelling. Er komt echter een kink in de kabel. Volgens Duys lijkt alles rond te zijn, totdat de BBC een proefopname voorstelt. Willem Duys weigert dit echter. Een andere lezing van de gebeurtenis is dat Duys - aangenaam verrast - in een impulsieve bui direct naar Engeland vliegt. De plotselinge komst van Duys ‘overvalt’ de BBC-top.

Duys is ook ploegleider bij diverse Songfestivals (Knokke); hij verzorgt ook jarenlang het commentaar bij de Eurovisie Songfestivalfinales (8x). Tevens verschijnt hij ook als jurylid bij de VARA in het door Herman Stok gepresenteerde programma “Top of flop”.

1966 – 1976
In 1966 geeft hij commentaar bij de tv-uitzending “Manifestatie bruidsboeket” (NTS). Het betreft de rechtstreekse uitzending van de feestelijke manifestatie bruidsboeket in de RAI in het kader van het huwelijk van prinses Beatrix en Claus von Amsberg. Een enkele maal is Duys het doelwit van satire.
In het seizoen 1966 – 1967 valt Willem Duys ook bij de zuiderburen te bewonderen. Voor de BRT verzorgt hij onder andere de presentatie van het radioprogramma “Willem weet ’t wel”. In november 1967 presenteert hij op de radio “Een weekje Wenen”.
Bij het vijftigjarig bestaan van de AVRO wordt Duys door de leiding benaderd om op de radio het feestprogramma voor zijn rekening te nemen. Het is een kolfje naar zijn hand en Duys is voor zijn werkgever 17 uur non stop in touw. Een enkele maal presenteert Duys een nationale inzamelingsactie. Voor de Memisa-actie in 1971 weet Duys in 6 uur live-tv 20 miljoen gulden op te halen.
In 1973 doet Duys rechtstreeks radioverslag van de 7e en 8e etappe van de Tour de France (Alpe d’Huez).

1977 – 1989
In 1977 verzorgt hij, samen met Mies Bouwman, de duo-presentatie voor het Wereld Natuur Fonds. Een enkele maal wordt muziekkenner Duys benaderd om een in memoriam op de radio te verzorgen. Zo maakt hij portretten van Wim Sonneveld (1974), Jacques Brel (1978), Rogier van Otterloo (1988) en Pim Jacobs. In 1975 wordt Duys weer door de BRT benaderd. Hij is vier maal te zien in “De Rubens-quiz”.
In 1977 begint de AVRO met “Sterrenslag”, een spektakel dat uit moet groeien tot een jaarlijks evenement. Willem Duys is een aantal malen captain van het omroepteam. Het idee van dit programma is afkomstig uit Amerika (‘Battle of the networks’). In 1981 presenteert Duys de “Weet-je-nog-van-toen” show. In deze serie van vier programma’s praat hij met mensen uit de televisiehistorie. Eveneens in 1981 wordt Duys benaderd om als vast panellid te fungeren in de quiz “Babbelonië” (AVRO). Dit spelletjesprogramma wordt gepresenteerd door zijn vriend Pim Jacobs. Duys werkt vier seizoenen aan dit programma mee. Verschillende malen staat hijzelf in de spotlights.

In 1983 verzorgt hij op televisie de actie “Klaver-Vier”. In de jaren ’80 presenteert Willem Duys vanuit het RAI Congrescentrum in Amsterdam een aantal malen de tweejaarlijkse “Firato”, waar de nieuwste snufjes op elektronicagebied te zien zijn. Vele Nederlandse artiesten maken hun opwachting.
In 1989 presenteert Duys vanuit het Congresgebouw in Den Haag “100 jaar KNVB”. Honderden gasten uit de voetbalwereld zijn te gast en veel artiesten treden op.

Muziek-Mozaïek (Duyscotheek)
Het format is ‘easy listening’ muziek op de zondagochtend met de persoonlijke voorkeur van Duys voor licht klassiek, cabaret en jazz. Welhaast fluisterend maakt hij gewag van allerhande nieuwtjes, Het lijkt alsof je op dat moment de enige luisteraar bent waar Willem tegen spreekt. Befaamd waren zijn openingszinnen:

“Goedemorgen trouwe muziekvrienden, fijn dat u weer allemaal aan het toestel zit. Ik heb hier een prachtige schijf in handen …”.

Hetzelfde geldt voor door hem uitgesproken slotzin op 27 juni 1997:

“Het valt mij buitengewoon zwaar, lieve mensen. Met deze mooie klanken neem ik voorgoed afscheid”.

Door zijn vrije manier van presenteren weet hij zijn kijk- en luisterpubliek aan zich te binden. Het gevolg is hoge kijk- en luistercijfers. Van “Muziek Mozaïek” komt overigens ook een televisie-uitvoering! Zes seizoenen lang brengt Duys zijn muzikale voorkeur op de buis.
Op 27 juni 1999 presenteert hij voor de allerlaatste maal zijn befaamde radioprogramma op de zondagochtend. De gevolgen van een jaar eerder opgelopen herseninfarct nopen hem tot dit besluit. Hij vindt dat zijn stem onder dit voorval geleden heeft.

Voor de vuist weg
In een soort huiskamerdecor met een grote tafel en de onafscheidelijke goudvissenkom presenteert Duys 16 seizoenen (175 uitzendingen) dit programma. De programmanaam wordt overigens bedacht door Ger Lugtenburg. Volgens diverse tv-critici en hemzelf zijn de hoogtepunten: kruidendokter Van de Moosdijk (’70), Willem onder de olifant Jumbo of met de chimpansee, de interviews met Bart Hughes (’65), Willy Alfredo, Ridder Van Rappard en Carel Briels. Bij dit laatste gesprek zingt Duys, als een reactie op de anti-Claushetze in die dagen – staand het Wilhelmus (’66). Oorspronkelijk was het de bedoeling dat Briels dit zou doen. Regisseur Bob Rooyens is woedend en het beeld gaat even op zwart. Theo Ordemans zou later de regie van Rooyens overnemen.
De grootste faux pas uit zijn loopbaan is echter een gesprek met de moeder van een 4-jarig aangerand meisje in 1971. Voor de camera zegt Duys:

“Ik denk dat als ik hem op heterdaad had betrapt hem ter plaatse had doodgeslagen”. Bovendien volgt de gepassioneerde presentator er nog aan toe “dat hij de veroordeelde man na ontslag uit de gevangenis alsnog zou hebben doodgeslagen”.

Zijn emotionele reactie leidt tot heftige reacties. De kijkcijfers van De Vuist zijn ongekend hoog. Zo scoort Duys in 1970 tussen de 47 en 50%. Dat betekent dat zo’n 4½ miljoen kijkers afstemmen op zijn programma. Belangrijke elementen in “De Vuist”: een bonte mengeling van sport, jeugd, ouderdom, muziek, beroemdheden en dierenrijk. Tijdens de 100ste aflevering in 1971 biedt collega Mies Bouwman Duys een kom met honderd goudvissen aan. Op 9 november 1987 maakt Duys zijn rentree op de Nederlandse buis. Er zouden slechts vier Vuist-afleveringen in het Hotel van Oranje in Noordwijk worden opgenomen.

Jonge mensen op weg naar het concertpodium
Muziekproducer Jos Cleber en componist Joop Stokkermans staan aan de wieg van dit programma, waar het gaat om kennismakingen met muziekstudenten. Pas in een later stadium gaat het om zeer talentvolle jonge musici. Vanaf oktober 1969 presenteert hij zes jaar lang dit programma. Van de Grand Gala’s verzorgt hij er elf in totaal (4 klassiek en 7 populair).

Geheel eigen stijl
Berucht in de televisiegeschiedenis is het incident met Godfried Bomans. De schrijver wordt in oktober 1963 benaderd voor de Edison-uitreiking van het “Grand Gala du Disque”. Een van de optredende artiesten is Marlène Dietrich. Bomans zegt tegen de door hem bewonderde diva de historische woorden: “als ik naar u kijk, denk ik altijd, had mijn vrouw maar één zo’n been”.
Duys, die de samenstelling van dit gala verzorgt, wordt vanwege “Frater Venantius” ontslagen. De volgende dag wordt hij overigens weer aangenomen.

De gepassioneerde stijl van presenteren van Duys is uniek:

“Televisie moet emoties oproepen. Sonja vind ik een ramp. Ze kan niet luisteren, omdat ze te veel huiswerk heeft gedaan. Ik lul als een gieter, maar ik kan ver-schrik-ke-lijk goed luisteren”.

Prijzen en onderscheidingen
Voor de presentatie van De Vuist ontvangt hij in 1974 de Gouden TeleVizierring. Voorts ontvangt hij in 1974 ‘de Zilveren Tulp’ (KNLTB) en in 1979 ‘Het Gouden Oor’, een soort ere-Edison van de Nederlandse platenindustrie. Ook ontvangt hij in 1979 ‘de Gouden Harp’ van de Stichting Conamus. Een bijzondere onderscheiding betreft de toekenning Chevalier de L’Ordre de Mérite Agricole (1977), die aan slechts drie Nederlanders eerder was uitgereikt. Koningin Juliana moest hiervoor speciaal toestemming verlenen. Ook wordt hij onderscheiden met de versierselen van Ridder in de Orde van Oranje-Nassau (1980). In 1985 ontvangt Duys ‘De Zilveren Fonograaf’ van de NVPI.
Naar aanleiding van het 25-jarig jubileum van “Muziek Mozaïek” (5 oktober 1978) reikt AVRO-voorzitter Wallis de Vries een tekening (een met platen jonglerende Duys) van politiek tekenaar Frits Behrendt aan hem uit, alsmede de “Bronzen Zaaier”.

Publicaties (boeken)

- “Muzikanten van nabij” (1960).

- “Voor mijn vuist weg”, Bussum (1970). Een oplage van 66.000 exemplaren!

- Ger Lugtenburg (red.): “Gewoon: Willem Duys”, Kampen, 1988. (Een liber amicorum naar aanleiding van de 60ste verjaardag).

Duys verzorgt op voetbalgebied rubrieken in de tijdschriften Sport en Sportwereld. Tevens schrijft de teksten bij 20 Engelse kinderboekjes. Hij is verder verantwoordelijk voor honderden platenhoesteksten en artikelen, onder andere in het tijdschrift ‘Muziekparade’.
Verzorgt van augustus 1958 t/m juni 1959 dagelijks een tv-recensie in de NRC. Tevens 500 columns in ‘Elsevier’s Magazine’ (1975 – 1983).

Discografie

- ‘Nancy’ door Corry Brokken (1971). Tekstschrijvers: Phil Silvers en Willem Duys.

- ‘Le carnaval des animaux’ door Wenen Filharmonisch Orkest (1979) met gesproken tekst van Willem Duys.

- ;‘The young person’s guide to the orchestra op 34’ door Orchestre National (1979) met gesproken tekst van Willem Duys (verteller en auteur).

- ‘Telkens weer’.

- ‘Willem Duys presenteert op cd hoogtepunten uit 35 jaar Muziek Mozaïek’ (1997).

Diversen

- In oktober 1991 publicatie van “Een uiterst vreemde vogel’ de eerste door Duys geschreven roman (fiction). Het eerste exemplaar wordt door Prins Bernhard in ontvangst genomen.

Versie, augustus 2004


Vast onderdeel in tv-programma 'Voor de vuist weg' (AVRO): een exotisch dier.
Willem Duys tijdens 'Voor de vuist weg' (AVRO) in gesprek met zanger Willy Albert (1963).
'Voor de vuist' (AVRO): presentator Duys in gesprek met de voltallige familie Adamo.
Duys in gesprek met Amerikaanse twistkoning Chubby Checker en zijn Nederlandse echtgenote Rina Lodder, voormalig model (1964).
Willem Duys (1928 - heden)
media
"15 jaar Voor de vuist" (AVRO), 26
oktober 1978.


RealOne breed|smal
WinMedia breed|smal
media
"Wie in het
Nederlands wil zingen" (VARA), 1986.


RealOne breed|smal
WinMedia breed|smal
Laatste uitzending.
"Muziekmozaiek"
(AVRO), 27 juni 1999.


RealOne breed|smal
WinMedia breed|smal
Laatste uitzending.
"Muziekmozaiek"
(AVRO), 27 juni 1999.


RealOne breed|smal
WinMedia breed|smal