NL    FR
Contact       Zoeken:  
 De Regie der Gebouwen
  Home
  Bevoegdheden
  Structuur
  Vacatures
  Verkopen
  Politiehervorming
  Milieucharter
   
 Activiteiten
  Werven/Realisaties
  Publicaties
  Persberichten
   
 Aannemers
  Overheidsopdrachten
   
 Varia
  Contact
  Links
 
  U bent hier: Home > Realisaties > Realisaties Vlaanderen > ANTWERPEN - Nieuwe Gerechtsgebouw

ANTWERPEN - Nieuwe Gerechtsgebouw

Het gerechtsgebouw wordt beschouwd als één van de merkwaardigste gebouwen uit de 21ste eeuw in België. Dit federaal project vormt de katalysator voor een harmonieuze stadsontwikkeling ten zuiden van de Antwerpse metropool. Het is een glazen huis waarin het publiek het allerbelangrijkste is. Waar iedereen zich welkom voelt en gemakkelijk zijn weg vindt.

Op 28 oktober 2005 werd het gerechtsgebouw voorlopig opgeleverd. Alle kantoren en zittingszalen worden vervolgens ingericht en in december 2005 werd begonnen met de verhuis van de gerechtelijke diensten. Op 1 maart 2006 kwamen de rechtbank van eerste aanleg en de arbeidsrechtbank er als laatste zetelen.

Het gebouw was van dan af volledig in gebruik en werd op dinsdag 28 maart 2006 officieel geopend in aanwezigheid van Zijne Majesteit Albert II, Koning der Belgen.

Het officieel toegekende adres van het nieuwe gerechtsgebouw is Bolivarplaats 20 te 2000 Antwerpen.


BEZOEK AAN HET NIEUWE GERECHTSGEBOUW
DE NOODZAAK AAN EEN NIEUW GERECHTSGEBOUW
DE ARCHITECTUURWEDSTRIJD
DE PROMOTIEOPDRACHT
DE ARCHITECTUUR
RIBA EUROPEAN AWARD 2007
DE INDELING
DUURZAME TECHNIEKEN
MONTAGE EN VERVOER VAN DE SCHAALDAKEN
DE INKOMTRAP
ZAKELIJKE RECHTEN
WELKE DIENSTEN ZAL U ER TERUGVINDEN ?
TECHNISCHE GEGEVENS
RECHT VAN BEELDGEBRUIK
BIBLIOGRAFIE



BEZOEK AAN HET NIEUWE GERECHTSGEBOUW

Een geleid bezoek aan het nieuwe gerechtsgebouw is alleen maar mogelijk op afspraak. Gelieve hiervoor contact op te nemen met mevr. Annick Van De Velden, Manager beheer gerechtsgebouw Antwerpen:

  • Tel. : +32 03/257.80.11
  • E-mail: Annick.VanDeVelden@just.fgov.be

top



DE NOODZAAK AAN EEN NIEUW GERECHTSGEBOUW

De gerechtelijke diensten zijn verspreid over 14 locaties. De verspreide ligging en het pertinente plaatsgebrek brachten een goede rechtsbedeling in het gedrang. De burger vindt zijn weg in het gerechtelijke apparaat niet terug. Een centralisatie van alle gerechtelijke diensten is functioneel en draagt bij tot een efficiëntere werking, zodat de burger ook de werking van de gerechtelijke diensten beter kan begrijpen.

Reeds in de jaren ’80 werd in de directe omgeving van het bestaande Gerechtshof aan de Britse Lei uitgekeken naar uitbreidingsmogelijkheden. Maar gelet op het specifieke karakter van de buurt (woonfunctie) en de noodzakelijke bouwhoogte, werd deze mogelijkheid afgeblazen.

In de jaren ’90 creëerde de Regie der Gebouwen een interdepartementale werkgroep die op prospectie ging naar de meest geschikte inplanting. Verschillende locaties werden onderzocht. Uit dit onderzoek ontsproot het idee om de Antwerpse leien terug hun architecturale einder van weleer ten zuiden van de Stad te bezorgen. Dit voorstel werd unaniem gunstig en enthousiast ontvangen.

De locatie aan het Zuid biedt verschillende voordelen:

  • de mogelijkheid tot een duidelijk herkenbare en gepersonifieerde architectuur;
  • de nabijheid van het bestaande gerechtshof aan de Britselei;
  • een vlotte verbinding met de Antwerpse gevangenis en de federale politie;
  • de goede aansluiting bij stad en stroom (de Schelde);
  • de vlotte bereikbaarheid met het openbaar vervoer.
top

DE ARCHITECTUURWEDSTRIJD

De Regie der Gebouwen organiseerde in 1998 een internationale architectuurwedstrijd. De jury was samengesteld uit vertegenwoordigers van het Antwerpse stadsbestuur, het ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, de federale overheidsdienst Justitie, externe binnen – en buitenlandse architecten, de Regie der Gebouwen en de Orde van Architecten.

De architectuurwedstrijd bestond uit twee fasen.

In de eerste fase kon ieder geïnteresseerd studieteam een schetsontwerp indienen. De schetsontwerpen werden via de tussenkomst van een deurwaarder anoniem voorgelegd aan een jury. Deze evalueerde en klasseerde de ontwerpen op basis van de evaluatiecriteria vermeld in het wedstrijdreglement; de klassering van de jury was bindend voor de bouwheer. Na de klassering van de ontwerpen werd de identiteit van de ontwerpers aan de jury bekendgemaakt. Daarna onderzocht de jury of de ontwerpers voldeden aan de deelnemingsvoorwaarden.

Uit de tien ingediende schetsontwerpen van hoofdzakelijk Belgische maar ook Nederlandse, Franse, Duitse en Engelse teams, weerhield de jury uiteindelijk het maximum toegelaten aantal van drie laureaten.

De eerste fase werd afgesloten met de proclamatie van de laureaten op 5 oktober 1998.

Deze drie studieteams werden meteen gelijktijdig uitgenodigd voor deelname aan de tweede fase, het uitwerken van een voorontwerp.

De jury evalueerde en klasseerde de voorontwerpen op basis van de evaluatiecriteria vermeld in het wedstrijdreglement.

Tijdens de proclamatie op 23 april 1999, werd de naam van het winnend team bekend gemaakt: de T.V. Richard Rogers Partnership / VKStudio / Ove Arup & Partners.

Op 3 maart 2000 werd het studiecontract ondertekend en kon de eigenlijke studie worden aangevat.

top

DE PROMOTIEOPDRACHT

Na de ondertekening van het studiecontract, schreef de Regie der Gebouwen een algemene offerteaanvraag voor het afsluiten van een promotieovereenkomst. Op 21 september 2000 sloot de Regie der Gebouwen een promotieovereenkomst af met de n.v. Justinvest Antwerpen, een tijdelijke vereniging tussen Interbuild, KBC en Dexia.

De promotor staat in voor zowel de alternatieve financiering, het projectbeheer als de projectcoördinatie tijdens de uitvoering van de bouwwerken. De bouwgrond, eigendom van de Belgische staat, werd via een erfpachtovereenkomst ter beschikking gesteld van de bouwpromotor.

top

DE ARCHITECTUUR

Het gebouw wordt een fysische link tussen Nieuw-Zuid met de Konijnenweide en zal de poort van Antwerpen vanaf zuidelijke richting vormen, een focuspunt naar de Bolivarplaats en de Amerikalei.

De bouwplaats situeert zich ten opzichte van de Bolivarplaats deels boven de Amamtunnel (Aansluiting met de Amerikalei).

Het nieuwe gerechtsgebouw oogt groots maar subtiel, waarbij een gunstig vertoonde monumentaliteit wordt gecombineerd met een respect voor de menselijke schaal. Het intimistisch karakter van dit openbaar gebouw geeft een duidelijke signaalfunctie: milieuvriendelijk, ongekunsteld en met een hoge graad van transparantie tussen de publieke en private ruimtes. Een glazen huis waarin het publiek het allerbelangrijkste is. Waar iedereen zich welkom voelt en gemakkelijk zijn weg vindt.

top

RIBA EUROPEAN AWARD 2007

Een van de meest invloedrijke architecturale organisaties in de wereld, het RIBA (Royal Institute of British Architects) promoot en stimuleert sinds 1837 een architectuur die oog heeft voor de gemeenschap en een beter leefmilieu.

In 2007 heeft zij 13 projecten onderscheiden met een RIBA EUROPEAN AWARD, waaronder het nieuwe gerechtsgebouw te Antwerpen.

De RIBA European Award wordt toegekend voor een project dat gerealiseerd werd buiten het Verenigd Koninkrijk door een lid van de organisatie uit de Europese Unie.

top

DE INDELING

Het Gerechtsgebouw bestaat uit zes vleugels rondom een centrale publieke zone, de Salle des Pas Perdus (SPP).
Van op de Bolivarplaats vertrekt een monumentale trap die toegang geeft tot de imposante maar lichtruime ontvangstruimte, de SPP, die als een verlengstuk van het openbare plein aanvoelt. Via de SPP krijgt men toegang tot de 6 kantoorvleugels die met elkaar verbonden zijn door galerijen. De meest publieksgerichte functies grenzen aan de Salle des Pas Perdus; de meer beveiligde, voor publiek ontoegankelijke zones liggen dieper in de kantoorvleugels.

Het gebouw telt 1 ondergrondse en 5 bovengrondse verdiepingen. Het hoogste niveau bevindt zich op 15,75 meter hoogte. De bruto vloeroppervlakte bedraagt circa 78.000 m².

Er zijn twee ondergrondse parkeergarages bestemd voor de magistraten en het personeel. De toegangen situeren zich aan de Bolivarplaats.

De langste gang loopt over de volledige breedte van het gebouw, aan de voorgevel. Hij verbindt de aangrenzende kantoorvleugel A en D met elkaar. De volledige lengte van de voorgevel van het nieuwe gerechtsgebouw meet circa 300 meter, vergelijkbaar met de lengte van drie voetbalvelden.

De kantoren bevinden zich over 3 verdiepingen in de zes kantoorvleugels. De zittingszalen bevinden zich boven de kantoren en onder de schaaldaken en zijn vanuit de centrale Salle des Pas Perdus te bereiken. In totaal zijn er 26 kleine en 6 grote zittingszalen, duidelijk herkenbaar aan de 26 lage en 6 hoge schaaldaken.

Tussen de kantoorvleugels werden er binnentuinen aangelegd, type daktuinen, oases van rust en groen. Ze vormen de longen of groene ademruimtes en waaien uit naar het park en de wijk Nieuw-Zuid.

top

DUURZAME TECHNIEKEN

Gebouwen vertegenwoordigen een belangrijk aandeel van het wereldenergieverbruik. Het verbruiksniveau kan door milieuvriendelijk ontwerpen worden gereduceerd.

Er is maximaal gebruik gemaakt van natuurlijke ventilatie en natuurlijk licht. Natuurlijke bronnen worden optimaal benut in ruimte en tijd.

Groene bermen dienen als visuele en akoestische buffer tegen het geluid van de drukke wegen. De ramen van de kantoorruimtes en de SPP kunnen aan de kant van de binnentuinen geopend worden.

Het regenwater wordt verzameld en hergebruikt voor het sanitair, de tuinbesproeiing, enz. Hemelwater en afvalwater hebben gescheiden afvoerstelsels. Er is een buffercapaciteit voorzien zodat de rioleringen minder vlug belast worden in geval van hevige regenval.

De kantoren worden verwarmd met statische convectoren met thermostatische kranen die een individuele regeling per lokaal toelaten. De kantoren zijn uitgerust met mechanische inblaas- en afvoersystemen. De mogelijkheid tot het openen van de ramen, wordt als een belangrijke factor van woontevredenheid beschouwd.

top

MONTAGE EN VERVOER VAN DE SCHAALDAKEN

Sinds 22 juli 2003 veranderde de Antwerpse skyline langzaam maar zeker van uitzicht. De 32 spectaculaire schaaldaken werden één voor één op het gerechtsgebouw gemonteerd. De 6 grote schaaldaken overkoepelen de centrale Salle des Pas Perdus en de zes grote zittingzalen. De piek van een groot schaaldak reikt tot 41 meter hoogte.

Elk schaaldak bestaat uit vier delen, twee kleine en twee grotere. In het voormalige scheepswerfatelier Cockerill te Hoboken werden de schaaldaken samengesteld. De houten binnenbekleding van de schaaldaken blijft zichtbaar in de zittingzalen. De buitenbekleding bestaat uit een 0,4 mm dikke inox roestvrijstalen dakbekleding. De staande naden worden gelast wat voor een gegarandeerde waterdichte verbinding zorgt. Verder blijft het oppervlak glanzend. De steeds wisselende intensiteit van het daglicht zal voor een bijzonder kleurenspel zorgen door de breking van het licht op het inox.

De schaaldaken werden omwille van hun omvang en gewicht via de Schelde naar de Ledeganckkaai gevaren. Daar werden de vier delen van een schaaldak gelost en op een vrachtwagen geladen. Stapvoets werden ze dan vervoerd naar het gerechtsgebouw. Via een tijdelijke bouwtoren werden de vier delen samengesteld en op de definitieve bevestigingspunten gemonteerd. Sinds midden april 2004 zijn alle schaaldaken gemonteerd.

top

DE INKOMTRAP

In mei 2005 startte de constructie van de imposante inkomtrap. De eerste treden vertrekken van op de Bolivarplaats, die door het Vlaamse Gewest wordt heraangelegd. De laatste treden leiden de magistraten en rechtszoekende binnen in de ruime Salle des Pas Perdus, de centrale inkomhal. De trap is 42,40 meter lang en 14,80 meter breed. Het hoogteverschil dat overbrugd wordt, is 8,53 meter. Op een betonnen fundering werd de stalen draagstructuur geplaatst die de houten treden en bordessen draagt. De draagstructuur is duidelijk herkenbaar dankzij zijn fluogele kleur Het resultaat is een trap met hangende treden, waarbij de treden aan de buitenzijde deels aan de leuningen opgehangen zijn. Voor de treden werd Surinaams Groenhart (Tabebuia Serratifolia) gebruikt. De bruine kleur zal door de blootstelling aan buitenlucht en neerslag snel veranderen in bruin om daarna over te gaan naar een grijsachtige tint.

top

ZAKELIJKE RECHTEN

Tijdens de begrotingscontrole van 2005 werd aan de Regie der Gebouwen de opdracht gegeven om een nieuwe economische eigenaar te vinden voor het nieuwe gerechtsgebouw waarbij de zakelijke rechten van de Regie der Gebouwen zouden worden overgedragen aan een nieuwe investeerder.

Op het einde van de verkoopronde op 22 december 2005 werd het bod van de nv Cofinimmo weerhouden. De zakelijke rechten en plichten van de Regie der Gebouwen tov de promotor nv Justinvest werden overgedragen aan de nv Cofinimmo. Hieronder valt ook het erfpacht op de gronden. De nv Cofinimmo wordt na 27 jaar door natrekking eigenaar van het gebouw, maar moet in ruil hiervoor alle verplichtingen van de Regie der Gebouwen gedurende 27 jaar op zich nemen, waaronder de eigenaarlasten.

De FOD Justitie staat zoals oorspronkelijk voorzien in voor de onderhouds- en exploitatiekosten. De nieuwe huurovereenkomsten lopen respectievelijk als hoofdhuurovereenkomst tussen de nv Justinvest en de nv Cofinimmo voor een periode van 27 jaar, wat overeenkomt aan de oorspronkelijke erfpachtovereenkomst, en als onderhuurovereenkomst tussen de nv Cofinimmo en de Regie der Gebouwen voor een periode van 36 jaar.

De Regie der Gebouwen heeft na afloop van de huurovereenkomst van 36 jaar een aankoopoptie.

top

WELKE DIENSTEN VINDT U WAAR TERUG?

De gerechtelijke diensten zijn op een logische en gebruiksvriendelijke wijze ingedeeld in het gerechtsgebouw.

Van uit de centrale SPP zijn alle publieke diensten bereikbaar. Hoe verder men zich verwijdert van de SPP, hoe meer men doordringt in de afgeschermde private zones. Deze zones voor het personeel zijn enkel bereikbaar via toegangscontrole.

Volgende diensten zijn in het nieuwe gerechtsgebouw gehuisvest :

  • de rechtbank van eerste aanleg
  • het parket van de Procureur des Konings
  • de arbeidsrechtbank
  • het arbeidsauditoraat
  • de rechtbank van koophandel
  • de politierechtbannk
  • de vredegerechten
  • de balie

Na de renovatie en restauratie van het gerechtshof aan de Britse Lei zal dit plaats bieden aan:

  • het hof van assisen
  • het arbeidshof
  • het hof van beroep

Het justitiehuis behoudt haar huidig adres aan de Kipdorp 46.

top

TECHNISCHE GEGEVENS

  • Opdrachtgever
    Regie der Gebouwen

  • Gebruiker
    FOD Justitie

  • Ontwerpteam
    T.V. Richard Rogers Partnership – VK Studio – Arup

  • Bouwheer - promotor
    N.V. Justinvest Antwerpen (Interbuild-KBC-Dexia)

  • Duur der werken
    Van april 2001 tot oktober 2005

  • Terreinoppervlakte
    Ruim 3,7 ha

  • Bruto vloeroppervlakte
    78.000 m²

  • Gevelhoogte
    18 meter

  • Gevelbreedte
    300 meter

  • Kostprijs der werken
    Ca. € 182.000.000

  • Investeringskost
    Ca. € 250.000.000

  • Start plaatsing der schaaldaken
    juli 2003

  • Afmetingen ¼ deel van een laag schaaldak
    9 x 9 x 3 meter (L x B x H)

  • Afmetingen ¼ deel van een hoog schaaldak
    9 x 9 x 7,3 meter (L x B x H)

  • Inkomtrap
    42,4 x 14,8 meter (L x B)
top

RECHT VAN BEELDGEBRUIK

Afbeeldingen mogen worden gebruikt mits de ontwerper van dit gerechtsgebouw steeds correct wordt vermeld:

Ontwerper
TV RRP/VK/OAP
Of voluit
Ontwerper
Tijdelijke vereniging Richard Rogers Partnership/VK Studio
architects, planners and designers/ Ove Arup and Partners


+ vermelding copyright:

© Regie der Gebouwen

top

BIBLIOGRAFIE

Nieuw Gerechtsgebouw Antwerpen,,
Regie der Gebouwen, Persdienst, Brussel, maart 2006.

Nieuw Gerechtsgebouw Antwerpen,leaflet,
Regie der Gebouwen, Persdienst, Brussel, maart 2006.

Nieuw Justitiepaleis Antwerpen, Dakstructuur boven de Salle des Pas Perdus,
Regie der Gebouwen, Persdienst, Brussel, december 2004.

Nieuw Justitiepaleis Antwerpen, Montage en vervoer van de schaaldaken,
Regie der Gebouwen, Persdienst, Brussel, oktober 2003.

Luchtfoto: Coolens & Deleuil (copyright)

top


Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto

Laatste wijziging op: 03/09/2007

© Regie der Gebouwen - Alg. Tel: +32 (0)2 541.65.11 - Alg. Fax: +32 (0)2 541.71.94