Allochtone kiezers bepalend op 7 maart 15-02-06
Verkiezingsbord in Amsterdam (Foto: ANP)

De gemeenteraadsverkiezingen zijn weer in zicht. Optimistisch als nooit tevoren gaan de lokale politici to be op campagne de wijken in. En niet zonder reden, want volgens FORUM, het instituut voor multiculturele ontwikkeling, zijn er heel wat extra stemmen te verdelen.

En wel de allochtone stem. In het rapport Opkomstgedrag en opkomstmotieven van Nieuwe Nederlanders voorspelt onderzoeksbureau Motivaction dat de allochtone kiesgerechtigden op 7 maart massaal het stemhokje in duiken.

Een flinke opsteker voor politieke partijen die het doorgaans met een laag opkomstpercentage moeten doen. Waar in 1994 nog 65 procent van de bevolking de moeite nam om de gang naar de stembus te maken, kwam vier jaar geleden slechts 58 procent opdraven. 

Vooral de linkse partijen kunnen zich alvast rijk rekenen, bleek uit de achthonderd diepte-interviews die Motivation in opdracht van FORUM deed. Met stip op één schittert de PvdA, die bij alle etnische groepen scoort, gevolgd door GroenLinks die vooral hoge ogen gooit bij Turken en Marokkanen. Hekkensluiter van de top drie is de Surinaamse favoriet: de Socialistische Partij. 

AEL
Zelfs als er een allochtone partij zou komen, blijven de nieuwe Nederlanders hun linkse partijen trouw. Slechts 15 procent beweert op een partij à la de AEL (Arabische Europese Liga) te stemmen. Een opvallend resultaat als je bedenkt dat allochtonen hun verhouding met autochtone Nederlanders beschrijven als 'zeer slecht'.

Wel blijkt dat allochtonen graag op een allochtone kandidaat stemmen. De 62 procent die aangeeft graag op een kandidaat met dezelfde etnische achtergrond te stemmen, kan op 7 maart zijn hart ophalen. Volgens het IPP (Instituut voor Politiek en Publiek) hebben zich voor de komende verkiezingen zeker 350 allochtonen kandidaat gesteld. Lang niet allemaal op een verkiesbare plek, maar vaak belanden deze wannabe volksvertegenwoordigers via voorkeursstemmen alsnog op een raadsbankje.

Ook uit de peilingen van het TNS NIPO blijkt dat de allochtonen van de PvdA de grootste Rotterdamse partij gaan maken. In grote steden als de Zuid Hollandse havenstad is ongeveer eenderde van de kiesgerechtigden van Surinaamse, Antilliaanse, Turkse of Marokkaanse afkomst. Hun stem werd de afgelopen tien jaar nauwelijks gehoord doordat het opkomstpercentage in veel steden tuimelde naar 25 procent.

Die tendens lijkt nu op zijn retour. Volgens het onderzoek gaat 44 procent van de nieuwe Nederlanders op 7 maart zijn stem uitbrengen. Daarom verwacht FORUM ook dat de allochtone stadsbewoner zijn stempel gaat drukken op de uitslag van de komende raadsverkiezingen. Een wel erg optimistische gedachte, vinden deskundigen van IMES, het instituut voor Migratie en Etnische studies. Volgens onderzoeker Jean Tillie laten de allochtone kiezers het deze raadsverkiezingen juist afweten.

Tegenstrijdig
Het zijn nogal tegenstrijdige verklaringen. De oorzaak? "Mensen geven bij diepte-interviews zoals die van FORUM sociaal wenselijke antwoorden", weet Tillie. "Ik hoop echt dat FORUM gelijk krijgt, maar zeggen dat je gaat stemmen en het ook daadwerkelijk doen, zijn twee verschillende dingen. Als je kijkt naar de analyses van de afgelopen drie lokale verkiezingen krijg ik gelijk." 

Onzin, denkt FORUM-onderzoeker Paul Brassé. "Wij hebben in ons onderzoek al rekening gehouden met sociaal wenselijk gedrag van mensen. IMES baseert zich voor een groot gedeelte op exit-polls, oftewel de peilingen die op de verkiezingsdag zelf worden gehouden. Dan mis je ook mensen."

Tillie lijkt niet onder de indruk. "Wij doen ook surveys, net als FORUM en Motivaction, dus niet alleen exitpolls. Bovendien kun je je ook afvragen hoe die achthonderd mensen zijn geselecteerd." 

Wie er gelijk krijgt, zullen we nooit weten, vreest Brassé. "Het is moeilijk om vast te stellen wie gestemd heeft en op wie." Is het dan misschien een ideetje om mensen in het stembueau op geslacht en etniciteit te turven? "Dat zou heel leuk zijn, maar het is duur en kost veel tijd."