Archeologie

Gepubliceerd op 3 maart 2009

Sint Servatius project

De Sint-Servaaskerk aan het Vrijthof te Maastricht met haar archeologische ondergrond is een van de indrukwekkendste monumenten uit de geschiedenis van de Lage Landen. De kerk getuigt van het vroegste Christendom in de Nederlanden in de laat-antieke tijd en van ruim 1600 jaar religieuze beleving. Centraal daarin staat de verering van de heilige Servatius, de bisschop van de Tongeren uit de 4de eeuw. Volgens de overlevering is hij te Maastricht begraven op een grafveld langs de weg van Noord-Frankrijk naar Keulen. Zijn verering kreeg een sterke impuls door toedoen van bisschop Monulfus die in de 6de eeuw een grote kerk voor de heilige liet bouwen.
De aantrekkingskracht van het graf van Servatius bleek groot. De Romaanse basiliek uit de 11de en 12de eeuw kende voorgangers die voor hun tijd niet minder prestigieus van opzet waren dan het nu bestaande gebouw.

Opgravingen

In en rond de basiliek hebben vanaf de jaren ‘50 van de vorige eeuw grootschalige opgravingen plaats gevonden zoals die in de Pandhof (Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, 1953 en 1954), op het Vrijthof (Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek, 1969-1970), aan Sint-Servaasklooster (Gemeentelijk Oudheidkundig Bodemonderzoek Maastricht 1980), in de Basiliek (Gemeentelijk Oudheidkundig Bodemonderzoek Maastricht, 1981-1989) en achter het Generaalshuis/Theater (Gemeentelijk Oudheidkundig Bodemonderzoek Maastricht 1988-1989).

Doelstellingen

De rijkdom aan gegevens uit deze opgravingen is overstelpend in letterlijke en figuurlijke zin. Toch zijn deze nauwelijks ontsloten voor publiek en wetenschap.  Het project heeft tot doel de archeologische gegevens van het Sint-Servatiuscomplex te Maastricht te ontsluiten, wetenschappelijk te onderzoeken en toegankelijk te maken voor iedereen.

De doelstellingen van het project zijn:

  • het vervaardigen en publiceren van een catalogus van alle archeologisch waargenomen elementen (graven, architectuurresten, menselijk botmateriaal,vondsten) in en rond de Sint-Servaasbasiliek.
  • het uitvoeren van onderzoek naar de chronologische en topografische ontwikkeling van de Sint-Servaasbasiliek en haar omgeving.

In het kader van het project worden alle grafstructuren, grafvondsten, architectuurresten, menselijke skeletresten alsmede de infrastructuur en de complexe stratigrafie van het Vrijthof bestudeerd.

Vanuit deze basisdoelstelling wordt in het kader van het Sint Servatiusproject onderzoek gedaan naar belangrijke culturele, sociale, religieuze  en economische ontwikkelingen in de Maasvallei in de Vroege Middeleeuwen, een van de kernlanden van het Karolingische Rijk en de thuisbasis van Karel de Grote. Centraal staat daarbij de ontwikkeling van vroege (stedelijke) centra in de context van ‘river based exchange networks'.

Participerende instellingen

Diverse instellingen participeren in het onderzoek:

  • Nederlandse Organisatie voor het Wetenschappelijk Onderzoek (NWO programmatisch onderzoek);
  • Universiteit van Amsterdam (Faculteit Geesteswetenschappen, Amsterdams Archeologisch Centrum);
  • Gemeente Maastricht (Centre Céramique).

Aan het project werken: Prof. dr. F.C.W.J. Theuws, Dr. T.A.S.M. Panhuysen, Dr. R.G.A.M. Panhuysen, Dr. L. Smits, Drs. M. Kars, Drs. D. Smal, Drs. M. Dijkstra, Drs. N. Jaspers alsmede B. Donker (tekenaar) en Drs. A. Dekker (fotografe).

Meer informatie

Frans Theuws
Amsterdams Archeologisch Centrum
Turfdraagsterpad 9
1012 XT Amsterdam
Tel +31 (0)20 525 5174
F.C.W.J.Theuws@uva.nl

Bron: Amsterdams Archeologisch Centrum (AAC)
|