Informatie die er toe doet!
Beroemde poolexpedities

Beroemde poolexpedities

Eeuwenlang bleven de noord- en zuidpool bij ontdekkingsreizigers gebieden waar je je beter niet kon wagen vanwege de mythes er omheen. Veel latere ontdekkingstochten naar beide uiteinden van de aarde eindigden dramatisch. Begin 20e eeuw werd het hoogtepunt bereikt. De Amerikaan Robert Peary wordt gezien als de eerste mens die de geografische noordpool bereikte. Het bereiken van de zuidpool werd een race, waarbij de Noor Roald Amundsen aan het langste eind trok.

Noordpool

De eerste reis die waarschijnlijk tot de rand van de noordpool of Arctica reikte was de tocht van de Griek Pytheas, 325 v. Chr. In de middeleeuwen voeren de Ieren en Vikingen naar IJsland en vandaar naar Groenland. Na de ontdekking van Amerika probeerden de Engelse en Nederlandse kooplieden een zeeweg naar Indië en China te vinden. De pogingen de noordoostelijke en noordwestelijke doorvaart te vinden leidden tot het ontdekken van Spitsbergen en Nova Zembla door Barentsz en Heemskerk met de bekende overwintering. Davis en Baffin drongen eind 16e en begin 17e eeuw door tot de naar hen genoemde zeeën en eilanden in Noord-Canada. Van de tochten in de 18e eeuw is alleen die van Bering langs de Siberische kust en Alaska van belang. Midden 18e eeuw kwam naast het zoeken van een doorvaart het streven naar het vinden van de geografische noordpool. Die tochten mislukten, vooral omdat men ook te maken had met open zee onderweg. Voor de kennis van het noordpoolgebied en het gedrag van het pakijs is Fridtjofs Nansens spectaculaire tocht met de Fram belangrijk geweest. De Amerikaan Robert Peary bereikte uiteindelijk in 1908 als eerste over het ijs de 90e breedtegraad.

Zuidpool

Ten aanzien van het gebied zuidelijk van Kaap de Goede Hoop en de Indische Archipel gingen eeuwenlang verhalen de ronde omtrent het uitgestrekte Terra Australis Incognita (het onbekende Zuidland). James Cooks exploratie in 1772 van de Stille Zuidzee en de omtrekken van Australië brachten de mythes tot bescheiden proporties terug. Op één van zijn reizen stootte hij op de ijsgordel rond Antarctica. James Ross doorbrak in 1840 de ijsbarrière en trof als eerste in de Rosszee ijs- en landmassa aan. Een nieuwe golf van zuidpoolexpedities en ontdekkingen begon in 1901 met de reis van Robert F. Scott Hij kwam over het bevroren vasteland tot op 800 km van de geografische zuidpool, de 'bodem' van de aarde. In 1908 reikte Ernest Shackleton tot 150 km. Spectaculairder was zijn mislukte expeditie later om de hele zuidpool over te steken. In 1911 ondernam Scott een tweede, succesvolle poging. Maar een maand eerder had Roald Amundsen onder betere omstandigheden als eerste de 90e breedtegraad van het zuidelijk halfrond bereikt. Het team van Scott kwam op de terugweg om. Met in gebruikneming van het vliegtuig vloog Richard Byrd in 1929 als eerste over de hele zuidpool.
Beroemde poolexpedities: De kolonisatie van Groenland

Beroemde poolexpedities: De kolonisatie van Groenland

Na de ineenstorting van het Romeinse Rijk kwam de belangstelling voor het noordpoolgebied pas goed op gang. Na de kolonisatie van IJsland in de 9e eeuw kwamen de Vikingen onder leiding van Erik de Rod…
Beroemde poolexpedities: De noordelijke route naar AziŽ

Beroemde poolexpedities: De noordelijke route naar Azië

Aan het eind van de 16e eeuw dachten Europese ontdekkingsreizigers erover reizen te ondernemen naar de Noordpool. In die tijd probeerden ze via het noordoosten een nieuwe, vermoedelijk kortere route n…
Beroemde poolexpedities: De ontdekking van Antarctica

Beroemde poolexpedities: De ontdekking van Antarctica

Zelfs tot laat in de 18e eeuw was men vast van mening dat er een onbekend zuidelijk land bestond, ergens onder Australië. Het moest een rijk land zijn en de Engelse regering wilde het als eerste vinde…
Beroemde poolexpedities: Fridtjof Nansen

Beroemde poolexpedities: Fridtjof Nansen

De Noorse poolonderzoeker Fridtjof Nansen (links) liet in 1893 zijn speciaal gebouwde schip de Fram bewust vastvriezen in het poolijs in de wetenschap dat de stroming van het ijs hem dicht bij de geog…
Beroemde poolexpedities: De noordpool bedwongen

Beroemde poolexpedities: De noordpool bedwongen

Tien jaar na Fridtjof Nansens poging om de noordpool te bereiken, vroeg Amerika's president Theodore Roosevelt hem de beste Amerikaanse ontdekkingsreiziger aan te bevelen een expeditie te leiden. De e…
Beroemde poolexpedities: De race naar de zuidpool

Beroemde poolexpedities: De race naar de zuidpool

De zuidpool is geografisch de bodem van de wereld. Het punt ligt op het vlakke plateau dat Antarctica overkapt. Nu ligt er op de uiterste zuidpunt van de aarde een ultramoderne nederzetting voor weten…
Beroemde poolexpedities: Douglas Mawson

Beroemde poolexpedities: Douglas Mawson

Tijdens de Antarctische 'zomer' van 1911-1912 was de zuidpool tweemaal bedwongen; betrekkelijk gemakkelijk door Roald Amundsen en tragisch door Robert F. Scott. Niet veel later begon de eerste Austral…
Beroemde poolexpedities: Shackleton in Antarctica

Beroemde poolexpedities: Shackleton in Antarctica

Terwijl Douglas Mawson over het ijs van het George V Land ploeterde, droomde eeen andere poolveteraan van de meest gewaagde expeditie die ooit op Antarctica was ondernomen. De Ier Ernest Shackleton (z…
Schrijf mee!