KASTEEL NEUBOURG

 

Idyllisch gelegen in het dal van de Gulp, temidden van het Limburgse heuvellandschap, is kasteel Neubourg, bij Gulpen. Reeds in de late middeleeuwen stond er een voorganger van het huidige kasteel, dicht bij een doorwaadbare plaats in het riviertje de Gulp (een zijtak van de Geul), aan de weg die van Aken naar Maastricht liep. De aanleg van het huidige kasteel Neubourg is in feite veertiende-eeuws, maar het tegenwoordige aanzien toont vooral de resultaten van latere verbouwingen die plaats vonden in de zeventiende en achttiende eeuw. Daarbij werden deels de middeleeuwse stenen van vroegere versies van het kasteel hergebruikt, met name in de robuuste hoektoren. In de achttiende eeuw ontstonden de zijvleugels en de achtervleugel, in de negentiende eeuw de frontvleugel, zodat een omsloten binnenplaats ontstond die overkapt werd met glas, aldus een grote serre vormend die als eetzaal dienst deed.

Kasteel Neubourg heeft twee voorburchten, een aan noordzijde en een aan westzijde, beide stammend uit de zeventiende eeuw. Een lindendreef met toegangsbrug over de gracht leidt naar de imposante toegangspoort van de noordelijke voorburcht die wordt geflankeerd door twee slanke torens. De westelijke voorburcht heeft een eigen toegangspoort en is eigenlijk een boerderij. De beide voorburchten met de kasteelhoeve stammen, afgezien van wat kleinere, latere aanpassingen, uit de zeventiende eeuw.

Neubourg kende vele eigenaars waarbij te noemen valt Gerard van Julémont die zich in de eerste helft van de veertiende eeuw in het kasteel vestigde. Zijn neef Arnold van Sippenaken erfde het kasteel en deze verkocht het in 1355 aan Tilman van Ophem. Vervolgens zien we als eigenaars Jan van Eppenart en Jan van Eynatten, wiens familie vanaf 1398 drie eeuwen lang zijn intrek zou nemen in het kasteel. Adolf van Eynatten nam het initiatief voor de ombouw van het kasteel zoals dat nog grotendeels aan ons bekend is. De kasteelhoeve en voorburcht met hoektorens moeten uit die periode stammen. In 1716 werd Neubourg het eigendom van lakenhandelaar Jan Adam van Clermont uit Aken. Na diens overlijden verkocht zijn weduwe het weer door aan Reichsfreiherr Von Plettenberg. Deze gaf opdracht om het kasteel rigoreus te verbouwen. Geldgebrek leidde tot de verkoop van het landgoed en de volgende eigenaar was de burgemeester van Luik, baron de Hayme de Houffalize, die ook weer niet met zijn handen van het kasteel kon afblijven. In de tweede helft van de negentiende eeuw kwam Neubourg in handen van de familie De Marchant et d'Ansembourg. Tijdens de laatste wereldoorlog deed het kasteel dienst als internaat, terwijl de eigenaars in de bijgebouwen woonden. In 1952 werd het in gebruik genomen als hotel-restaurant.

De laatste bewoonster was douairiere graaf Rudolf de Marchant et 'd Ansembourg. Zij overleed in 1992. Tegenwoordig staat het complex grotendeels leeg. Er bestaan restauratieplannen maar het geld ontbreekt.