standards:
xhtml  css

Piloersema (Den Ham)

 

Piloersema bij Den Ham is in 1633 gebouwd. Het heeft de vorm van een steenhuis, het begin van vele borgen. Het huidige Piloersema is echter geen steenhuis. De oorspronkelijke borg stond waarschijnlijk 100 meter zuidelijker op een nog in het landschap zichtbare wierde.

 

De herkomst van de naam is een raadsel. Wel treffen we in 1448 een Lubbe Pylosum en in 1453 een Datho Pijloetsem aan. Maar er is geen verband bekend.

 

De naam van de heerd komt het eerst voor in 1521. Hij valt dan bij erfscheiding van de boedel van Rembt Jensema ten deel aan zijn zoon Tziado Jensema, pastoor te Odehove. In 1567 is het goed waarschijnlijk vererfd op Johan de Mepsche, getrouwd met Dorothea Jensema, een nicht van Tziado. Het land wordt dan gehuurd door Nanninck Theens up ten Ham, misschien een zoon van Thee Schomaker, wiens weduwe in 1557 als Catharina toe Pyloersema voorkomt..

 

Johan de Mepsche heeft zich op de heerd gevestigd, hij was hoofdeling met rechtsmacht in Oldehove. Ook was hij hervormingsgezind en daarom moest hij in 1580 uitwijken. In 1588 stierf hij in Danzig.

 

Piloersema vererfde op zijn zoon Johan de jongere. Onduidelijk is of deze er in oorlogstijd woonde. Hij stierf voor 1598. Want in dat jaar werd het goed met 30 grazen land publiek verkocht.

 

Koper werd Frederik de Mepsche een andere zoon van de in 1588 gestorven Johan. Na Frederiks dood voor 1609 vererfde Piloersema op zoon Johan. Deze Johan liet het huis her- of verbouwen in 1633, getuige nog een gevelsteen met de wapens De Mepsche en Tho Nansum. Johan was namelijk getrouwd met Aijlke tho Nansum. Hun enigste dochter Ode stierf kinderloos in 1648. Piloersema vererfde daardoor na de dood van Johan omstreeks 1653 op een achterneef, ook weer een Johan, zoon van de rentmeester van de stad. Johan was getrouwd met Agnes Gruis. Het echtpaar vestigde zich te Aduard, terwijl Piloersema verhuurd werd aan een boerenfamilie.

 

 

De erfgenamen van Johan (de achterneef) de Mepsche hebben in 1699 het goed verkocht aan Pieter Jacobs Busch of Bos(ch). Aan hem en zijn echtgenote Wiske Jacobs Scoltens herinnert nog een gevelsteen uit 1702. De rechten gingen naar Evert Joost Lewe. Piloersema is sindsdien een boerderij gebleven. De voorgevel, een gedeelte van het voorhuis, de singels en grachten herinneren nog aan de vroegere toestand

 

 

De laatste eigenaren, J.T. Wierenga en zijn echtgenote C.J.H.G. Wierenga-Van der Valk, hebben de borg in 1991 nagelaten aan de Wierenga van Hamsterborg Stichting. Na voltooiing van de restauratie is de borg in 1999 in gebruik genomen als vergadercentrum. Ook kan men er logeren in een vijftal karakteristieke gastenverblijven. De Vrienden van de Hamsterborg verzorgen de levende have die nog in de boerderij aanwezig is.

 

BRON: De Ommelander borgen en steenhuizen, ISBN 90 232 2314 4