ىزدەۋ
كورۋ: 1967|جاۋاپ: 9
باسىپ شىعارۋ الدىنعى تاقىرىپ كەلەسى تاقىرىپ

بالاڭىزدى تۇسىنەسىز بە نەمەسە شەشەگە حات

[جالعانىمدى كوشىرۋ]
ءمالىم قاباتقا جوتكەلۋ
1#
بالاڭىزدى قانشالىق تۇسىنەسىز، سىزگە ويىندا تۇك جوق سابيدەي قامسىز كورىنەتىن بالاڭىزدىڭ جۇرەگىن ەزگەن كومەسكى مۇڭ مەن يىعىنداعى باتپان جۇكتىءسىز  ءجاي كوزبەن كورە الماعان، تىكە تۇيسىكپەن سەزىنە الماعان بولۋىڭىز مۇمكىن، ارينە، بالاڭىزدىڭ جان دۇنيەسىنە ازاپتىڭ تۇقىمىن سەپكەن كىنالىنىڭ ءبىرى ءوزىڭىز ەكەنىڭىز ءۇش ۇيىقتاساڭىزدا تۇسىڭىزگە كىرمەيتىنى مۇندا تۇر، ەندەشە، «شينجياڭ گازەتىنىڭ»17-ماۋسىمداعى «تاسجارعان» ايدارىندا جاريالانعان اۋدارما <شەشەمە حاتتى>وقىڭىز، بۇل ماقالا  بيلىعى جوعارلاپ وقۋ ەمتيقانىندا تولىق ءنومىر العان ماقالانىڭ ءبىرى دەلىنگەن، نەسى بولسادا، جالعىز بالانىڭ باسىنداعى وسى حال مىڭ بالانىڭ مۇڭىن جوقتاپ تۇرعان جوق با؟!




شەشەمە حات

(2016-جىلعى مەملەكەتتىك ءبىر تۇتاس جوعارى مەكتەپ ەمتيقانىندا تولىق ءنومىر العان ماقالانىڭ ءبىرى)

اۋدارعان: قاديلا نۇرعالي قىزى


شەشە:
مەنى مەكتەپ قاقپاسىنا دەيىن اكەلىپ تاستادىڭىز، اعىلعان وقۋشىلار لەگىنە ىلەسىپ ەمتيقان مايدانىنا كىردىم، ارتىما بۇرىلىپ قارامادىم، جان دۇنيەڭىزدەگى ارپالىسىتىڭ جانارىڭىزدان مەنمۇندالاپ تۇرعانىن قۋ ءىشىم سەزەدى، سوسىن، ءوزىمدى سابىرعا شاقىردىم.
الايدا، ەمتيقان قاعازىنداعى اجۋا سۋرەت ويىمنىڭ الەم-تاپىرىعىن شىعاردى.
الدەبىر بالا ءبىرىنشى رەتكى ەمتيقاندا 100 ءنومىر العان، ەسەسىنە ۇلپا جۇزىنە ەرىننىڭ ادەمى ءىزى تۇستى. ەكىنشى رەتكى ەمتيقاندا 98 ءنومىر الدى، بوداۋىنا ۇلپا بەتىندە شاپالاقتىڭ ايداي تاڭباسى قالدى. ەكىنشى بالاعا قاراڭىز، ءبىرىنشى رەتكى ەمتيقاندا 55 ءنومىر العاندىعى ءۇشىن بەتىن شاپالاق وسىپ تۇستى، ەكىنشى رەتكى ەمتيقاندا 61 ءنومىر الدى، ەرىننىڭ ادەمى ءىزى بالعىن جۇزگە كۇلكى سيلادى.
«ءۇشىنشى رەت، ءتورتىنشى رەت قايتتى ەكەن؟»دەگەندى ويلادىم. العان نومىرىنە قاراي ەكى بالا تۇرلىشە شاپاعاتقا بولەنگەن. كادىمگى جوسىنعا  جۇگىنسەك، ءبىرىنشى بالانىڭ ۇيرەنۋدە ۇزدىك، ەكىنشى بالانىڭ قاتارداعى وقۋشى ەكەنى ايتپاسادا بەلگىلى. الايدا، ەكەۋى دە نومىرىمەن شاۋجايلانعان شەكتى الەم ىشىنە قامالعان، قۋانىشى مەن جۇبانىشى ەگىز، قايدا بارسا كورەتىنى سول سي.
تىنشىم كەتە باستادى، شەشەتاي، بالاسىن بىردە قۋانىشتىڭ قۇنداعىنا بولەسە، بىردە مۇڭنىڭ تۇڭعيعىنا باتىراتىن ادام تەگى كىم؟ بالكىم ءسىز شىعارسىز؟ اينا قاتەسى جوقءسىزسىز، سولايما؟ مەكتەپ قابىرعاسىنداعى 12 جىلدان بەرى ءسىز مەنى الاقانىڭىزعا سالىپ الپەشتەپ تە، ءتىلىڭىزدى بەزەپ ياناتتاپ تا كوردىڭىز. اۋەلى، شاپالاقتاپ تا الاتىنسىز. ۇستازىمنىڭ سوزىنەن ناقىل كەلتىرىپ:« سۇراقتارعا سۇرىنبەي جاۋاپ بەرەتىن ماشينا تاقىلەتتەس كەمەلدى بول!»دەيتىنسىز، الايدا، ۇستازىم ءسوزىنىڭ سوڭىنا« ماڭىزدىسى جەتەلى ادام بولۋعا قۇلشىنۋلارىڭ كەرەك»-دەگەندى قوسۋشى ەدى...
ءبىراق، شەشە، ءسىز قارادۇرسىندىك تانىتتىڭىز، كۇنى بۇگىنگە دەيىن قۇنىم سول نومىرمەن ولشەنەتىندەي ءسىز ءۇشىن مەنەن گورى ءنومىر ماڭىزدى سەزىلەتىن، سوعان جاراي، قارشادايىمنان ۇيرەنۋدە ىنتالى بولدىم، ەمتيقاندا اعالاپ الدا جۇردىم، ەل الدىندا ەڭسەڭىزدى كوتەرىپ، ابرويىڭىزدى ارتتىراتىن «كاپيتالىڭىزعا» اينالدىم، ارينە، ۇزدىك ناتيجەنىڭ بەرەرى ماعان دا ايان، ول مەنى الپەشتەتتى، ماساتتاندىردى، تابىس، مارتەبە سيلادى، شاڭىراعىمىزدىڭ حالى مەن تاعدىرىن وزگەرتتى، جالعان دۇنيەنىڭ زاتتىق بايلىعىنا توياتتاتتى، رۋحاني بايلىعىنان سۋسىنداتتى..كوبىندە وسىلاي. ءبىراق، ەسەيە كەلە، قايعىڭىز بەن قۋانىشىڭىزدى نومىرگە بايلاعان حالىڭىزدى كوزىممەن كورگەن سوڭ، ماعان بارلىعى تىم جىراقتا جاتقانداي ءتۇيىلدى. ءسىز شى؟ ءسىز مەنىڭ كىرپىگىمە قونعان كىرەۋكە  مۇڭنىڭ ەرجەتكەن سايىن قويۋلاسا تۇسكەنىن، ءجىتى باسقان قادامىمنىڭ تالتىرەكتەي باستايتىنىن بايقادىڭىز با؟ جەتى تۇندە جالعىزسىراپ مۇڭلىقتىڭ كۇيىن كەشكەنىمدى، اداسىپ قالعان جەتىم بوتاشا بوزداپ، حالىمدى تۇسىنەتىن جان تاپپاي الاس ۇرعانىمدى سەزدىڭىز بە؟ اۋەلى، كەي شاقتاردا ىزادان جارىلا جازداپ، كۇيىكتى جانشا كىرپىك ىلمەي اھىلاپ-ۇھىلەيتىنمدى، ءتىپتى، كوكىرەگىمدى قارىس ايىرا كۇرسىنىپ، پورا-پورام شىققان ساتتەرىمنىڭ بولعانىن بىلەسىز بە؟!
«سەن ءۇشىن شبىن جانىم پيدا»دەگەندى اۋىزىڭىزدان تاستامايتنسىز، سول ءۇشىن، ءتىلىڭىزدى بۇرمايتىنمىن، سوزىڭىزدەن شىقپايتنمىن، وزگە جۇمىسقا كوزقىرىمدى سالمايتىنمىن، بالا بولىپ جان راحاتىن كۇيتتەمەيتىنمىن، قولفون، ۋاليبول وينامايتىنمىن، جاقسى كورەتىن گيتارامدى قولىما المايتىنمىن، ۇناتاتىن سايسكەرلىك فيلىمدەرىن كورمەيتىن ەدىم...ەسىل-دەرتىم ەمتيقان سايىن اعالاپ شىعۋدا بولدى، اسىعىڭ ىلعيدا الشىسىنان تۇسە بەرگەن قايدا، ەمتيقاننىڭ وڭايى-قيىنى بولادى، بىردە سەرگەك جۇرەتىن، بىردە سالىندىڭ سۋعا كەتەتىن شاقتارىڭ، كەيدە جاڭلىس جازىپ، وزگەدەن تومەن ءنومىر الاتىن كەزىڭ، كەيدە تاعدىرىڭ تالكەك ەتەتىن ساتتەرى بولادى. ەسىمدە قالۋىنشا ورتالاۋ مەكتەپ 2-جىلدىعىنىڭ شەرىكتىك ەمتيقانى-تۇعىن، 120 نومىرلىك سۇراۋدان 86 ءنومىر الدىم، ۇيگە قايتقان سوڭ، ناتيجەمدى ايتقان زاماتتا قاباعىڭىزدان قار جاۋىپ شىتىنادىڭىز، ءسىزدى قويشى، اكەمنىڭ ءوزى مەنى جۇگىنىپ وتىرىپ ويلانۋعا بۇيىردى. كونگىم كەلمەپ ەدى، شاپالاعىن الا ۇشتى، تىزەرلەپ وتىرا كەتتىم. سول ءتۇنى ەكى ساعات شوكە تۇسىپ وتىردىم. قىزىق بولعاندا، ەرتەڭىندە مۇعالىم ماعان 30 ءنومىردى كەم قوسىپ قويعاندىعىن ايتتى. كەم ءنومىرىم تولىقتانىپ كلاس بويىنشا ءبىرىنشى ورىندى يەلەدىم، تابالدىرىقتان اتتار اتتاماستان ءسىز مەنى باۋىرىڭىزعا باسىپ سۇيدىڭىز، الايدا، بالاۋسا جۇرەگىم سول ساتتە مۇزداي سۇپ-سۋىق ەدى... شەشەتاي، توزە الار ەمەسپىن، بۇل جۇكتىڭ ەڭسەمدى باسىپ ەزىپ بارا جاتقانىن سەزەسىز بە؟
سىزبەن «سىرلاسايىنشى» دەپ قۇلشىنعانمىن، دىتتەگەن جەرىمنەن شىقپادىڭىز...لي فاميليالى پارتالاسىما قاتتى قىزىعامىن، ۇيرەنۋ ناتيجەسى ادەتتەگىدەي، اكە-شەشەسى جايلى ءسوز شىقسا ءجۇزى جايناپ كەتەدى. كىتاپتان وقىعان، ءوزىم بىلەتىن ۇلى ۇستازدار مەن ولاردىڭ بالالارىنادا ءتانتىمىن. «لۋشۇن ۇلى جوۋ حاييڭدى قالاۋىنا قاراي ەمىن-ەركىن قويا بەرىپتى، مۇمكىندىگىنشە بەتىنەن قاقپايتىن، اۋەستەنگەن ىسىنە كيلىكپەيتىن.» لياڭ چيچاۋ قىزىنا« ءبىر جولدا ۆنيۋەرسيتەتكە وتە الماسا نە بولادى دەيسىڭ، يگىلىكتى جۇمىس ءۇشىن بارلىق كۇشىن ارناي بىلگەن كىسى دۇنيەدەگى ەڭ مىقتى ادام»دەگەندى ءجيى ايتادى ەكەن. لياڭ پەيكۋان اكەسى لياڭ شۋميڭدى ەسكە العاندا اكەسىنىڭ تاربيەدە سەنىمدىلىك پەن ەركىندىكتى ۇستانعانىن ايتادى، ءبىر جٶلى ەمتيقاندا 59 ءنومىر العان ول قايتالاي ەمتيقان بەرۋ ۇقتىرۋىن اكەسىنە كورسەتەدى، ۇقتىرۋعا جايباعىستاپ عانا كوز جۇگىرتكەن اكەسى قاعازدى وزىنە قايتا بەرەدى. ونداعىسى«ءوزىڭنىڭ جۇمىسڭا ءوزىڭ جاۋاپتى بولعانىڭ ءجٶن»-دەگەنى ەدى... ولار اكەلەرىنىڭ سەنىمىنە بولەنىپ، شابىت الىپ ەرجەتتى. سوندىعىنان، ەسەيگەندە شەتىنەن جەتەلى بولدى. شەشە، قىزىڭىزدىڭ ولارعا قانشالىقتى تابىناتىندىعىن بىلەسىز بە؟!
ءۇش ايدىڭ الدى-تۇعىن، ءبىر كۇنى تۇستەن كەيىن ساباقتان تۇستىك، مەكتەپ راديوسىنان پياۋ شۋدىڭ ءانى قالىقتادى.
-نە سيلار؟-دەپ جابىقتىڭ با-كۇن ەرتەڭ،
قالىڭ ويدىڭ ەلەسىنە كومىلىپ،
ال، مەن ءۇشىن ول وزگەشە كۇن ەركەم،
بارلىعىمدى قۇرتىپ كەتتى-ول ءۇمىت.
جىراقتارعا بەزسەمبە ەكەن،
تىنشىر ەمەس كوڭىلىم.

جانتالاستىم، تاس قاراڭعى اينالام،
سىرىپ سالعىم كەلدى ءتۇننىڭ تۇنەگىن.
وزدەرىڭدەي  تاۋ توسىندە جايناعان،
مەندە مۇڭسىز قىردىڭ نازىك  گۇلى ەدىم.
كوز جاسىمدى بۇلاپ، بىردە ،
             قام-قايعىسىز كۇلەتىن.
جۇرىسىمدى باياۋلاتتىم، مەكتەپتىڭ قاقپاسىنا كەلگەندە كەنەت جانارىمنان جاس پارلادى، جۇگىرە جونەلدىم. سول كۇنى نەدە بولسا كول جاعاسىندا وتىرىپ، زۇلمات زىندانعا تاستالعان باتىرلارشا كوي-كويگە سالىپ جىلادىم-اۋ كەلىپ، كوز جاسىم تاۋسىلعان سوڭ، تىنشتالىپ كلاسقا كىرىپ كەشكى پىسقتاۋعا وتىردىم. شەشە، بۇدان ءسىز بەيحابارسىز.
بازبىرەۋلەر «جۇڭگونىڭ وسىزامانعى ءتالىم-تاربيەسى-تالانت ءتالىم-تاربيەسى، اتالمىش<تالانتءتالىم-تاربيەسى> قاتارداعى قاراپايىم بالانى تالانتقا اينالدىرعاننىڭ ورنىنا، كەرگىلەپ ەس-اقىلىن الىپ، بار مەن جوقتىڭ اراسىنداعى ارۋەيگە وزگەرتەدى»-دەپ شەنەيدى. «قازىرشە ارۋەيگە اينالۋدان امان شىعارمىن؟»دەپ ءوزىمدى ساراپقا سالدىم، شەشە، امان ەكەنىمە قاباعات قۋانامىن، سۇيتسەدە، ءوزىمنىڭ وسى تاربيە ءتاسىلىنىڭ شىرماۋىنا الدەقاشان ماتالىپ بولعانىما الاڭدايمىن، ەرتەڭىم ناعايبىل، نە سيلار ەكەن، ءبىزدىڭ ەرتەڭىمىز نۇرلى بولارما؟
شەشەتاي، بۇرىنعداي جوعارى ءنومىر الىپ، سىزگە العىس ايتقىم كەلەدى. الايدا، ىلگەرسالىم مەيلى قانشا ءنومىر السامدا، اكەم ەكەۋىڭىز مەنىڭ ورتا مەكتەپتى تاۋىسقانىمدى شات-شادىمان قۇتتىقتاڭىزدارشى، جارايما؟

ءسىزدى ماڭگى سۇيەتىن قىزىڭىز...
2016-جىلى 7-ماۋسىم، ەمتيقان ءۇستى

باعالاۋ

قاتىناسقاندار سانى 7كۇشى +97 جيناۋ سەبەبى
اقبوتام + 1 تارتىمدى تەمە
توعجان + 20 تارتىمدى تەمە
سەنىم + 20 تارتىمدى تەمە
تۇعىر + 20
ۇلاتاي + 10 تارتىمدى تەمە
دۇرە + 6
اعاجاي + 20 كوپ راقىمەت

باعا ەستەلىگى

2#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-18 14:08:09 | اۆتوردىكىن عانا
ەەە، ورتا مەكتەپتى بىتىرگەنشە اتا - انامىزدى توزىدىرىپ ەدىك، ونان 25 كەدەيىن ءوزىمىزدى ءوزىمىز توزدىردىق. ەندى مىنە بالامىزدى توزدىرىپ كەلە جاتىرمىز. قولىمىزدان توزدىرعاننان وزگە ەشتەمە كەلمەيتىنىن ابدەن ءتۇسىنىپ جەتكەندەيمىن.
3#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-18 14:16:29 | اۆتوردىكىن عانا
ەردىمتن جولداعان ۋاقىتى  2016-6-18 14:08
ەەە، ورتا مەكتەپتى بىتىرگەنشە اتا - انامىزدى توزىدىرىپ ...

   الدىمەن توزعاننىڭ وزعانى شاپشاڭ بولادى .
                  جاڭا ماقال
4#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-18 23:16:01 | اۆتوردىكىن عانا
ەگەر اتا-انالار ۇيلەنۋدەن بۇرىن ۇرپاق تاربيەلەۋ جونىندە پەداگوگيگا،پسىحولگيادان ءبىلىم السا ........
5#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-19 14:13:00 | اۆتوردىكىن عانا
ە، نە دەيىك، كىشكەنتاي قارىنداستىڭ بولاشاعى نۇرلى بولسىن دەپ تىلەيىك.
6#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-22 19:17:40 ۇيالى تەلەفون ارقىلى جولداعان | اۆتوردىكىن عانا
كوپ بالانىڭ جۇرەك ءۇنى...
7#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-27 01:23:32 ۇيالى تەلەفون ارقىلى جولداعان | اۆتوردىكىن عانا
   باسقا  ەمەس  بالا تاربيەلەپ  وتىرعان  تالاي  اتا  انانى  ويلاندىراتىن  ،  ءارى  ءوزىن  ءوزگەرتۋگە  جەتەلەيتىن  ماقالا  ەكەن،

اۋدارماسى  ءتىپتى  كەرەمەت،
8#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-27 02:53:59 | اۆتوردىكىن عانا
نەگىزى مەندە وسى قاتارلاس قۇربانداردىڭ ءبىرىمىن دەپ ەسەپتەيمىن ءوزىمدى نەگە دەيسىزدەرعوي. سەبەبى مەندە اتا-انامنىڭ سالىپ بەرگەن سارا جولىمەن جۇرۋشىمىن!ءوز ارمانىم جازۋشى بولۋ نەمەسە ادەبيەت سالاسىن وقۋ بولاتىن ءبىراق وكىنىشكە وراي قازىر باسقا ءبىر ماناندىقتىڭ قۇلاعىن ۇستادىم.
9#
جولداعان ۋاقىتى 2016-6-27 13:11:13 | اۆتوردىكىن عانا
تۇعىر جولداعان ۋاقىتى  2016-6-27 02:53
نەگىزى مەندە وسى قاتارلاس قۇربانداردىڭ ءبىرىمىن دەپ ە ...

مەنىمشە، جازۋشىلىققا اۋەستەنسەڭ باسقا ماماندىق وقىساڭدا، جازۋشىلىقپەن شۇعىلدانا بەرۋىڭە بولادى. قازىرگى اقىن، جازۋشىلاردىڭ  كوبىنىڭ ماماندىعى باسقالاي عوي.
بارلىعى دا ءوزىڭنىڭ قاجىرلىعىڭا بايلانستى دەپ بىلەم.
10#
جولداعان ۋاقىتى 2016-7-19 23:22:29 | اۆتوردىكىن عانا
تۇعىر جولداعان ۋاقىتى  2016-6-27 02:53
نەگىزى مەندە وسى قاتارلاس قۇربانداردىڭ ءبىرىمىن دەپ ە ...

تۇعىر  توراپتاس قالامىڭدى قولىڭا ال
كىرگەننەن كەيىن جاۋاپ جازا الاسىز كىرۋ | جاڭادان مۇشە بولۋ

وسى ايداردىڭ ءنومىر جيناۋ قاعيداسى

قولايلى لەبىز باسىنا قايتۋ ايدارشاعا قايتۋ